Keneler genellikle fark edilmesi zor canlılardır. Özellikle küçük olanlar, ciltte bir leke ya da kabuk gibi görünebilir. Bu nedenle riskli bir ortamdan döndükten sonra sadece “bir şey hissetmedim” demek yeterli değildir; vücut mutlaka kontrol edilmelidir.
HER KENE ISIRIĞI HASTALIK ANLAMINA GELMEZ
Her kene ısırığı hastalık anlamına gelmez. Ancak kene, kan emerken taşıdığı mikroorganizmaları insana bulaştırabilir. Bu yüzden kene fark edildiğinde “nasıl olsa düşer” diye beklemek yerine doğru şekilde müdahale etmek gerekir. Türkiye’de kene denince akla en çok Kırım Kongo Kanamalı Ateşi gelir. Her kene bu hastalığı taşımaz ve her temas hastalıkla sonuçlanmaz, ancak bu ihtimal dikkatli olmayı gerektirir.
Kene ile karşılaşıldığında panik yapmadan hızlı ve doğru hareket etmek önemlidir. Kenenin üzerine kolonya dökmek, yakmaya çalışmak ya da yağ sürmek gibi yöntemler yanlış ve risklidir. Bu tür uygulamalar kenenin daha fazla salgı bırakmasına neden olabilir.
Doğru yaklaşım, kenenin uygun şekilde çıkarılması, temas bölgesinin temizlenmesi ve sonrasında belirtilerin takip edilmesidir. Eğer kene cilt üzerinde dolaşıyorsa henüz tutunmamış olabilir; bu durumda hemen uzaklaştırılmalı ve vücut kontrol edilmelidir.
DİKKATLİ DAVRANILMALIDIR
Cilde tutunmuş bir kene varsa dikkatli davranılmalıdır. Yeni tutunan keneler küçük ve yassı görünürken, kan emdikçe büyür ve şişkin hale gelir. Ancak ne kadar süredir ciltte olduğunu sadece görüntüsüne bakarak anlamak her zaman mümkün değildir. Bu nedenle fark edildiği anda çıkarılması en güvenli yöntemdir.
Keneler genellikle saç dipleri, kulak arkası, koltuk altı, kasık, diz arkası ve bel çevresi gibi bölgelerde bulunur. Özellikle çocuklarda baş ve boyun bölgesi dikkatle kontrol edilmelidir.
Riskli bir ortamdan sonra kıyafetler çıkarılmalı ve vücut baştan ayağa incelenmelidir. Açık renkli giysiler tercih etmek ve pantolon paçalarını çorap içine almak gibi basit önlemler de koruyucu olabilir.
Kene vücuda tutunmuşsa beklenmeden çıkarılmalıdır. Bunun için ince uçlu bir cımbız kullanılabilir. Kene, deriye en yakın yerinden tutulup düz bir hareketle çekilmelidir. Ezmek, sıkmak ya da koparmaya çalışmak doğru değildir. Eğer bir parça içeride kaldıysa müdahale etmeye çalışmak yerine sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Kene çıkarıldıktan sonra bölge antiseptik ile temizlenmeli, eller yıkanmalı ve kullanılan malzemeler dezenfekte edilmelidir.
Kene kesinlikle çıplak elle ezilmemelidir. Mümkünse fotoğrafı çekilmeli ya da kapalı bir kapta saklanmalıdır. Bu, gerektiğinde sağlık kuruluşunda değerlendirme açısından faydalı olabilir.
Kene temasından sonra en önemli adım, kişinin kendisini gözlemlemesidir. İlk günlerde belirti olmasa bile ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı, mide bulantısı, kusma veya ishal gibi durumlar takip edilmelidir.
Bazı durumlarda mutlaka doktora başvurulmalıdır. Kene uzun süre vücutta kaldıysa, tam çıkarılamadıysa ya da kişi risk grubundaysa (çocuk, yaşlı, hamile veya bağışıklığı zayıf bireyler) tıbbi destek alınmalıdır.
