Dünya genelinde yaklaşık 400 bin kişi ALS (Amyotrofik Lateral Skleroz) hastalığı ile yaşıyor ve her yıl yaklaşık 100 bin kişi ALS nedeniyle hayatını kaybediyor. Avrupa’da ise ALS, yaklaşık 50 bin kişiyi etkiliyor.
ALS’nin görülme sıklığı 100 bin kişide 2 ila 6 arasında tahmin ediliyor ve erkeklerde kadınlara kıyasla biraz daha yaygın. Çoğu ALS vakasına 55-75 yaş arası bireylerde tanı konuluyor ve hastalar genellikle belirtilerin başlamasından sonra 2 ila 5 yıl yaşıyor. Ancak ALS daha erken yaşlarda da görülebiliyor.
Son örneklerden biri, ünlü oyuncu Eric Dane. ALS teşhisi konduktan kısa süre sonra, tanısını kamuoyuna açıklamasının üzerinden bir yıl geçmeden, 53 yaşında hayatını kaybetti.
ALS NEDİR?
ALS, motor nöron hastalığı olarak bilinir. İstemli hareketleri kontrol eden sinir hücrelerini etkiler ve beyinden kaslara giden sinyallerin iletilmesini engeller. Bu nedenle hastalarda kas güçsüzlüğü, hareket kısıtlılığı ve günlük yaşamda zorluklar ortaya çıkar.
ALS BELİRTİLERİ NELERDİR?
ALS belirtileri kişiden kişiye değişmekle birlikte, en yaygın belirtiler şunlardır:
Kas güçsüzlüğü ve kaslarda zayıflık
Yürüme ve günlük işleri yapmada zorluk
Bacak, ayak, el ve bilek kaslarında güç kaybı
Peltek konuşma ve yutma güçlüğü
Hastalık genellikle eller, kollar, bacaklar veya ayaklar gibi uç bölgelerde başlar ve zamanla vücudun diğer bölgelerine yayılır
ALS TÜRLERİ NELER?
ALS, başlangıç bölgesine göre üç türe ayrılır:
Bacak tipi ALS
Kol tipi ALS
Ağız ve boğaz (bulbar) tipi ALS
Ayrıca ALS nedenine göre iki ana tipe ayrılır:
Sporadik ALS: Vakaların %90’ını oluşturur ve nedeni bilinmeyen rastlantısal gelişir.
Ailesel ALS: Vakaların yaklaşık %10’unu oluşturur ve genetik değişikliklerle kuşaktan kuşağa aktarılır.
TEDAVİ SEÇENKELERİ NE?
Şu anda ALS için kesin bir tedavi yoktur, ancak hastalığın ilerlemesini yavaşlatan ve yaşam kalitesini artıran çeşitli tedavi yöntemleri mevcuttur:
İlaç tedavileri
Fiziksel ve mesleki terapi
Rehabilitasyon programları
Beslenme ve solunum desteği
