Milyonlarca çalışanın emeklilik hayallerini süsleyen Fiili Hizmet Süresi Zammı uygulamasında yeni bir dönem başladı. Yıpranma payı, ağır ve riskli işlerde çalışanların prim gününe 60-90-180 gün ekleyip emeklilik yaşını da düşürürken 2026 düzenlemesiyle sağlık çalışanları başta olmak üzere çimento, alüminyum, dökümhane ve cam sanayi gibi yeni iş kollarını da kapsayacak şekilde genişledi. Emeklilik hayali kuran milyonlarca çalışan için prim gün sayısı ve yaş şartı belirleyici olurken, ağır ve riskli mesleklerde çalışanlar "yıpranma payı" sayesinde daha erken emekli olabiliyor. Fiili Hizmet Süresi Zammı olarak bilinen söz konusu uygulama, çalışanların prim gününe ilave gün ekliyor ve biriken sürelerle emeklilik yaşından da indirim sağlıyor; 2026'ya kadar sınırlı kalan kapsam, yeni düzenlemelerle genişledi.
Ek Prim Günü Kazanma Yöntemi
Sistemin işleyişi, çalışılan gün sayısına ek olarak verilen bonus süreler üzerine kurulu bulunuyor. Yıpranma payı, ağır işlerde çalışanların her yıl için ilave prim günü kazanması anlamına geliyor. Normal şartlarda bir çalışan yılda 360 gün prim öderken, yıpranma payı olan mesleklerde ilgili süre risk grubuna göre yılda 60, 90 veya 180 gün artıyor. Örneğin yılda 90 gün yıpranma payı olan bir işte 12 ay çalıştığınızda SGK priminizi 360 gün yerine 450 gün olarak işliyor. Böylece sigortalı, fiili çalışmasından daha fazla gün kazanmış oluyor. Kazanılan ekstra günler, emeklilik için gereken prim gün sayısının daha hızlı dolmasına olanak tanıyor.
Yaş Haddinden İndirim Fırsatı
Uygulamanın en büyük avantajı sadece prim günüyle sınırlı kalmayıp yaş şartını da etkilemesidir. Uygulama yalnızca prim gününü artırmakla kalmıyor, kazanılan ilave süre emeklilik yaş haddinden de düşüyor. Biriken süreler, emeklilik yaşını 5 yıla kadar erkene çekebiliyor. Bazı çok ağır işlerde, özellikle madencilik gibi alanlarda söz konusu indirim 8 yıla kadar uzayabiliyor. Çalışanlar, hem prim gününü doldururken hem de yaş sınırını aşağı çekerek çifte avantaj sağlıyor.
Kapsama Yeni Giren Sektörler
2026 yılında yapılan düzenlemeyle yıpranma payı kapsamı genişledi ve birçok yeni iş kolu listeye eklendi. Çimento fabrikası çalışanları, alüminyum fabrikaları, dökümhane işçileri ve cam sanayi çalışanları da 2026 itibarıyla listeye dahil edildi. Sanayinin ağır yükünü çeken emekçiler, artık daha erken emeklilik hakkına sahip olacak. Sağlık sektöründeki bazı alanlar da daha güçlü bir şekilde listede yerini aldı. Düzenleme, iş sağlığı ve güvenliği açısından riskli bulunan sektörleri önceliklendiriyor.
Mevcut Hak Sahipleri ve Meslekler
Sistemin halihazırda kapsadığı meslek grupları da haklarını korumaya devam ediyor. Yıpranma payı kapsamındaki meslekler arasında gazeteciler, maden ve yeraltı işçileri, güvenlik güçleri, ağır sanayi çalışanları ve itfaiyeciler bulunuyor. Sarı basın kartı sahibi muhabirler ve basın çalışanları, görevlerinin zorluğu nedeniyle haktan yararlanıyor. Maden ve Yeraltı İşçileri ise yılda 180 gün, yani 6 ay ek primle en yüksek paya sahip grup olarak dikkat çekiyor. Asker, Polis, MİT mensupları ve Cezaevi infaz koruma memurları da güvenlik güçleri başlığı altında değerlendiriliyor. Ağır Sanayi kategorisinde demir-çelik fabrikası çalışanları ile asit üretimi gibi zehirli maddeyle çalışanlar yer alıyor. Yangın söndürme ekipleri olan itfaiyeciler de riskli meslek grubunda sayılıyor.
