Yıl boyunca siyasi tartışmaların odağında yer alan belediyelerin prim borçları meselesinde net rakamlar ortaya çıktı. Sosyal Güvenlik Kurumu'na en çok borcu olan belediyeler sıralandı ve liste kamuoyu ile paylaşıldı. 2025 yılını geride bırakırken yerel yönetimlerin mali tablolarındaki sıkıntılar gün yüzüne çıktı. İktidar ve muhalefet partileri arasında sıkça polemik konusu olan mesele, rakamların açıklanmasıyla yeni bir boyut kazandı. Borçların ödenmesi noktasında yaşanan tıkanıklık, belediye hizmetlerini de dolaylı yoldan etkilemeye devam ediyor. Bakanlık yetkilileri, borçlu belediyelere ödeme kolaylığı sağlama noktasında kapıların açık olduğunu vurguluyor. Ancak biriken faizler ve anapara tutarları, yerel yönetimlerin bütçelerini zorluyor.
Zirvedeki Üç Büyükşehir ve Rakamlar
Listenin en başında Ege'nin incisi İzmir yer alıyor. İlk sırayı 18 milyar liralık borçla İzmir Büyükşehir Belediyesi alırken, onu Adana ve Ankara takip etti. Detaylı verilere bakıldığında İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin borcu 18 milyar 103 milyon 43 bin 854 lira olarak kayıtlara geçti. Güneyin sanayi kenti Adana ise ikinci sırada bulunuyor. Adana Büyükşehir Belediyesi 7 milyar 836 milyon 600 bin 929 lira ile kurumun alacaklı listesinde yerini aldı. Başkent Ankara da borçlu belediyeler arasında üst sıralarda kendine yer buldu. Ankara Büyükşehir Belediyesi 7 milyar 698 milyon 156 bin 483 lira borçla üçüncü sıraya yerleşti. En borçlu ilk üç belediye arasında yer alan söz konusu şehirler, nüfus yoğunluğu ve personel sayısı bakımından da Türkiye'nin en büyükleri arasında sayılıyor.
İstanbul İlçeleri ve Büyükşehir Belediyesinin Durumu
Megakent İstanbul'un belediyeleri de listede dikkat çeken rakamlarla yer alıyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi 3 milyar 900 milyon 215 bin 328 lira borçla sıralamada bulunuyor. Ancak ilçe belediyelerinin borçları da azımsanmayacak seviyelerde seyrediyor. İstanbul Şişli Belediyesi 6 milyar 14 milyon 509 bin 306 lira ile birçok büyükşehir belediyesini geride bırakmış durumda. İstanbul Beşiktaş Belediyesi 3 milyar 586 milyon 829 bin 596 lira borçla listeye girdi. Anadolu yakasından İstanbul Ataşehir Belediyesi 3 milyar 568 milyon 291 bin 212 lira borca sahip. Boğazın incisi İstanbul Sarıyer Belediyesi ise 3 milyar 257 milyon 899 bin 347 lira borçla dikkat çekiyor. Marmara bölgesinden bir diğer örnek ise Balıkesir oldu. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi 5 milyar 254 milyon 514 bin 519 lira borçla listede yer aldı.
Siyasi Tartışmalar ve Bakanlık Açıklaması
Konu yıl boyunca siyaset arenasında hararetli tartışmalara neden oldu. İktidar partisi muhalefete borçların ödenmemesi nedeniyle yüklenirken, muhalefet ise borçların ödenmesi konusunda iktidarı yardımcı olmamakla suçladı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, tartışmalara son noktayı koymak adına açıklamalarda bulundu. Işıkhan, belediyelerin borçlarına ilişkin tüm siyasi partilere eşit mesafede olduklarını ve borcunu ödeme gayretinde bulunan tüm belediyelere kapılarının açık olduğunu dile getirmişti. Bakan, belediyelerin borçlarını ödeme noktasında irade beyan etmeleri durumunda ilgili mevzuat kapsamında gereken tüm kolaylıkları gösterdiklerini de söylemişti. Çözüm odaklı yaklaşım, borçların yapılandırılması için bir fırsat olarak sunuluyor.
Toplam Borç Yükü ve Gelecek Dönem
Belediyelerin mali yapısını tehdit eden borç sarmalı büyümeye devam ediyor. Belediyelerin SGK'ye toplam prim borçları ise, 2025 yılı ağustos ayı itibarıyla toplam 234,2 milyar lira olarak açıklandı. Rakamlar, yerel yönetimlerin personel giderlerini karşılamakta zorlandığını gösteriyor. 2025 Ekim ayı itibarıyla şirket borçları, gecikme cezası ve zammı dahil SGK'ye en çok borcu olan diğer belediyelerin sıralaması ise kamuoyuyla paylaşıldı. Önümüzdeki dönemde borçların tahsilatı veya yapılandırılması konusunda yeni adımların atılması bekleniyor. Belediyelerin hizmet kalitesini düşürmeden borçlarını ödemesi, mali disiplini sağlamalarına bağlı görünüyor.
