Çalışma dünyasında sıklıkla araştırılan başlıkların liste başını daima “Kıdem hakkımı ne şekillerde tahsil edebilirim?” tarzındaki meseleler tutuyor. Parasal problemlerin had safhaya çıktığı böyle kriz vakitlerinde bir kurumdan ayrılmaya karar veren istihdam sahipleri, yıllarının emeği olan meblağları alıp alamayacaklarına yoğunlaşıyor. Ne var ki ortalığa saçılan şehir efsanelerinin hilafına, her çekip giden veya ilişkisi sonlandırılan bu ödenekleri tahsil etme lüksüne sahip olamıyor.
Hakkediş İçin Gereken Kriterler
Bu meblağ, ücretlinin mekan sahibine harcadığı mesainin ve özverinin nişanesi biçiminde mevzuat eliyle teminat altına alınmış kıymetli bir değerdir. Lakin bu yasal payın alınabilir olması birbiriyle bütünleşmiş birkaç zaruretin hasıl olmasını mecburi kılmaktadır. Bir defa emek harcayan kişi ilgili şahsın çatısı altında fiilen bir koca seneyi tamamlamış olmakla mükelleftir. Bundan kısa çekilen süreli sözleşmeler bağlamında hiçbir ödeme doğması mevzu bahis değildir. Bu manada işleme dair geçen süre en öncelikli şartları tayin eder. Diğer kritik durum anlaşmaların nasıl bittiğiyle alakadardır. İstihdamdaki kişi haksız bir bahaneyle kapıyı çarpıp giderse parası yanar. Buna mukabil bazı hususi hadiselerde istifa gelse bile tazminat lüzumu yasal güvencede barınır.
Haklı İstifa ve İstisnai Haller
Şayet sermayedar kişinin alın terini aksatması, güvence aidatlarını çalıp çırpması, aşağılaması ya da baskıcı davranması söz konusu ise bu şartların tahakkukunda mağdur olan kişi iş akdini sonlandırıp ödemesini hükmedebilir. Diğer taraftan erkekler vatani görevleri maksadıyla işletmeden ayrılınca doğal biçimde prim haklarına el uzatabilir. Kadın istihdamında ise nikah defterine imza attığı andan başlamak suretiyle 365 gün zarfında şirketle yollarını ayırdığı esnada aynı miktarları çekebilir.
Emeklilikte Kıdem Kuralları
Sigortadan emekliye ayrılan kitleler epey ehemmiyet barındırmaktadır. 8 Eylül 1999 takviminden evvel sisteme dahil edilen vatandaşların belirlenen sürelere riayetleri sağlandığında yaşı dolsa da dolmasa da bu payı koparma şansları doğmaktadır. Memurlardan temin edilen kağıt vasıtasıyla patrona gitmek bu evrenin vazgeçilmezidir. Kovulmalarda ise etik yozlaşmaya batıp suçla yollanan kişiye kesinlikle para geçmez. Yalnız daralma, para sıkıntısı gibi gerekçelerde gönderilen personele bu paralar aktarılır. Bütün işlemler kopmadan evvel profesyonellere danışılması hüsranla neticelenmemek adına altın kuraldır. Hatalı eylemler felaketler getirebilir.
