Emeklilik sistemindeki dengesizlikleri gidermek amacıyla yapılan çalışmalar hız kesmeden devam ediyor. Türkiye’de milyonlarca çalışanın gündeminde olan Emeklilikte Yaşa Takılanlar yasasından sadece bir gün veya birkaç yıl ile yararlanamayanlar için yeni bir kapı aralanıyor. Mevcut sistemde bir gün farkla emekliliği 17 yıl uzayan vatandaşlar için, yaş şartının kademeli olarak düşürülmesi gündemde. SGK Başmüfettişi tarafından yapılan son değerlendirmeler, 8 Eylül 1999 sonrası ile 2008 yılı arasında sigorta girişi olanlar için “Kademeli Emeklilik” sisteminin gerekliliğini ortaya koydu. Uzmanlar, anayasal eşitlik ilkesi gereği oluşan mağduriyetin giderilmesi gerektiğini savunuyor. Yeni düzenlemenin hayata geçmesiyle birlikte milyonlarca çalışan erken emeklilik hakkına kavuşabilir.
Kademeli Emeklilikte Yeni Yaş Tablosu
Hazırlanan taslak çalışmalarında yaş haddinin makul seviyelere çekilmesi hedefleniyor. SGK uzmanlarının üzerinde durduğu formüle göre; 2000 ile 2008 yılları arasında işe girenler için kadınlarda 58, erkeklerde 60 olan emeklilik yaşının aşağı çekilmesi öngörülüyor. Eğer beklenen Kademeli Emeklilik yasalaşırsa, sigorta giriş tarihine göre yaş şartı 43’ten başlayıp kademeli olarak artacak. Ancak belirlenen yaş sınırı asla 60 yaşına kadar çıkmayacak. Böylece adalet duygusunun zedelenmesinin önüne geçilmiş olacak. Milyonlarca vatandaşı ilgilendiren düzenleme, çalışma hayatında yeni bir sayfa açabilir.
Kısmi Emeklilikte Prim Avantajı
Tam emeklilik şartlarını sağlayamayanlar için sistemin sunduğu alternatifler de bulunuyor. Öte yandan, tam emekliliği bekleyemeyenler için halihazırda var olan “Kısmi Emeklilik” hakkı da hatırlatıldı. Söz konusu hak, özellikle prim gün sayısını doldurmakta zorlananlar için kritik bir çıkış yolu sunuyor. 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanlar, 4500 prim günü, 25 yıl sigortalılık süresi şartlarını sağladıklarında emekli olabiliyor. Yaş haddi olarak kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşını doldurma koşulu aranıyor. Kısmi emeklilik, eksik günü olanların sosyal güvenceye kavuşmasını kolaylaştırıyor.
Staj ve Çıraklık Mağdurlarının Durumu
Emeklilik tartışmalarının bir diğer önemli başlığı ise stajyer ve çırakların durumu. Açıklamalarda Staj ve Çıraklık sigortasının başlangıç sayılıp sayılmayacağı konusuna da değinildi. Şu anki mevzuatta staj başlangıç sayılmasa da, yapılacak yeni bir torba yasa çalışmasında bu grubun da sisteme dahil edilmesi gündemde. Borçlanma yoluyla sisteme dahil edilmesi, masadaki güçlü seçeneklerden biri olarak değerlendiriliyor. Genç yaşta iş hayatına atılanların haklarının teslim edilmesi bekleniyor. Düzenleme, mesleki eğitimi teşvik edici bir unsur olarak da görülüyor.
Adalet Bekleyen Milyonlar
Sosyal güvenlik sisteminde yapılan her değişiklik, toplumun geniş kesimlerini etkiliyor. EYT ile başlayan süreç, kademeli emeklilik talepleriyle devam ediyor. Vatandaşlar, 1999 öncesi haklara yakın bir düzenleme bekliyor. SGK yetkilileri, sistemin mali dengesini bozmadan adil bir çözüm üretmeye çalışıyor. Meclis gündemine gelmesi beklenen yasa teklifi, emeklilik hayali kuranların yüzünü güldürebilir. Kademeli geçiş, yaşa takılanlar ile yeni sistem arasında köprü vazifesi görecek.
