Kenelerin genellikle nisan ortasından eylül ortasına kadar, toprak sıcaklığının 16–18 dereceye ulaşmasıyla aktif hale geldiğini ifade eden Balkan, özellikle kırsal bölgelerde çalışanlar, pikniğe gidenler ve hayvancılıkla uğraşan kişilerin risk altında olduğunu söylüyor. Türkiye’de KKKA vakalarının daha çok Kelkit Vadisi ile Orta Anadolu ve Doğu Karadeniz hattında, özellikle Sivas, Tokat ve Çorum çevresinde yoğunlaştığı biliniyor.
YANLIŞ MÜDAHALE RİSKİ ARTTIRIYOR
Uzmanlar, keneye temas durumunda yanlış müdahalelerin hastalık bulaşma riskini artırabileceğine dikkat çekiyor. Kenenin kesinlikle çıplak elle çıkarılmaması gerektiğini vurgulayan Balkan, eğer kene deriye tutunmuşsa bir cımbız yardımıyla, parçalamadan ve ezmeden çıkarılması gerektiğini belirtiyor. Kenenin baş kısmının deri içinde kalması durumunda enfeksiyon riskinin artabileceği de özellikle ifade ediliyor. Ayrıca kene üzerine kolonya, alkol gibi kimyasallar dökmenin, kenenin kusmasına neden olarak virüsü daha kolay bulaştırabileceği uyarısı yapılıyor.
10 GÜN İÇİNDE ORTAYA ÇIKIYOR
KKKA açısından bakıldığında, kene tutunmasından sonra belirtilerin genellikle 10 gün içinde ortaya çıktığı belirtiliyor. İlk birkaç gün hiçbir belirti görülmeyebiliyor. Daha sonra halsizlik, ateş, kas ve baş ağrısı, mide bulantısı ve karın ağrısı gibi grip benzeri şikayetler gelişebiliyor. Bu belirtiler özgül olmadığı için hastalığın fark edilmesi gecikebiliyor. Ancak erken dönemde sağlık kuruluşuna başvurmak hayati önem taşıyor çünkü hastalık hızlı ilerleyerek organ yetmezliğine ve ciddi kanamalara yol açabiliyor.
ERKEN TANI KRİTİK ROL OYNUYOR
Yıllık vaka sayısının 500 ila 1000 arasında değiştiği, vakaların yaklaşık yüzde 3 ila 5’inin ölümle sonuçlandığı belirtiliyor. Ağır seyreden vakaların oranı ise yüzde 10–15 civarında. Erken tanı ve yakın takip bu noktada kritik rol oynuyor.
Korunma açısından ise açık renkli ve uzun giysiler tercih edilmesi, pantolon paçalarının çorap içine alınması ve açık alanlarda doğrudan çimlere oturmak yerine örtü kullanılması öneriliyor. Dışarıdan eve dönüldüğünde özellikle diz arkası, kulak arkası ve saçlı deri gibi bölgelerin dikkatlice kontrol edilmesi gerekiyor. Aile bireylerinin birbirini kontrol etmesi de erken fark edilme açısından önemli bir önlem olarak görülüyor.
Uzmanlar, önümüzdeki dönemde vaka sayılarının artabileceğini belirterek, toplumun bu konuda daha bilinçli ve dikkatli olması gerektiğini vurguluyor. Kene vücuda tutunmuşsa ve güvenli şekilde çıkarılamıyorsa, müdahale etmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor.
