Sosyal Güvenlik Kurumu, alacaklarının tahsilatını hızlandırmak ve bütçe dengesini sağlamak amacıyla radikal bir kararı hayata geçirdi. SGK'ye borcu olan ve emekli, dul ve yetim aylığı alanların maaşlarından artık yüzde 25'e kadar kesinti yapılacak. Geçmiş dönemlerde biriken prim borçları veya idari para cezaları nedeniyle birçok vatandaşın maaşında düşüş yaşanması bekleniyor. SGK Kanunu’nda yapılan değişiklikle kuruma borcu olanların artık maaşından kesinti yapılacak. 2025’in sonuna doğru Meclis’ten geçen yasa 1 Ocak itibarıyla yürürlüğe girdi. Alınan karar, özellikle düşük maaşla geçinmeye çalışan hak sahiplerini endişelendiriyor. Kesintilerin başlamasıyla birlikte hane bütçelerinde açıklar oluşabileceği öngörülüyor.
Maaşlarda Otomatik Kesinti Dönemi
Uygulamanın detayları netleşirken kesinti oranının üst sınırı da belirlendi. SGK'ye borcu olan ve emekli, dul ve yetim aylığı alanların maaşlarından yüzde 25'e kadar otomatik kesinti yapma uygulaması o ay başladı. Borç bitene kadar her ay düzenli olarak yapılacak işlem, vatandaşın rızasına bakılmaksızın sistem tarafından gerçekleştirilecek. Sözcü'nün haberine göre, yüzde 25'lik kesintiyle en düşük yetim maaşı 3 bin 750 liraya, en düşük emekli maaşı da 15 bin TL’ye düşecek. Gelir kaybı yaşayan hak sahiplerinin nasıl bir yol izleyeceği merak konusu olmaya devam ediyor. Vatandaşların e-Devlet üzerinden borç sorgulaması yaparak durumlarını kontrol etmesi tavsiye ediliyor.
Hak Sahipleri ve Aylık Oranları
Sistemden faydalanan kitle oldukça geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Dul ve yetim aylıkları, vefat eden sigortalının eş ve çocuklarına belirli oranlarda ödeniyor. Hak sahiplerinin durumuna göre bağlanan maaşın yüzdesi değişiyor. Aylığı çocuklarıyla paylaşan eşler yüzde 50, çocuklarla paylaşmayan eşler yüzde 75 oranında ödeme alıyor. Çocuklar için de belirli kriterler aranıyor. Kadın ve erkek çocuklar için hak sahipliği; yaş, öğrenim durumu, sigortalılık ve evlilik gibi kriterlere göre değişiyor. İstisnai durumlarda ölenin anne ve babası da ilgili aylıklardan yararlanabiliyor. Sigorta primlerinin eksik ya da düşük yatırıldığı hallerde aylık tutarlar da düşük seviyelerde kalıyor.
Taban Aylıklarda Yeni Rakamlar
Kesinti öncesi geçerli olan en düşük ödeme tutarları da açıklandı. Yeni düzenlemeye göre ölüm aylıklarında en düşük ödemeler şu şekilde olacak: Yüzde 25 hisse oranında dul ve yetim aylığı alanlar 5 bin lira ödeme alacak. Yüzde 50 hisse oranında aylık bağlananların hesabına 10 bin lira yatacak. En yüksek dilim olan yüzde 75 hisse oranında aylık ise 15 bin lira seviyesinde bulunuyor. Bahsi geçen rakamlar, asgari geçim şartlarının altında kalması nedeniyle eleştiriliyor. Kesintilerin de eklenmesiyle birlikte alım gücünün daha da düşeceği tahmin ediliyor.
