Greenpeace Türkiye, “İçinde Ne Var?” kampanyası kapsamında Sultanbeyli, Sancaktepe, Ataşehir ve Kadıköy’de bulunan 5 zincir marketten toplam 20 domates örneği aldı. Ürünler, uluslararası akreditasyona sahip bağımsız bir laboratuvarda incelemeye gönderildi.
Açıklanan sonuçlara göre, incelenen 20 domatesin 3’ünde, diğer bir ifadeyle yüzde 15’inde mevzuata aykırı pestisit kullanımı belirlendi.
Yasaklanan maddeye rastlandığı açıklandı
Greenpeace Türkiye’nin açıklamasında, mevzuata aykırılık tespit edilen üç ürünün ikisinde domateste kullanımına ruhsat verilmeyen etken maddelerin bulunduğu belirtildi.
Bir diğer örnekte ise 31 Aralık 2010 itibarıyla tamamen yasaklandığı belirtilen Chlorfenapyr adlı pestisitin tespit edildiği kaydedildi.
Analizlerde ayrıca 20 domates örneğinin 7’sinde üçten fazla pestisit bulunduğu, 14 örnekte ise PFAS içeren en az bir pestisit tespit edildiği açıklandı. İncelenen ürünlerden yalnızca birinde herhangi bir pestisit izine rastlanmadığı bildirildi.
5 zincir market için “Market Karnesi” hazırlandı
Greenpeace Türkiye, laboratuvar sonuçlarının yanı sıra araştırmaya dahil edilen 5 zincir marketin pestisit konusundaki politika ve taahhütlerini de değerlendirdi.
“Market Karnesi” adı verilen değerlendirmede toplam puanın 75’i marketlerin kamuoyuna açıkladıkları politika ve taahhütlerden, 25’i ise bağımsız laboratuvarda incelenen ürünlerin sonuçlarından oluşturuldu.
Kuruluş, zincir marketlerden özellikle taze meyve ve sebzelerin tedarik sürecinde daha fazla şeffaflık sağlamalarını istedi.
Greenpeace Türkiye, pestisit kullanımına ilişkin çözüm önerilerini de sıraladı. Buna göre kuruluş; tedarik zincirinde tam şeffaflık sağlanmasını, birden fazla pestisitin bir arada bulunmasından kaynaklanabilecek “kokteyl etkisine” karşı sıfır tolerans uygulanmasını, pestisit kalıntı limitlerinin sıkılaştırılmasını ve çiftçilerin ekolojik üretime geçişinin desteklenmesini talep etti.
Bağımsız laboratuvar kontrollerinin yaş meyve ve sebze tedarik zincirinin tamamında standart hale getirilmesi ve sonuçların kamuoyuyla paylaşılması da talepler arasında yer aldı
Greenpeace Türkiye Direktörü Berkan Özyer, pestisit konusuna uzun süredir dikkat çektiklerini belirterek zincir marketlerin tedarik süreçlerinde daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ifade etti.
Özyer, daha önce yürüttükleri çalışmalar kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 2021-2023 yılları arasında 55 üründen alınan 246 bin 946 numunenin 6 bin 369’unda uygunsuzluk tespit edildiğinin açıklandığını hatırlattı.
Yeni kampanyada organize perakende zincirlerine odaklandıklarını belirten Özyer, “Pestisitsiz gıdaya erişim bir hak” ifadelerini kullandı.
Greenpeace Türkiye, tüketicilere de satın aldıkları gıdaların üretim ve tedarik süreçlerini sorgulamaları yönünde çağrıda bulundu.
