Eskişehir’de görev yapan Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Deniz Gökalp, Türkiye genelinde yetişkin nüfusta diyabet (şeker hastalığı) görülme sıklığının yüzde 20 seviyelerine ulaştığına dikkat çekti. Diyabetin toplumda giderek yaygınlaştığını ve önemli bir halk sağlığı tehdidine dönüştüğünü belirten Prof. Dr. Gökalp, her 3 diyabetli yetişkinden birinin hastalığından habersiz bir şekilde yaşamını sürdürdüğünü vurguladı.
"15 Yılda Yüzde 14'ten Yüzde 20'ye Yükseldi"
Diyabetin sadece kanda şeker yüksekliği oluşturmadığını; kalp, böbrek, göz ve sinir sistemi üzerinde kalıcı hasarlar bırakabildiğini ifade eden Prof. Dr. Deniz Gökalp, "Yaklaşık 15 yıl önce yapılan saha araştırmalarında yetişkinlerde diyabet sıklığı yüzde 14 bandındayken, günümüzde bu oran ne yazık ki yaklaşık yüzde 20'ye tırmanmıştır. Uluslararası Diyabet Federasyonu verilerine göre ülkemizde yaklaşık 10 milyon yetişkin diyabetle mücadele ediyor. Ancak en tehlikeli durum, her 3 hastadan birinin durumundan tamamen habersiz olmasıdır" dedi.
Küresel boyuttaki tabloya da değinen Gökalp, dünya genelinde yaklaşık 600 milyon kişinin diyabetle yaşadığını ve her 6 saniyede 1 kişinin bu hastalık kaynaklı komplikasyonlar nedeniyle yaşamını yitirdiğini dile getirdi. Gökalp ayrıca, geçmişte gelişmiş ülkelerin sorunu olarak görülen diyabetin günümüzde yüzde 75 oranında düşük ve orta gelirli ülkelerde yoğunlaştığını aktardı.
Fazla Kilo Ve Hareketsizlik Risk Faktörlerinin Başında Geliyor
Tip 1 ve Tip 2 diyabet arasındaki farkları açıklayan Prof. Dr. Gökalp, Tip 1 diyabetin bağışıklık sisteminin pankreastaki beta hücrelerine zarar vermesiyle oluştuğunu, Tip 2 diyabetin ise insülin direnci veya salgı bozukluğundan kaynaklandığını belirtti. Özellikle Tip 2 diyabette obezite, karın bölgesindeki yağlanma, fiziksel hareketsizlik, genetik yatkınlık ve kalitesiz beslenme alışkanlıklarının hastalığı doğrudan tetiklediği ifade edildi.
"Artık Standart Tedavi Yok, Bireyselleştirilmiş Yöntemler Var"
Son yıllarda diyabet yönetiminde hastanın genel sağlık tablosunun ön plana alındığını vurgulayan Prof. Dr. Deniz Gökalp, "Günümüzde her hastaya aynı tedavi protokolü uygulanmıyor. Hastanın böbrek, karaciğer fonksiyonları, kilo durumu ve kalp sağlığı değerlendirilerek kişiye özel tedaviler planlanıyor. Yeni nesil SGLT2 inhibitörleri ve GLP-1 analogları grubu ilaçlar; kan şekerini düzenlemenin yanı sıra kilo kontrolü, kalp ve damar sağlığı korumasında da önemli avantajlar sunuyor" şeklinde konuştu.
"Yapay Pankreas Akıllı Bir İnsülin Sistemidir"
Kamuoyunda "yapay pankreas" olarak bilinen teknolojiye açıklık getiren Gökalp, bunun biyolojik bir organ nakli olmadığını, derialtı insülin pompası, şeker ölçüm sensörü ve dozu ayarlayan akıllı bir yazılımdan oluşan bütünleşik bir insülin sistemi olduğunu dile getirdi.
Parmak Delmeden Şeker Takibi Dönemi
Hastaların günlük yaşam konforunu artıran teknolojik gelişmelere değinen Prof. Dr. Deniz Gökalp, sürekli glukoz izleme sistemleri hakkında şu bilgileri verdi:
"Uzun seneler boyunca hastalar parmak uçlarını delerek kan şekeri ölçümü yapmak zorundaydı. Günümüzde ise kola yerleştirilen ve cilt altına uzanan küçük sensörler sayesinde glukoz seviyeleri anlık olarak ölçülebiliyor. Hastalar değerlerini akıllı telefonları üzerinden rahatlıkla takip edebiliyor. Ancak bu sensörler süreci kolaylaştırsa da parmak ucundan ölçüm ihtiyacını tamamen ortadan kaldırmaz. En doğru takip ve tedavi planı; hastanın yaşına, diyabetinin türüne ve kişisel ihtiyaçlarına göre hekim tarafından belirlenmelidir."
