Hükûmet kanadı, Türkiye'nin demografik yapısındaki hızlı değişimlere karşı sosyal güvenlik sistemini güçlendirecek adımları atmaya hazırlanıyor. Yaşlı nüfusun artışıyla birlikte gündeme gelen bakım ihtiyacını karşılamak adına uzun süreli bakım sigortası uygulaması için çalışmalar hız kazandı. Hazırlanan yeni finansman modelinin yakın bir zaman diliminde Ekonomi Koordinasyon Kurulu toplantısında detaylıca ele alınması bekleniyor. Oluşturulacak yapıyla beraber hızla yaşlanan nüfusun sosyal güvenlik sistemi üzerinde oluşturduğu mali baskının hafifletilmesi amaçlanıyor. Ayrıca sürdürülebilir bir bakım finansmanı mekanizması kurularak vatandaşların gelecekteki sağlık ve bakım giderlerinin garanti altına alınması hedefleniyor.
Devlet Destekli Prim Sistemi ve 2026 Programı
Bakıma muhtaçlık veya yaşlılık hallerinde devreye girecek olan mekanizmada vatandaşlardan belirli bir oranda katkı payı tahsil edilecek. Prim ödemelerinin büyük kısmının ise devlet tarafından karşılanması planlanan stratejiler arasında yer alıyor. Bakım hizmetlerine erişimin tabana yayılması ve daha geniş kitlelere ulaşması temel gayelerden biri olarak öne çıkıyor. Söz konusu model, resmiyet kazanarak Cumhurbaşkanlığının 2026 Yıllık Programı metinlerinde kendisine yer buldu. Program detaylarında yaşlı bakım hizmetlerinin finansmanı adına uzun vadeli bir sigorta altyapısının kurulacağı bilgisi paylaşıldı. Gerekli hazırlık çalışmalarının belirtilen takvim doğrultusunda yürütüleceği programda açıkça ifade edildi.
Evde Sağlık Hizmetleri ve Kapsam Alanı
Kurgulanan sistemin işleyiş mantığı itibarıyla genel sağlık sigortasına benzer bir yapıda olması öngörülüyor. Yaşlı bireylerin sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınması suretiyle bakım maliyetlerinin önemli bir bölümü kamu bütçesinden finanse edilecek. Sadece kurum bakımıyla sınırlı kalmayan düzenlemede evde bakım hizmetleri de sigorta paketi içerisine dahil edilecek. Ev ortamında sunulan hemşirelik, hasta bakıcı desteği, fizik tedavi hizmetleri ve zorunlu tıbbi ekipmanların temini sigorta tarafından karşılanacak. Özel bakım hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması da yetkililerin öncelikli hedefleri arasında bulunuyor.
Nörolojik Rahatsızlıklarda Bakım Güvencesi
İleri yaşla birlikte sıkça görülen Demans, Alzheimer ve Parkinson gibi nörolojik hastalıkların takibi de uzun süreli bakım sigortası çatısı altında değerlendirilecek. Zorlu hastalıklarla mücadele eden bireylerin ihtiyaç duyduğu kesintisiz bakım hizmetlerinin finansal açıdan güvence altına alınması sağlanacak. Vatandaşlar bakım sürecini ister kendi evlerinde isterlerse bir bakımevinde sürdürme özgürlüğüne sahip olacak. Her iki durumda da ortaya çıkan giderlerin sistem tarafından karşılanması öngörülüyor. Böylelikle yaşlılık dönemindeki yüksek bakım masraflarının kişisel bir mali yük olmaktan çıkarılması ve ailelerin rahatlatılması amaçlanıyor.
Nüfus Verileri ve Gelecek Projeksiyonları
Türkiye’de yaşlı nüfus oranı yüzde 10,6 ile tarihinin en yüksek seviyesine ulaşırken demografik alarm zilleri çalmaya başladı. Ülke genelindeki bazı illerde bahsi geçen yaşlılık oranı yüzde 20’nin üzerine çıkmış durumda. Diğer taraftan doğurganlık hızında da geçmiş yıllara kıyasla ciddi bir düşüş grafiği gözlemleniyor. 2017 yılında doğurganlık hızı 3 ve üzeri olan il sayısı 10 iken, 2024 itibarıyla söz konusu seviyeyi yakalayabilen tek il Şanlıurfa oldu. İlgili kurumların gerçekleştirdiği nüfus projeksiyonlarına göre mevcut eğilimlerin sürmesi halinde yakın gelecekte Türkiye nüfusunun büyük kısmını 65 yaş ve üzeri bireyler meydana getirecek. Yaşanan demografik dönüşüm, bakıma ihtiyaç duyan kişi sayısında ciddi bir artışı kaçınılmaz hale getirecek.
