Türkiye genelinde tütün ürünleri kullanım alışkanlıklarına dair veriler endişe verici boyutlara ulaşırken yetkililer yeni tedbirler için düğmeye bastı. Özellikle sigaraya başlama yaşının 16 gibi kritik bir seviyeye gerilemesi, mevcut önlemlerin gözden geçirilmesini zorunlu kılıyor. Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar neticesinde dumansız hava sahası uygulamasının sınırlarının genişletilmesi hedefleniyor. Hazırlık aşamasındaki düzenleme, bugüne kadar gri alanda kalan mekanları da kapsama dahil edecek şekilde kurgulanıyor. Tütünle mücadelede daha radikal adımların atılacağı söz konusu süreçte, yarı açık alanların da yasak listesine eklenmesi planlanıyor.
Kış Bahçeleri ve Tenteli Alanlara Kısıtlama
Yeşilay tarafından hazırlanan raporlar, genç neslin tütün ürünlerine yönelimindeki artışı gözler önüne seriyor. Bakanlık yetkilileri, söz konusu durumu tersine çevirmek amacıyla mekan tanımlarını yeniden yapıyor. Kış bahçeleri, üstü açılır kapanır alanlar ve tenteyle çevrili mekanlarda da sigara içilmesini yasaklamayı hedefleyen taslak üzerinde çalışılıyor. Vatandaşların yoğun olarak kullandığı bahsi geçen alanlar, artık kapalı mekan statüsünde değerlendirilebilir. Hazırlanan taslağın kısa süre içinde TBMM gündemine gelmesi bekleniyor. Böylece tütün dumanına maruz kalma oranlarının düşürülmesi amaçlanıyor. Uygulamanın hayata geçmesiyle birlikte kafeler ve restoranlar için yeni bir dönem başlayacak.
Bakanlıktan Etkin Mücadele Mesajı
Sürecin yönetiminde en yetkili isim olan Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, kararlılık mesajları veriyor. Memişoğlu, daha önce yaptığı açıklamalarda sigara ve sağlıksız yaşam alışkanlıklarıyla mücadelede yeni bir sürecin başlayacağını vurguladı. Tütün bağımlılığının halk sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerini azaltmak temel hedef olarak belirlendi. Bakan, “Bu düzenlemelerle tütün bağımlılığıyla mücadeleyi çok daha güçlü hale getireceğiz” ifadelerini kullanmıştı. Yapılacak yasal değişikliklerin sadece yasaklama değil, aynı zamanda farkındalık oluşturma amacı da taşıdığı belirtiliyor. Sağlıklı nesiller yetiştirmek adına atılan adımların tavizsiz uygulanacağı ifade ediliyor.
İşletmecilerin Ekonomik Kaygı ve Çekinceleri
Sektör temsilcileri ise yapılacak değişikliklerin ticari hayata etkilerini tartışıyor. Yasağın yarı açık alanları da kapsaması halinde, birçok işletmenin mekan düzenlemesini yeniden yapmak zorunda kalacağı belirtiliyor. Esnaf, mevcut kış bahçelerinde zaten havalandırma sistemlerinin bulunduğunu savunuyor. İşletmeciler, olası yasağın müşteri kaybına yol açabileceğini ve işletmeleri ekonomik açıdan zorlayacağını dile getirdi. Sigara içen müşterilerin mekan tercihlerinin değişmesi, ciro kayıplarına neden olabilir endişesi hakimiyetini koruyor. Sektör, düzenlemenin uygulanabilirliği konusunda yetkililerden esneklik veya geçiş süreci bekliyor. Ekonomik dengelerin gözetilmesi gerektiği yönünde görüşler bildiriliyor.
Dumansız Hava Sahasının Tarihsel Gelişimi
Türkiye, tütünle mücadele konusunda geçmişten bugüne önemli kilometre taşlarını geride bıraktı. Ülke, 2008 yılında kapalı alanlarda sigara yasağı uygulamasını hayata geçirdi. Ardından 2009’da uygulama tam olarak yürürlüğe girdi ve ülke dumansız hava sahasına geçen ilk Avrupa ülkelerinden biri oldu. Yasakların kapsamı yıllar içinde kademeli olarak genişletildi. 2013’te araç içinde sigara içilmesi yasaklandı. Tüketimi azaltmak adına görsel caydırıcılık yöntemleri de devreye sokuldu. 2019’da düz ve standart paket uygulamasına geçildi. Yeni düzenleme ile yarı açık alanların da dumansız hava sahasına dahil edilmesi, tütünle mücadelede bir adım daha ileriye gidileceğini gösteriyor.
