Türkiye'nin ekonomik güvenliğini sağlamak amacıyla radikal bir dönüşüm süreci başlıyor. Olası İstanbul depremine karşı sanayi altyapısının korunması hedefleniyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, dev bir yerleşim planını masaya yatırdı ve yol haritasını çizdi. Türkiye’nin kalbi Marmara Bölgesi’ndeki sanayi ve nüfus yoğunluğunu azaltmak için stratejik adımlar atılacak. Deprem riskinin en az olduğu 14 il “yeni cazibe merkezi” ilan edilirken yatırımların söz konusu bölgelere yönlendirilmesi amaçlanıyor. Kocaeli, Bursa ve İstanbul’daki sanayi yükünün Anadolu’ya kaydırılması planlanıyor. Böylece hem üretim kapasitesi güvence altına alınacak hem de bölgesel kalkınma desteklenecek. Özellikle ağır sanayi ve kritik teknoloji tesisleri, tahliye planında öncelikli sırada yer alıyor.
İç Anadolu ve Doğu Akdeniz Hattı
Planın merkezinde, sanayi devlerini daha güvenli zeminlere taşımak yatıyor. Birinci derece deprem kuşağında yer alan Bursa ve Kocaeli gibi sanayi lokomotiflerini daha stabil zeminlere sahip olan İç Anadolu ve Doğu Akdeniz aksına taşımak hedefleniyor. Toplamda 77 Organize Sanayi Bölgesi’ni doğrudan etkileyecek olan yeni sanayi rehberiyle, enerji ve lojistik altyapısı da yeniden kurgulanacak. Üretim merkezlerinin dağıtılması, olası afet durumlarında tedarik zincirinin kopmasını engelleyecek.
Yeni Sanayi Kaleleri ve Şehirler
Deprem haritasına göre dördüncü ve beşinci kuşakta yer alan iller, yatırımcılar için güvenli liman olacak. Riskin en düşük olduğu iller “yeni sanayi kaleleri” olarak belirlendi. Göç planının ana durakları olması beklenen şehirler coğrafi olarak çeşitlilik gösteriyor. İç Anadolu Grubu; Ankara, Eskişehir, Yozgat, Kırşehir, Nevşehir, Aksaray, Kayseri, Konya, Niğde ve Karaman illerinden oluşuyor. Karadeniz ve Akdeniz Hattı ise Kastamonu, Samsun, Mersin ve Amasya şehirlerini kapsıyor. Sözü edilen iller, sanayi yatırımlarıyla birlikte ekonomik olarak büyüme potansiyeline sahip bulunuyor.
Nüfus Baskısının Azaltılması
Proje, sadece ekonomik değil demografik bir denge unsuru olarak da görülüyor. Devasa yerleşim planı sadece bir güvenlik önlemi değil, aynı zamanda Türkiye genelinde dengeli bir kalkınma modeli olarak tasarlandı. İstanbul, Sakarya ve Tekirdağ üzerindeki aşırı nüfus baskısının 14 şehre paylaştırılmasıyla megakentlerin kentsel dönüşüm süreçlerinin de hızlanması bekleniyor. Anadolu şehirlerinde yükselecek yeni modern sanayi bölgeleri, bölge halkı için on binlerce yeni iş imkanı anlamına geliyor. Tersine göç hareketliliği ile büyükşehirlerin nefes alması sağlanabilir.
Altyapı Dönüşümü ve Teşvikler
Stratejik tahliye planının hayata geçmesiyle birlikte, Anadolu illerinin ulaşım ve enerji altyapılarında da büyük bir dönüşüm yaşanacak. Demiryolu ve liman bağlantılarının güçlendirilmesiyle bahsi geçen 14 şehir, Türkiye’nin yeni üretim ve ihracat üsleri haline gelecek. Hükümetin önümüzdeki dönemde o bölgelere yatırım yapacak firmalara özel teşvik paketleri açıklaması bekleniyor. Türkiye ekonomisi deprem riskine karşı daha dayanıklı bir yapıya bürünecek. Sanayicilerin taşınma maliyetlerinin desteklenmesi, sürecin hızlanmasında kilit rol oynayacak. Planlı sanayileşme, çevresel sürdürülebilirliği de gözetecek şekilde yürütülecek.
