Sosyal Güvenlik Kurumu, emeklilik sisteminde haksız kazanç elde edenlere yönelik denetimlerini tarihin en sıkı seviyesine taşıyarak geniş kapsamlı bir inceleme süreci başlattı. "Sahte sigortalılık" ve "naylon şirket" üzerinden prim ödeme yöntemlerini kullananların dosyaları, müfettişler tarafından tek tek taranarak usulsüzlükler belirleniyor. İlgili incelemeler neticesinde kurallara aykırı davrandığı tespit edilen vatandaşların aylıkları kesilirken, o güne kadar ödenen tutarların tahsilat süreci başlatılıyor.
Usulsüz İşlemlerde İki Temel Yöntem
Kurum denetmenleri, analizlerinde özellikle 2016 yılı ve sonrasında emekliliğe hak kazanan vatandaşların evraklarına odaklanmış durumda. Gerçekleştirilen kontrollerde, fiilen çalışmadığı halde kağıt üzerinde kurulan paravan şirketlerden sigortalı gösterilmek ve emeklilik şartlarını taşımadığı halde sahte sağlık raporlarıyla malulen emekli edilmek gibi iki ana yöntem öne çıkıyor. Geçtiğimiz yıl Aydın merkezli düzenlenen ve kamuoyunda "Joker Çetesi" olarak adlandırılan operasyonda, bahsi geçen yollarla yüzlerce kişinin haksız yere aylık aldığı ortaya çıkarılmış ve tümünün işlemleri iptal edilmişti.
Geriye Dönük 10 Yıllık Tahsilat Riski
Sistemde şüpheli işlem tespit edilen kişiler için süreç, ikamet adreslerine ulaştırılan resmi tebligat ile resmen başlıyor. Uzmanlar, ilgili yazıyı teslim alan vatandaşların 3 iş günü içerisinde bağlı bulundukları merkeze giderek savunma vermeleri gerektiğini, aksi halde işlemlerin gıyaplarında yürütüleceğini belirtiyor. Denetimler sonucunda hata kurumdan kaynaklanıyorsa son 5 yıllık ödemeler faizsiz istenirken, sahte sigorta veya rapor gibi kasıtlı durumlarda geriye dönük son 10 yıl içinde ödenen maaşlar ve sağlık harcamaları yasal faiziyle geri alınıyor.
Uzman İsimden Kritik Uyarılar
Konu hakkında BirGün gazetesine değerlendirmelerde bulunan Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, denetimlerin uzun süredir devam ettiğini ve karşılaşılan bilançonun oldukça ağır olduğunu dile getirdi. İnsanların Bağ-Kur yerine SSK (4A) statüsünü daha kolay gördükleri için söz konusu riskli yollara başvurduklarına dikkat çeken Erdursun, şu ifadeleri kullandı: "Sosyal Sigortalar Kurumu'ndan (SSK) emekli olmak için işyeri ortağı olup, kendisini başka bir işyerinde sigortalı gösterenler oluyor. SSK'dan emekli olmak şartlar açısından daha cazip olduğu için bu riskli yol tercih ediliyor. Emeklilik hakkı elde edilip aylık bağlanıyor; ancak yapılan denetimlerde bu durum tespit edildiğinde emeklilik derhal iptal ediliyor. Şu ana kadar yüz binlerce kişinin emekliliği bu sebeple iptal edildi."
