Kasım ayında akaryakıt fiyatlarını etkileyebilecek gelişmelerin başında ÖTV düzenlemesi geliyor. Ekonomist Mahmut Aydoğmuş'un hesaplamalarına göre, motorinde litre başına 6 TL olan ÖTV'nin 9 TL'ye, 95 oktan benzinde ise 8,90 TL olan ÖTV'nin 12,36 TL'ye çıkarılması öngörülüyor.
Söz konusu vergi değişikliğinin gerçekleşmesi durumunda, Katma Değer Vergisi (KDV) etkisiyle motorinin litre fiyatına yaklaşık 3,60 TL, benzinin litre fiyatına ise 4,15 TL zam yansıması bekleniyor. Ancak bu tutarlar, öngörülen vergi düzenlemesine dayanan hesaplamaları ifade ediyor; kesinleşmiş pompa fiyatları olarak değerlendirilmemeli.
Dolar kurundaki yükseliş akaryakıt fiyatlarını etkileyebilir
Akaryakıt fiyatlarını belirleyen unsurlar arasında döviz kurundaki hareketlilik de önemli bir yer tutuyor. Türkiye'nin petrol ihtiyacının büyük bölümünü ithalat yoluyla karşılaması, dolar kurundaki yükselişin enerji maliyetlerine yansımasına neden olabiliyor.
Mahmut Aydoğmuş, dolar kurundaki aylık artış eğiliminin devam etmesi durumunda kurun kasım ayının sonunda 50,71 TL seviyesine ulaşabileceğini belirtti. Bunun kesinleşmiş bir tahmin olmadığını, mevcut eğilimler üzerinden oluşturulmuş bir senaryo olduğunu vurgulayan Aydoğmuş, döviz kurundaki yükselişin uluslararası petrol fiyatları değişmese dahi akaryakıt maliyetlerini artırabileceğine işaret etti.
Aydoğmuş'un hesaplamasına göre, kur kaynaklı maliyet artışının litre başına yaklaşık 2,50 TL'ye ulaşması ihtimali bulunuyor. Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde vergi düzenlemesinin yanı sıra döviz kurundaki hareketlilik de pompa fiyatları üzerinde ek baskı oluşturabilecek.
Brent petrol fiyatlarında yükseliş riski
Akaryakıt fiyatları açısından bir diğer önemli unsur ise uluslararası petrol piyasalarındaki gelişmeler. Özellikle Orta Doğu'da yaşanabilecek yeni bir gerilimin petrol arzını ve sevkiyatını olumsuz etkilemesi, fiyatların yükselmesine yol açabilecek riskler arasında gösteriliyor.
Aydoğmuş, vadeli Brent petrol fiyatları ile fiziki piyasadaki spot fiyatlar arasındaki farka dikkat çekerek, jeopolitik risklerin artması durumunda petrol fiyatlarında yeni yükselişler yaşanabileceğini ifade etti. Olası bir çatışmanın petrol arzını etkilemesi halinde Brent petrolün vadeli fiyatlarının 120 doların üzerine çıkabileceği senaryosunu gündeme getirdi.
Böyle bir gelişmenin Türkiye'nin enerji maliyetlerini önemli ölçüde artırabileceğini belirten Aydoğmuş, petrol fiyatlarındaki olası yükselişin akaryakıt fiyatlarına yeni zamlar olarak yansıma riski taşıdığını kaydetti.
Akaryakıt zammı gıda ve ulaşım maliyetlerini de etkileyebilir
Akaryakıt fiyatlarındaki artışın etkisi yalnızca araç sahiplerinin yakıt giderleriyle sınırlı kalmıyor. Motorin ve benzin fiyatlarında yaşanabilecek yükselişler; taşımacılık, tarım, sanayi ve üretim gibi birçok sektörde maliyetlerin artmasına neden olabiliyor.
Özellikle motorin fiyatlarındaki yükselişin nakliye giderlerini artırması, ürünlerin tüketiciye ulaşma maliyetlerine de yansıyabiliyor. Bu durumun gıda fiyatlarından market raflarındaki ürünlere kadar geniş bir alanda fiyat baskısı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Mahmut Aydoğmuş, kasım ayında vergi düzenlemesi, döviz kuru ve uluslararası petrol fiyatlarının aynı dönemde yükseliş yönünde hareket etmesinin enflasyon açısından risk oluşturduğunu belirtti.
Aydoğmuş'un hesaplamalarına göre, yalnızca vergi ve kur kaynaklı gelişmelerin gerçekleşmesi durumunda motorinde yaklaşık 6 TL, benzinde ise 6,55 TL düzeyinde toplam fiyat baskısı oluşabilir. Uluslararası petrol fiyatlarında da yükseliş yaşanması halinde bu tutarların daha da artabileceği ifade ediliyor.
*Bu haberde yer alan ifadeler yatırım tavsiyesi değildir.
