197 tarafın katılımıyla COP31 bugün Antalya’da başlıyor. “Dünyamız Ortak” sloganıyla gerçekleştirilen organizasyon, 9-20 Kasım tarihleri arasında Antalya EXPO alanında düzenleniyor. Yaklaşık 1,5 milyon katılımcının beklendiği 12 günlük programda dünya liderleri, uluslararası uzmanlar, bilim insanları, sivil toplum kuruluşları ve iş dünyasının temsilcileri bir araya gelecek. Bu yönüyle COP31, Antalya ve Türkiye için uluslararası ölçekte önemli bir organizasyon olmanın yanı sıra turizm ve şehir ekonomisi açısından da hareketlilik sağlayacak.
COP31'in temel hedefi, iklim değişikliğiyle mücadelede ülkelerin verdiği taahhütleri somut uygulamalara dönüştürmek ve küresel iklim eylemini hızlandırmak. Yani yalnızca iklim hedeflerinin konuşulduğu değil; bu hedeflerin nasıl hayata geçirileceğinin, ülkelerin nasıl sorumluluk üstleneceğinin ve finansmanın nasıl sağlanacağının ele alınacağı bir süreç.
Türkiye'nin COP31 Eylem Gündemi kapsamında belirlediği 10 öncelikli çalışma alanı da bu yaklaşımı ortaya koyuyor.
Bu alanların başında Sıfır Atık ve Metan Azaltımı geliyor. Atık miktarının azaltılması, geri dönüşümün yaygınlaştırılması ve kaynakların yeniden ekonomiye kazandırılması hedefleniyor. Okyanuslar ve Denizler başlığıyla deniz ekosistemlerinin ve su kaynaklarının korunması, Gıda Güvenliği ve Sürdürülebilir Tarım başlığıyla iklim değişikliğine dayanıklı tarım sistemlerinin geliştirilmesi amaçlanıyor.
İklim Dostu ve Dirençli Şehirler ile kentlerin afetlere ve iklim risklerine karşı daha dayanıklı hale getirilmesi, İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE) ile ülkelerin taahhütlerinin finansman ve yatırımlarla somut projelere dönüştürülmesi hedefleniyor. Gençlik ve Eğitim başlığı ise iklim bilincinin yaygınlaştırılmasını ve gençlerin çözüm süreçlerinde aktif rol almasını önemsiyor.
Bunların yanında Yeşil Sanayileşme ile düşük karbonlu üretim modellerinin geliştirilmesi, Temiz Enerji Dönüşümü ile yenilenebilir enerji ve elektrifikasyonun yaygınlaştırılması, Rio Sinerjisi ile iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve çölleşmeyle birlikte mücadele edilmesi amaçlanıyor. Onuncu başlık olan Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri ise iklim krizinin insan sağlığı üzerindeki etkilerine karşı hazırlıklı olmayı kapsıyor.
25 belediyenin çevre dostu otobüsleriyle ulaşım desteği vereceği organizasyonda, Mavi Alan'da liderler ve resmî heyetler bir araya gelirken Yeşil Alan'da halka açık etkinlikler düzenlenecek. Katılımcılar, etkinliklere özel uygulama üzerinden kayıt yaptırabilecek.
Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı COP31'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın dünya liderlerini ağırlaması bekleniyor. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un yanı sıra farklı ülkelerden bakanlar, uzmanlar ve uluslararası kuruluşların temsilcileri de çeşitli oturumlarda yer alacak.
Ancak asıl mesele, böylesine büyük bir organizasyonun sonunda geriye ne kalacağı. Bugüne kadar 30 COP toplantısı gerçekleştirildi. Her toplantıda hedefler belirlendi, taahhütler verildi, anlaşmalar yapıldı. 12 Aralık 2015'te kabul edilen Paris Anlaşması, 4 Kasım 2016'da yürürlüğe girdi. Küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma çabası uluslararası iklim politikalarının temel hedeflerinden biri haline geldi. Peki, bütün bu kararların ne kadarı somut projelere dönüştü? Ne kadarı günlük hayatımızda karşılık buldu?
Bugün hala orman yangınlarıyla, sellerle, kuraklıkla ve doğal afetlerle mücadele ediyoruz. İklim değişikliğinin etkilerini artık yalnızca raporlarda değil, doğrudan hayatımızın içinde görüyoruz. Bu nedenle COP31'in en önemli gündemi, yeni hedefler açıklamaktan çok mevcut taahhütlerin nasıl hayata geçirileceği olmalı.
