Son yıllarda hayatımızda değişen pek çok şey var. Bunlardan biri de sağlığımızı korumak için harcadığımız çaba. Eskiden pek üzerinde durmadığımız şeyleri bugün en ince ayrıntısına kadar sorguluyoruz. Ne yiyoruz, ne içiyoruz, aldığımız ürünün içinde ne var, nasıl üretilmiş, nasıl saklanmış?
Markete gidince eskisi gibi elimize geleni sepete atamıyoruz. Bir ürünün arkasını çevirip içindekiler listesini okumak artık alışverişin bir parçası. Katkı maddeleri, koruyucular, tatlandırıcılar, kullanılan yağlar... Bir de soğuk zincir meselesi var. Ürün uygun koşullarda mı taşınmış, nasıl muhafaza edilmiş? Özellikle süt ve süt ürünleri alırken bunları düşünmeden edemiyoruz.
Paketli gıdalara daha dikkatli yaklaşıyoruz. Sebze ve meyvelerin nasıl yetiştirildiğini merak ediyoruz. Kullandığımız kozmetik ürünlerinin, temizlik malzemelerinin içeriklerine bakıyoruz. Plastiklerin, ambalajların, çevremizde maruz kaldığımız kimyasalların sağlığımıza etkilerini araştırıyoruz.
Bence bunları yaparken abartmıyoruz. Çünkü sağlığımızı korumak için dikkatli olmak artık neredeyse zorunluluk. Her gün yeni bir araştırma, yeni bir uyarı çıkıyor karşımıza. Üstelik bunların hepsi gereksiz endişeler değil. Gerçekten dikkat etmemiz gereken pek çok konu var.
Ama bütün bunlar insanı ister istemez yoruyor.
Bir ürün alırken düşün, araştır, karşılaştır. Bir şey yiyecekken içeriğine bak. Çocuğuna, ailene bir şey alırken iki kere düşün. Bir taraftan işine, evine, günlük hayatına yetişmeye çalışıyorsun, diğer taraftan aldığın her şeyin güvenilir olup olmadığını sorguluyorsun. Sanki herkesin sağlığından sen sorumluymuşsun gibi...
Üstelik mesele yalnızca yediklerimiz de değil. Hava kirliliği, suyun kalitesi, uyku düzeni, stres, hareketsizlik... Sağlığımızı etkileyen o kadar çok şey var ki bazen hangisine yetişeceğimizi şaşırıyoruz.
Asıl düşündürücü olan da sağlıklı yaşayabilmek için bu kadar uğraşmak zorunda kalmamız.
En temel ihtiyacımız olan beslenme bile başlı başına bir araştırma konusu hâline geldi. Güvenilir bir ürün bulmak, içeriğinden emin olmak, nasıl saklandığını bilmek... Bütün bunlarla tüketici olarak biz uğraşıyoruz. Oysa hayatımız sadece ne yiyip ne içtiğimizi düşünmekten ibaret değil. İşimiz var, sorumluluklarımız var, kendimize ve sevdiklerimize ayırmak istediğimiz zaman var.
Sağlığımız konusunda boş vermek, alalım yiyelim, her şeyi olduğu gibi kabul edelim diyenlerden değilim. Tam tersine, ne tükettiğimizi bilmemiz, sorgulamamız ve doğru tercihler yapmamız gerektiğini düşünüyorum. Ama bütün bu sorumluluğun yalnızca tüketicinin üzerine bırakılması da bana doğru gelmiyor.
Güvenilir gıdaya ulaşmak, sağlıklı ürün seçebilmek, üretim ve saklama koşullarından emin olmak bu kadar zor olmamalı. Üstelik bunlar vatandaşın tek başına çözmesi gereken meseleler de değil.
Bence artık insanlara ne kadar bilinçli tüketici olmaları gerektiğini anlatmak yerine, neden bu kadar dikkatli olmak zorunda bırakıldığımızı konuşmalıyız.
Çünkü hepimiz sağlıklı yaşamak istiyoruz. Ama bunun için her gün küçük bir dedektif gibi ürünlerin peşine düşmek, her etiketi incelemek, her yeni riskin ne olduğunu araştırmak zorunda kalmak da insanı yoruyor.
Biz sağlıklı yaşamak istiyoruz. Ama sağlıklı kalabilmek için verdiğimiz bu mücadele de başlı başına bir zihinsel yorgunluğa dönüşüyor.
