Meyve ve sebze hazırlarken genellikle düşünmeden çöpe atılan kabuk, çekirdek ve sap kısımlarının sağlık açısından büyük bir potansiyel barındırdığı ortaya çıktı. King's College London'da yürütülen yeni bir araştırma, bu artıklarda sanılandan çok daha fazla lif bulunduğunu gözler önüne serdi. Uzmanlar, bu parçaların değerlendirilmesinin hem kalp-damar sağlığını destekleyen beslenmeye katkı sağlayabileceğini hem de gıda israfını azaltabileceğini vurguluyor.
12 Farklı Ürün İncelendi: 10 Ürünün Kabuğunda Lif Daha Fazla
Pancar, biber, brokoli, bal kabağı, karnabahar, kivi, pırasa, ananas ve karpuzun da aralarında yer aldığı 12 taze ürünün lif değerlerinin analiz edildiği araştırmada çarpıcı sonuçlara ulaşıldı. İncelemeye alınan 10 üründe, atık olarak görülen kabuk, sap ve çekirdek gibi kısımlardaki lif miktarının, tüketilen etli kısımlardan daha yüksek olduğu belirlendi.
Araştırmanın dikkat çeken bulguları arasında şunlar yer aldı:
-
Karpuz Kabuğu: 100 gram karpuz kabuğunda 2,10 gram lif tespit edildi; bu oran bir dilim tam buğday ekmeğindeki lif miktarına oldukça yakın.
-
Bal Kabağı: Kabuk ve çekirdeklerden oluşan 100 gramlık bölümde 9,25 gram lif ölçüldü.
-
Ananas: Ananasın kabuğu ve sert orta kısmındaki lif miktarının, meyvenin etli bölümünden yaklaşık beş kat fazla olduğu görüldü.
-
Brokoli İstisnası: Her sebze için aynı durum geçerli değil; araştırmada brokoli saplarının çiçek kısmına kıyasla yüzde 28,4 daha az lif içerdiği saptandı.
"Kökünden Ucuna" Beslenme Yaklaşımı Öneriliyor
Sindirim sisteminin düzenli çalışmasında, bağırsak sağlığında ve tokluk hissinde kritik rol oynayan lifin, kalp-damar hastalıkları ile bazı kanser türlerinin görülme riskini de düşürdüğü biliniyor. Ancak Birleşik Krallık’ta yetişkinlerin yalnızca yüzde 4'ünün günlük önerilen 30 gram lif miktarına ulaşabildiği, ortalama tüketimin ise 16,4 gramda kaldığı belirtiliyor.
Proje lideri Dr. Rachel Gibson, insanların satın aldıkları gıdaların önemli bir bölümünü çöpe atmasının hem besin hem de ekonomik kayba yol açtığına dikkat çekti. Bu kapsamda İngilizcede “root-to-tip” (kökünden ucuna) olarak adlandırılan; kivinin iyice yıkanarak kabuğuyla tüketilmesi, brokoli saplarının yemeklerde değerlendirilmesi ve biber çekirdeklerinin uygun tariflerde kullanılması gibi yöntemler öneriliyor. Uzmanlar, her parçanın mutlaka yenmesi gerekmediğini ancak güvenli ve yenilebilir yüksek besin değerine sahip kısımların alışkanlık gereği çöpe atılmaması gerektiğini belirtiyor.
