Cihan Yıldırım yazdı...
Bir kenti güvenli yapan yalnızca polis sayısı, suç istatistikleri ya da asayiş olaylarının azlığı değildir. Elbette bunlar önemlidir… Ancak güvenli bir kent olmanın belki de en önemli ölçüsü, o kentte yaşayan insanların kendilerini ne kadar güvende hissettikleridir.
Eskişehir, yıllardır Türkiye’nin en güvenli şehirleri arasında gösteriliyor. Hatta zaman zaman Türkiye’nin en güvenli kenti olarak anılıyor.
Peki, Eskişehir’i diğer şehirlerden ayıran ne? Bu kent nasıl oldu da güven duygusunu bu kadar güçlü biçimde koruyabildi?
Bunun cevabını yalnızca bugünün asayiş uygulamalarında aramak eksik olur. Eskişehir’in güvenli kent kimliğinin geçmişinde, yaklaşık 150 yıl önce başlayan büyük göç hikayesi yatıyor.
Kafkaslar’dan, Kırım’dan, Balkanlar’dan gelen insanlar, yıllar boyunca Eskişehir’e yerleşti.
Farklı kültürler, farklı gelenekler ve farklı yaşam biçimleri bu topraklarda buluştu. Üstelik bu buluşma, birbirine yabancı insanların yan yana yaşamasından ibaret kalmadı. Zamanla ortak bir kent kültürü ortaya çıktı.
Eskişehir bir göç kenti oldu ama gelenlerin kendilerini yabancı hissetmediği bir göç kenti…
İnsanlar birbirini tanıdı, birbirine alıştı, aynı mahallelerde yaşadı, aynı fabrikalarda çalıştı, aynı sokakları paylaştı.
Farklı kökenlerden gelenler arasında güçlü bir toplumsal uyum oluştu. Kimse diğerini yalnızca geldiği coğrafyayla, konuştuğu dille ya da taşıdığı kültürle değerlendirmedi.
Belki de Eskişehir’in en büyük zenginliği burada saklı.
Çünkü güven duygusu, sadece suçun olmadığı yerde değil, insanların birbirine güvendiği yerde oluşur.
Birbirini tanıyan, birbirinin yaşam biçimine saygı duyan, farklılıkları tehdit olarak görmeyen bir toplumda huzur duygusu da güçlenir. Eskişehir’in yıllar içinde geliştirdiği birlikte yaşama kültürü, kentin güvenli kimliğinin en önemli dayanaklarından biri oldu.
Bugün Eskişehir sokaklarında kadınların, gençlerin, yaşlıların daha rahat hareket edebilmesi, ailelerin çocuklarını gönül rahatlığıyla dışarı gönderebilmesi bu açıdan önemli.
Özellikle üniversite öğrencileri…
Türkiye’nin dört bir yanından aileler çocuklarını Eskişehir’e okumaya gönderiyor.
Birçoğu için tercih nedenlerinden biri de kentin güvenli olması. Anne babalar, çocuklarının tanımadıkları bir şehirde başlarına bir olay gelmesinden endişe ediyor. Eskişehir ise onlara bu konuda bir ölçüde güven veriyor.
Bir anne babanın çocuğunu başka bir şehre gönderirken aradığı şey yalnızca iyi bir üniversite değildir. Akşam dışarı çıktığında rahatça eve dönebilmesini, arkadaşlarıyla vakit geçirirken kendisini güvende hissetmesini, herhangi bir olumsuzlukla karşılaşmamasını da ister.
Eskişehir bu güven duygusunu yıllar içinde oluşturmayı başardı.
Elbette bu, kentte hiç suç işlenmediği, hiçbir asayiş sorunu yaşanmadığı anlamına gelmiyor. Her şehirde olduğu gibi Eskişehir’de de suç var, sorunlar var. Güvenlik meselesini romantikleştirmemek gerekiyor. Kolluk kuvvetlerinin çalışması, kamu kurumlarının sorumluluğu ve sosyal politikalar da bu tablonun önemli parçaları.
Ancak bir gerçek var ki o da güvenli kent olmanın yalnızca rakamlarla ölçülemeyeceği. İstatistikler bize kaç suç işlendiğini söyleyebilir. Fakat bir kadının gece sokakta yürürken ne hissettiğini, bir öğrencinin yurda dönerken ne kadar rahat olduğunu, bir ailenin çocuğunu Eskişehir’e gönderirken ne kadar huzurlu olduğunu rakamlar tek başına anlatamaz.
Güven biraz da algıdır, biraz alışkanlık, biraz toplumsal hafızadır.
Eskişehir’in avantajı, bu güven duygusunu bir günde kazanmamış olması. Yaklaşık 150 yıllık bir birlikte yaşama deneyiminin üzerine inşa etmiş olmasıdır. Farklılıklarla yaşamayı öğrenmiş, göçlerle büyümüş, kültürleri birbirine karıştırmış ve zamanla kendine özgü bir kent kimliği oluşturmuş bir şehirden söz ediyoruz.
Bugün Eskişehir’in güvenli kent olarak anılmasının arkasında belki de en çok bu birikim var. Bir kenti güvenli yapan sadece suç işlemeyen insanlar değil, birbirine zarar vermeden, birbirinden korkmadan ve birbirine saygı duyarak yaşayabilen insanlardır.
Eskişehir bunu yıllar önce öğrendi.