Eskişehir-İstanbul tarifeli uçak seferi “zorunlu” değil ama belirli açılardan faydalı olabilir. Kısa mesafe (yaklaşık 250 km), mevcut alternatifler ve geçmiş deneyim nedeniyle talep yaratmak zor görünüyor, ancak kent için bazı katma değerleri var.
Yüksek Hızlı Tren (YHT) en rekabetçi seçenek… Yaklaşık üç saat sürüyor (Söğütlüçeşme’ye), bilet fiyatı standart sınıfta 600-700 TL civarında. Konforlu, sık seferli ve havaalanı transferi derdi yok.
Karayolu (araba/otobüs) 2,5-3,5 saat arası…
Uçak uçuş süresi yaklaşık 45-50 dakika olsa da, havaalanı transferleri (şehir merkezi-Hasan Polatkan yaklaşık 15-20 dakika, İstanbul tarafı daha uzun), check-in, güvenlik vs. ile toplam kapıdan kapıya süre YHT’ye yaklaşır veya geçer. Fiyat da genellikle daha yüksek olur.
Geçmişte THY ve diğer şirketler İstanbul-Eskişehir tarifeli sefer denedi, ilgi yetersiz olduğu için kaldırıldı. Kemal Unakıtan döneminde deninde, Nabi Avcı döneminde denendi…
Havalimanı ağırlıklı olarak uluslararası Brüksel ve eğitim uçuşlarıyla çalışıyor. Yıllık yolcu sayısı 100-120 bin civarında, büyük kısmı dış hat.
İyi ve olumlu yönlerine bakalım... Seferler başlar ve yeterli dolulukla sürdürülebilirse faydaları olabilir. Eskişehir sanayi şehri (otomotiv, savunma sanayi, seramik, makine)… İstanbul ile yoğun ticari ilişki var. Hızlı ve esnek ulaşım yönetici/uzman gidiş-gelişini kolaylaştırır, günübirlik toplantıları artırabilir. Özellikle sabah gidip akşam dönülecek şekilde seferler olursa değerlenir.
Eskişehir’in öğrenci şehri, kültürel/tarihi turizmi (Odunpazarı, Porsuk, müzeler) ve termal/doğal güzellikleri var. İstanbul’dan hafta sonu kısa kaçamak turist çekebilir. Özellikle yazın veya etkinlik dönemlerinde ek talep yaratır.
Tarifeli sefer havalimanını daha aktif hale getirir, altyapı yatırımlarını tetikler. Şehrin “havacılık kenti” kimliğini güçlendirir. Yan sektörlerde (taksi, otel, restoran, araç kiralama) ekonomik katkı olur.
Büyük öğrenci nüfusu var… İstanbul’dan gelen/giden aileler için alternatif oluşturur.
Öte yandan az önce dediğim gibi talep yetersizliği geçmişte kanıtlandı! Kısa mesafede uçak, trenle rekabet edemezse zarar eder ve seferler yine kalkar. Havayolları ticari karar verir; devlet teşviki olmadan sürdürülebilir olması zor.
İstanbul trafiği ve slot sorunları nedeniyle sefer saatleri ideal olmayabilir.
Eskişehir-İstanbul uçak seferleri gerekli mi?
Hayır, YHT yeterli ve daha pratik. Ama faydalı olur mu? Evet, özellikle iş dünyası ve turizm için sınırlı da olsa katkı sağlar. Seferler günde 1-2 frekans, sabah/akşam saatlerinde, rekabetçi fiyatla başlarsa tutunma şansı artar.
Aksi takdirde geçmişteki gibi kısa süreli kalır. Eğer Sanayi/Ticaret Odaları ciddi talep analizi ve teşvik paketi ile havayollarına giderse daha gerçekçi sonuç alınabilir.