Ekonomi yönetiminin kayıt dışı ile mücadelede yeni hedefi altın piyasası oldu. Vatandaşların birikimlerini değerlendirdiği en geleneksel yöntemlerden biri olan yastık altı altınlar için takip süreci başlıyor. Altın piyasasında kayıt dışılığı azaltmaya yönelik yeni düzenleme hazırlıkları hız kazandı. Yapılan çalışmaların amacı, sistem dışındaki varlıkları ekonomiye kazandırmak ve kaynağı belirsiz hareketleri kontrol altına almak olarak açıklanıyor. Kayıt ve takip sistemi kapsamında, yastık altında tutulan ve belgesi bulunmayan altınlar için çeşitli yaptırımlar gündemde. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın üzerinde titizlikle durduğu proje, kuyumculuk sektöründe de köklü değişiklikler yaratacak. “Kıymetli madenlerde kayıt ve takip sistemi” adı verilen düzenleme ile altının üretimden son kullanıcıya kadar tüm aşamaları izlenecek. Böylece piyasadaki her gram altının bir kimlik numarası olması hedefleniyor.
Ekonomiye Dahil Etme Zorluğu
Sistemin getireceği en büyük değişiklik, altınların nakde çevrilmesi veya bankacılık sistemine sokulması aşamasında yaşanacak. Yeni sistemin hayata geçirilmesiyle birlikte, bankacılık sistemi dışında kalan ve belgesi bulunmayan altınların ekonomiye dahil edilmesi zorlaşacak. Vatandaşların ellerindeki varlıkları değerlendirirken fatura veya sertifika ibraz etmesi gerekecek. Uzmanlara göre, altını bankaya yatırmak ya da yüksek tutarlı alışverişlerde kullanmak isteyen vatandaşlardan, altının kaynağına ilişkin belge talep edilebilecek. Belge sunulamayan durumlarda işlem yapılması mümkün olmayabilir veya ek maliyetler doğabilir. Sistemin temel mantığı, altın hareketlerini şeffaf hale getirmek üzerine kurulu.
Kesinti İddiaları ve Oranlar
Piyasa aktörleri arasında dolaşan iddialar, belgesiz altın sahiplerini endişelendiriyor. Kaynağı ispatlanamayan varlıklar için uygulanacak prosedürler tartışılıyor. Piyasa kulislerinde, belgesi olmayan altınlar için yüzde 12 ila 18 arasında kesinti uygulanabileceği iddiaları konuşuluyor. Söz konusu oranlar, yatırımcının elindeki varlığın önemli bir kısmını kaybetmesi anlamına geliyor. Kesintinin vergi veya ceza niteliğinde olup olmayacağı henüz netlik kazanmadı. Ancak her halükarda belgesiz altın sahiplerinin mali kayıpla karşılaşması muhtemel görünüyor. Düzenlemenin caydırıcılığını artırmak için yüksek oranların masada olduğu belirtiliyor.
Kuyumcu Esnafının Tutumu
Sektör temsilcileri de yeni döneme hazırlık yapıyor. Kuyumcuların, kaynağı belirsiz altınları satın almaktan uzak durduğu ifade ediliyor. İşletmeler, ileride yaşanabilecek hukuki sorunlardan kaçınmak adına daha temkinli davranmaya başladı. Faturasız ürün alımının riskli hale gelmesi, yastık altı birikimlerin bozdurulmasını zorlaştırıyor. Esnaf, müşterilerden kimlik ve fatura bilgisi talep etme konusunda daha hassas davranıyor. Sektördeki kayıtlılık oranının artmasıyla haksız rekabetin de önüne geçilmesi hedefleniyor.
Sistemin İşleyişi ve Gelecek
Kayıt ve takip sistemi, teknolojinin imkanlarından yararlanarak kurulacak. Üretilen her altının üzerine işlenecek özel kodlar, takibi mümkün kılacak. Vatandaşların yeni aldıkları altınlar için belge saklama alışkanlığı kazanması gerekecek. Eski tarihli ve belgesiz altınlar için ise bir geçiş süreci veya beyan dönemi tanınabilir. Ekonomi yönetimi, düzenlemenin detaylarını netleştirmek için sektör paydaşlarıyla görüşmelerini sürdürüyor. Yastık altındaki tahmini 5 bin ton altının ekonomiye kazandırılması, cari açığın finansmanı açısından da stratejik önem taşıyor.
Not: Burada yer alan değerlendirmeler yatırım kapsamında değildir. Haberimizde kesinlikle yatırım tavsiyesi verilmemiştir.
