Türkiye genelinde elektrik sayaçlarının akıllı sistemlere dönüştürülmesi için çalışmalar sürerken, tüketicilerin sayaç değişim bedeli ödeyip ödemeyeceği de açıklandı. Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Başkanı Barış Erdeniz, akıllı sayaç dönüşümünde tüketicilerden sayaç değişim bedeli alınmayacağını bildirdi. 2027 yılı sonuna kadar yaklaşık 2,7 milyon Akıllı Sayaç PRO kurulması, yaklaşık 7 milyon abonenin ise uzaktan sayaç okuma sistemine dahil edilmesi hedefleniyor.
Akıllı sayaç değişiminde ücret alınacak mı?
Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) kapsamında Türkiye genelinde başlatılan dönüşümle birlikte elektrik abonelerinin sayaçları yeni nesil sistemlere dönüştürülecek. Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Başkanı Barış Erdeniz, akıllı sayaç uygulamasına ilişkin yaptığı açıklamada, sayaç değişimi sırasında tüketicilerden ücret alınıp alınmayacağına yönelik soruyu yanıtladı.
Erdeniz, akıllı sayaçların kurulumu kapsamında sayaç değişim bedeli alınmayacağını belirtti. Böylece program çerçevesinde gerçekleştirilecek sayaç değişimleri için tüketicilerden ayrıca sayaç değişim ücreti talep edilmeyeceği açıklandı.
Erdeniz, Milli Akıllı Sayaç Sistemi'nin yalnızca sayaçların yenilenmesinden ibaret olmadığını, elektrik dağıtım şebekesinin ölçüm, haberleşme ve veri yönetimi kapasitesini artırmayı amaçladığını ifade etti. Yeni sistemle elektrik dağıtım şebekesinin daha etkin işletilmesi ve tüketim bilgilerinin daha yakından takip edilmesi hedefleniyor.
2027 sonuna kadar 2,7 milyon akıllı sayaç kurulacak
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Mustafa Yılmaz'ın açıklamasına göre, Milli Akıllı Sayaç Sistemi kapsamındaki dönüşüm 1 Mart 2026'da başladı. Eylül 2026 itibarıyla 4 milyon Akıllı Sayaç EKO ve 70 bin Akıllı Sayaç PRO'nun kurulumu tamamlandı.
Dönüşüm çalışmalarının 2027 yılı sonuna kadar devam etmesi planlanıyor. Bu kapsamda yaklaşık 2,7 milyon Akıllı Sayaç PRO kurulması hedefleniyor. İki yıllık süreçte yaklaşık 7 milyon abonenin uzaktan sayaç okuma sistemine dahil edilmesi öngörülüyor.
Belirlenen hedef, Türkiye'deki bütün elektrik sayaçlarının 2027 yılı sonuna kadar değiştirileceği anlamına gelmiyor. Çalışmalar, açıklanan program ve hedefler doğrultusunda sürdürülecek.
Akıllı sayaçlar ne işe yarayacak?
Milli Akıllı Sayaç Sistemi ile elektrik tüketim verilerinin uzaktan alınması ve dağıtım şebekesinin daha kapsamlı biçimde izlenmesi amaçlanıyor. Yeni sistemin, arızaların tespit edilmesi, bakım çalışmalarının planlanması ve elektrik şebekesindeki teknik sorunların takip edilmesi süreçlerinde kullanılması öngörülüyor.
EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz'ın verdiği bilgilere göre, şebeke izleme altyapısıyla 15 milyon abonenin bağlantı noktasındaki elektrik kesintileri ve teknik kalite verileri takip edilebilecek. Böylece dağıtım şebekesinde meydana gelen sorunların belirlenmesi ve hizmet kalitesinin geliştirilmesi için daha fazla veriden yararlanılması hedefleniyor.
Akıllı sayaçlar sayesinde tüketicilerin elektrik kullanım miktarlarını daha ayrıntılı takip edebilmesi de planlanıyor. Elektrik tüketim verilerinin düzenli biçimde izlenmesiyle abonelerin kullanım alışkanlıkları hakkında daha kapsamlı bilgi edinmesi amaçlanıyor.
Elektrik tüketimi ve kesintiler telefondan takip edilebilecek
Milli Akıllı Sayaç Sistemi kapsamında geliştirilen MASS mobil uygulamasının test sürümü de kullanıma sunuldu. Açıklanan bilgilere göre uygulama üzerinden elektrik abonelerinin tüketim ve üretim verilerine, kesinti kayıtlarına, planlı kesinti duyurularına ve tazminat bilgilerine erişilebilecek.
Uygulamayla elektrik kullanımına ilişkin bilgilerin dijital ortamdan takip edilmesi amaçlanıyor. Ancak uygulamanın tüm kullanıcılara hangi tarihte açılacağına ve bütün özelliklerinin ne zaman kullanıma sunulacağına ilişkin ayrıntılı bir takvim açıklanmadı.
Sayaç dönüşümünü EPDK takip edecek
EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, akıllı sayaç dönüşümünün kurum tarafından yakından izleneceğini belirtti. Yılmaz, belirlenen hedeflerin gerisinde kalan elektrik dağıtım şirketleri hakkında gerekli tedbirlerin uygulanacağını bildirdi.
Dönüşüm sürecinin farklı haberleşme teknolojilerinin sisteme dahil edilmesiyle devam etmesi planlanıyor. MASS kapsamında yürütülen çalışmalarla elektrik dağıtım altyapısının dijitalleştirilmesi, tüketim verilerinin uzaktan okunması ve şebeke performansının daha kapsamlı biçimde değerlendirilmesi hedefleniyor.
Elektrik dağıtım sektöründen 20 milyar dolarlık yatırım
ELDER Başkanı Barış Erdeniz, elektrik dağıtım sektörünün özelleştirme sonrasındaki yatırım ve istihdam verilerine ilişkin de açıklamalarda bulundu.
Erdeniz'in verdiği bilgilere göre, özelleştirmenin ardından geçen 12 yıllık süreçte elektrik dağıtım sektörüne yaklaşık 20 milyar dolarlık yatırım yapıldı. Sektörde 2021-2025 döneminde 12,2 milyar dolarlık yatırım sınırının üzerine çıkıldığı belirtildi.
Elektrik dağıtım sektörünün doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık 100 bin kişiye istihdam sağladığını ifade eden Erdeniz, 13 milyar dolarlık özelleştirme bedeliyle birlikte sektörün ülke ekonomisine toplam 33 milyar dolarlık katkı sağladığını kaydetti.
Elektrik kayıp-kaçak oranı yüzde 8,8'e düştü
Erdeniz, elektrik dağıtım sektöründeki kayıp-kaçak oranlarına ilişkin verileri de paylaştı. Açıklamaya göre, sektör genelindeki elektrik kayıp-kaçak oranı 2013 yılında yüzde 18,5 seviyesindeyken 2025 yılında yüzde 8,8'e geriledi.
Erdeniz, kayıp-kaçak oranındaki düşüşün sağlanamaması durumunda sektörün toplam maliyetinin yaklaşık 3 milyar dolar daha yüksek olabileceğini belirtti.
