Ankara kulislerinde en düşük aylığı alan emeklilere yönelik tek maaş formülü iddialarının gündeme gelmesinin ardından SGK uzmanı Özgür Erdursun'da gerçek rakam ile karşılık verdi. Söz konusu uzman isim, "Bayram ikramiyesi en az 17.500 TL olmalıdır" diyerek güncel beklentiyi paylaştı. 30 bin TL açlık sınırı karşısında milyonlarca emekliye yapılan zamla en düşük emekli aylığı 20 bin TL’ye getirilmişti. Ancak emekli aylıkları ile açlık sınırı arasındaki makas ise büyük tepkiye neden oluyor. Maaş zammından umduğunu bulamayan emekli gözünü bayram ikramiyesine çevirdi.
Kulislerdeki Tek Maaş İddiası ve Uzman Görüşleri
Ekonomist Muhammet Bayram ise Ankara kulislerinde en düşük aylığı alan emeklilere yönelik tek maaş formülünü gündeme getirmişti. Ancak bahsi geçen iddiaya dair ise hem SGK uzmanı Özgür Erdursun ve İsa Karakaş çarpıcı ifadeler geldi. İsa Karakaş, katıldığı canlı yayında bayram ikramiyesi bekleyen emekliler için olumsuz tabloyu açıkladı. Ankara kulislerinden edindiği bilgileri aktaran Karakaş, iki bayram için bir en düşük emekli maaşı tutarında ikramiye ödenmesinin şu aşamada mümkün olmadığının altını çizdi. AKP cephesinde ilgili konuya dair bazı tepkiler olduğunu aktaran Karakaş, bayram ikramiyesi tartışmalarının gündemden tamamen düşmediğini ancak henüz karar aşamasına gelinmediğini söyledi. Karakaş, 'Küçükbaş kurbanlık hayvan 20 bin lira civarında. Dört emekli bir araya geldiğinde verilen ikramiyeyle bir koyun bile alamıyor' dedi. Mevcut piyasa koşullarında ödenen rakamların alım gücünü karşılamadığı ifade ediliyor. Emeklilerin bayram hazırlıkları için gereken maliyetlerin her geçen gün arttığı görülüyor.
İkramiyelerin Asgari Ücret Karşısındaki Kaybı
SGK uzmanı Özgür Erdursun ise acı tabloyu Dünya gazetesindeki köşe yazısında özetledi. Bahsi geçen yazıda Erdursun, “Bayram ikramiyesinin bugün 5.000 TL’ye çıkacağı beklentisi, ilk bakışta artış gibi görünebilir" tespitinde bulundu. Fakat gerçek tablonun farklı olduğunu belirten uzman isim, 2018 yılındaki oranlara dikkat çekti. "İkramiye 2018’de asgari ücretin yüzde 62,36’sıydı" diyen Erdursun, geçmişteki satın alma gücünü hatırlattı. Eğer aynı oran bugün de korunsa ikramiye 17 bin 510 TL olmalıydı. Belirlenecek tutarın 5 bin TL olması durumunda ikramiye asgari ücretin yüzde 17,8’ine düşecek. Yaşanan gerileme emekli kesiminde ekonomik baskıyı artırıyor. Geçmiş yıllardaki refah payının korunması gerektiği vurgulanıyor. Veriler, ödeme miktarının zaman içindeki erimesini kanıtlar niteliktedir.
Emekli Geliri ve Tamamlanan Aylık İlişkisi
İkramiyelerin tarihsel gelişimine bakıldığında geçmişte bir telafi aracı olduğu görülüyor. İlgili ödeme, 2019’da en düşük tamamlanan aylıkla aynı seviyeye gelmişti. Bugün tamamlanan aylık 20 bin TL düzeyindeyse, ikramiye 5.000 TL ile bahsi geçen mantığın çok gerisine düşmektedir. Rakamların reel değerini kaybetmesi milyonlarca hak sahibini mağdur ediyor. Özgür Erdursun, emekli gelirinin taban seviyesi açısından ise 20.000 TL ve üzerinin tartışılması gerektiğini vurguladı. Mevcut aylıklarla geçim mücadelesi verenler için ikramiyelerin önemi her geçen gün artıyor. Ekonomik dengeler gözetilerek yapılacak bir artışın şart olduğu dile getiriliyor. Milyonların beklentisi enflasyona ezdirilmeyecek bir rakamın belirlenmesidir. Alım gücündeki sert düşüş ikramiyelerin güncellenmesini zorunlu kılıyor.
Alım Gücü Kaybı ve Gerçekçi Beklentiler
Bayram ikramiyesi ile ilgili doğru adresi veren Erdursun, “Bayram ikramiyesi en az 17.500 TL olmalıdır" görüşünü yineledi. Aksi halde 5 bin TL tutarındaki bir ödemenin emeklinin kaybını telafi etmek yerine yalnızca “rakam yükseldi” görüntüsü vereceği belirtiliyor. Söz konusu durumun, alım gücü kaybını perdeleyen bir nominal artış olarak kalacağı aktarılıyor. Piyasadaki enflasyonist ortamda düşük kalan her tutar emeklinin cebini doğrudan etkiliyor. Karar vericilerin masadaki formülleri değerlendirirken hayat pahalılığını göz ardı etmemesi isteniyor. Emekliler ise bayram öncesi sevindirici bir haber alma ümidini koruyor. Ankara kaynaklı haberler yakından takip edilmeye devam ediliyor. Sosyal güvenlik sistemindeki adaletin sağlanması adına uzmanların önerileri masada duruyor. 30 bin TL olan açlık sınırı verisi tüm hesaplamaların merkezinde yer alıyor.
