Bazen insan, hayatının anlamını bulabilmek için yıllarını harcar. Bir hayalin peşinden koşar, bir başarıya ulaşmayı bekler, doğru insanla karşılaşacağı günü ya da her şeyin yoluna gireceği o büyük anı düşler. Kendine sürekli aynı soruyu sorar: Bütün bunların sonunda gerçekten mutlu olacak mıyım? Pixar’ın 2020 yapımı Soul filmi, tam da bu sorunun karşısında duruyor. İlk bakışta çocuklara hitap eden bir animasyon gibi görünse de aslında yetişkinlerin hayatla kurduğu ilişkiye ayna tutan, oldukça derin bir felsefi anlatı sunuyor.

Filmin başkahramanı Joe Gardner, caz müziğine tutkuyla bağlı bir müzik öğretmenidir. Hayatının gerçek anlamını sahneye çıkmakta, müziğini insanlara duyurmakta bulur. Yıllardır beklediği fırsatın kapısına geldiği gün, beklenmedik bir olay onu yaşamla ölüm arasındaki başka bir dünyaya sürükler. Burada 22 isimli, dünyaya gelmek konusunda isteksiz bir ruhla karşılaşır. Joe’nun tek isteği dünyaya dönmek ve hayalini gerçekleştirmektir. 22 ise dünyaya gelmek için bir sebep aramaktadır. İkisinin yolculuğu, aslında insanın kendisiyle yaptığı o bitmek bilmeyen hesaplaşmayı anlatır.

Filmin en çarpıcı tarafı, insanın yaşam amacına yüklediği anlamı sorgulamasıdır. Bizler de çoğu zaman hayatı bir hedefler listesine dönüştürmüyor muyuz? İyi bir iş, başarılı bir kariyer, büyük bir aşk, ekonomik özgürlük, hayalini kurduğumuz bir ev… Bunların her birini mutluluğun kapısını açacak anahtarlar olarak görüyoruz. Ancak bir hedefe ulaştığımızda başka bir hedef belirliyor, mutluluğu sürekli bir sonraki durağa erteliyoruz.

Peki ya hayat, ulaşmayı beklediğimiz o büyük başarıdan ibaret değilse? Soul’un 22 karakteri üzerinden verdiği mesaj tam da burada anlam kazanıyor. Bir dilim pizzanın tadı, sokakta esen rüzgar, ağaçtan düşen bir yaprak, gökyüzüne bakmak… Yaşamın en kıymetli anları bazen hiçbir özel anlam yüklemediğimiz sıradan zamanların içinde saklıdır. Joe, hayatının anlamını caz müziğinde ararken yaşamın kendisini kaçırdığını fark eder. Çünkü bir tutkuyu hayatın tamamı haline getirmek, insanı hayatın diğer güzelliklerine karşı körleştirebilir. Burada önemli bir ayrım var: Bir amaca sahip olmakla, yaşamayı o amaca ulaşmaya bağlamak aynı şey değildir. Filmin felsefi derinliği biraz da buradan geliyor. İnsan dünyaya yalnızca bir mesleği icra etmek, bir başarıya imza atmak ya da başkalarının takdirini kazanmak için gelmez. Bazen sadece var olmak, hissetmek, sevmek, merak etmek ve keşfetmek de başlı başına bir anlam taşır. Belki de modern insanın en büyük yanılgısı, yaşamayı sürekli geleceğe ertelemesidir. Daha iyi bir gün, daha güzel bir hayat, daha doğru bir zaman beklerken bugünün içinden geçip gideriz. Oysa zaman, bizim hazır olmamızı beklemiyor.

Soul bana şunu düşündürdü: İnsan bazen hayatını değiştirecek büyük bir olayın gerçekleşmesini beklerken, hayatın kendisini oluşturan küçük mucizeleri fark etmiyor. Belki de hepimiz biraz Joe, biraz da 22’yiz. Bir yanımız bir hayalin peşinden koşarken diğer yanımız yaşamanın ne demek olduğunu anlamaya çalışıyor. Ve belki de hayatın en büyük sırrı, kendimize sürekli ‘’Neden yaşıyorum?’’ diye sormak yerine, ‘’Bugün yaşadığımı gerçekten hissedebildim mi?’’ sorusunu sorabilmektir. Çünkü hayat, varılacak bir yer değil; içinde bulunulması gereken bir yolculuktur.

Bazen hayatın anlamı büyük bir başarıda değil, sabah içtiğimiz kahvenin kokusunda, sevdiğimiz bir insanın sesinde, yüzümüze değen güneşte ve henüz farkına varmadığımız küçük mutluluklardadır. Belki de yaşamak için olağanüstü bir sebebe ihtiyacımız yoktur. Bazen hayatın kendisi yeterli bir sebeptir.