Ülke çapında çalışma hayatını doğrudan etkileyen yasal mevzuatlar, farklı yıllarda işe başlayanlar arasında keskin sınırlar çiziyor. Prim günlerini eksiksiz dolduran yüz binlerce kişi, sadece yasanın yürürlüğe girdiği tarihe takıldıkları için uzun yıllar daha çalışmak mecburiyetinde bırakılıyor. Analistler, sözü edilen uçurumu kapatacak sürdürülebilir formüller üzerinde detaylı maliyet hesapları yapıyor.
Geciken Hayaller ve Yaş Engeli
Sosyal güvenlik yasalarındaki kırılma noktalarından biri olarak kabul edilen 8 Eylül 1999 tarihinde sigortalı olan bir kişi yaş şartı olmadan emekli olabilirken, hemen ertesi gün kayıt yaptıranlar ağır şartlarla yüzleşiyor. Resmi kayıtlara 9 Eylül 1999 tarihiyle geçen kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşını beklemek zorunda kalıyor. Ortaya çıkan 24 saatlik fark, emeklilik tarihini 15 ila 17 yıl ileriye taşıyor. Bekleyen kitle, aradaki adaletsizliğin yasal yollarla çözülmesi adına yoğun kulis faaliyetleri yürütüyor.
Uzman İsimden Kritik Uyarılar
Mevzuatın tarihsel gelişimini inceleyen SGK uzmanı Özgür Erdursun, 1 Mayıs 2008 sonrasında sistemin yeniden değiştiğini ve yaş şartının kademeli olarak 65’e yükseltildiğini hatırlattı. Erdursun, hazırlık aşamasındaki yeni düzenlemenin sağlıklı yürümesi için 5 temel kuralın altını çizdi. Düzenlemenin mevcut EYT yapısını bozmaması, geçişteki yaş sıçramasını dengelemesi ve aynı zamanda sistemi bozacak erken ayrılıkları teşvik etmemesi gerektiği aktarılıyor. Ek olarak, şeffaf bir maliyet tablosu çıkarılması ve metinlerin son derece yalın, hiçbir çelişkiye mahal vermeyecek biçimde yazılması tavsiye ediliyor.
Mali Denge, Siyaset ve Beklentiler
Kamuoyundaki adalet duygusunun zedelenmesi, sivil toplum kuruluşlarının yoğun itirazlarına sahne oluyor. Sistemin çökmemesi adına prim ödeyen çalışan sayısının emeklilere oranının dengede tutulması şart koşuluyor. Sürecin ilerleyen günlerde siyaset sahnesinde nasıl yankı bulacağını özetleyen SGK uzmanı Özgür Erdursun, konuyu şu tam alıntıyla noktalıyor: "Yaklaşık 3 milyon 800 bin sigortalıyı çok yakından ilgilendiren kademeli emeklilik, seçimlere doğru daha fazla gündem olacaktır"