Türkiye'de Emine Erdoğan'ın öncülüğünde başlatılan Sıfır Atık hareketi de bu açıdan önemli bir örnek. 2017 yılından bu yana Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve yerel yönetimlerin çalışmalarıyla çevre bilincinin yaygınlaştırılması, atıkların yeniden ekonomiye kazandırılması ve kaynakların verimli kullanılması için önemli adımlar atılıyor.
Biz de 2016 yılından bu yana kurucusu olduğum şirket bünyesinde çevre projeleri geliştiriyor, özellikle çocukların ve gençlerin çevre bilinci kazanmasını ve bu bilincin kalıcı davranışlara dönüşmesini hedefliyoruz. Çocuklarda başlayan farkındalığın ailelere ve toplumun geneline yayıldığını görüyoruz. Bugün farklı şehirlerde hayata geçirdiğimiz projelerle bu çalışmalarımızı sürdürmeye devam ediyoruz.
Artık yalnızca bireylerden çevreye duyarlı olmalarını beklemek yeterli değil. Çok uluslu şirketlerin üretim süreçlerinden kaynaklanan çevresel etkileri de sınırlandırılmalı. Sürdürülebilir üretim anlayışı yaygınlaşmalı, tüketim alışkanlıklarımız değişmeli. İhtiyacımız kadar tüketmeyi, kaynakları daha verimli kullanmayı öğrenmeliyiz.
Diğer taraftan, dünyanın bir bölgesinde iklim zirveleri düzenlenirken başka bir bölgesinde savaşlar devam ediyor. Ülkelerin savunma bütçelerini artırdığı, savaş ekonomilerinin güç kazandığı, yeni nesil uzun menzilli silahların, yüksek tahrip gücüne sahip bombaların ve nükleer silahların gündemde olduğu bir dönemden geçiyoruz.
Savaşlarda insanlar hayatını kaybediyor, milyonlarca insan evini, toprağını ve yaşam alanlarını terk etmek zorunda kalıyor. Ancak savaşın yıkımı insan kayıplarıyla sınırlı kalmıyor. Bombalar ve ağır silahlar; su kaynaklarını, tarım arazilerini, ormanları ve doğal yaşam alanlarını tahrip ediyor. Altyapının zarar görmesi temiz suya erişimi engelliyor, kanalizasyon ve atık sistemlerinin çökmesi içme sularını kirletiyor. Toprak verimliliğini kaybediyor, ekosistemler zarar görüyor ve bu tahribatın etkileri savaş bittikten sonra da yıllarca devam edebiliyor.
Dünyada milyonlarca insan temiz suya erişemiyor, kuraklık ve su kıtlığıyla mücadele ediyor. Bir tarafta insanların içecek su bulamadığı, tarım yapamadığı ve temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığı bir dünya var; diğer tarafta savaşlar nedeniyle var olan su kaynakları ve yaşam alanları yok ediliyor. Bir yandan suyu korumak için projeler geliştirirken diğer yandan suya ulaşmayı daha da zorlaştıran yıkımlara göz yumamayız.
Bir tarafta yüz binlerce insan atıklarını azaltmak, ağaç dikmek, suyu korumak ve daha az tüketmek için çaba gösterirken diğer tarafta savaşlar ve silahlanma bu kazanımları tehdit ediyor. İklim krizini gerçekten çözmek istiyorsak yalnızca çevre politikalarını değil, barışı, insan yaşamını ve suya erişim hakkını da konuşmalıyız. Çünkü doğayı korumak, aynı zamanda insanı, yaşamı ve gelecek nesillerin temel ihtiyaçlarını korumaktır.
Balinaları, caretta carettaları ve doğadaki tüm canlıları korumak elbette çok önemli. Ancak insan yaşamı da bu ekolojik zincirin ayrılmaz bir parçası. İklim değişikliği yalnızca doğayı değil, insanın yaşam koşullarını ve geleceğini de doğrudan etkiliyor. Çevreyi korumak, aynı zamanda insanı ve yaşamı korumaktır.
COP31'e yeni doğan bebeğimle ilgilenmem nedeniyle aktif olarak katılamasam da bugüne kadar hayata geçirdiğimiz çalışmalarla ülkemize ve dünyaya katkı sağladığımızı düşünüyorum.
Dileğim; liderlerin, uzmanların, kurumların ve markaların iklim krizi, sıfır atık, temiz enerji, su ve gıda güvenliği, barış ve insan yaşamı gibi konularda gerçekçi ve uygulanabilir çözümler üretmesi.
Dünyamızın artık yeni kararların açıklanmasından çok, mevcut hedeflerin somut adımlarla hayata geçirilmesine ihtiyacı var. Çünkü gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakmak, bugün atacağımız ortak ve kararlı adımlarla mümkün.