Sosyal güvenlik sisteminde köklü bir değişiklik içeren düzenleme Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girme aşamasına geldi. Vergi kanunları ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun 25’inci maddesi kapsamında, yasal mevzuata “Ek Madde 24” eklendi. Söz konusu madde ile SGK’den emekli aylığı alanlar ile geçici ya da sürekli iş göremezlik geliri bulunan kişilerin borçları mercek altına alınıyor. Emeklilerin kendi sigortalılıklarından kaynaklanan prim ve genel sağlık sigortası borçlarının maaşlardan kesinti yoluyla tahsil edilmesi öngörülüyor. Böylece kurum alacaklarının tahsili daha hızlı ve etkili bir şekilde sağlanmış olacak. Milyonlarca vatandaşı ilgilendiren düzenlemenin detayları, hak sahiplerinin maaşlarında kesintiler yaşanabileceğini işaret ediyor.
Kesintilerin Başlangıç Tarihi ve Üst Sınır
Uygulamanın hayata geçeceği takvim netleşti. Yeni düzenleme 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Belirtilen tarihten itibaren sistemi işletmeye başlayacak olan kurum, tespit edilen borçlar için işlem başlatacak. Emekli olduktan sonra prim borcu olduğu tespit edilen kişilerin aylıklarından, ocak ayı itibarıyla kesinti yapılmaya başlanacak. Ancak kesintilerin vatandaşı mağdur etmemesi adına bir üst limit belirlendi. Yapılacak kesintinin emekli aylığının yüzde 25’ini aşmaması esas alınacak. Kalan tutar emeklinin hesabına yatmaya devam edecek. Borç bitene kadar her ay düzenli olarak maaştan düşülecek miktar, yasal sınırın altında tutulacak.
Düzenlemenin Kapsadığı Sigortalı Grupları
Uygulama özellikle SSK ve Emekli Sandığı kapsamında emekli olanları ilgilendiriyor. Geçmişe dönük borçların maaş bağlanırken gözden kaçması veya sistemde sonradan görünmesi gibi durumlar yaşanabiliyor. Bahsi geçen gruptaki sigortalıların emeklilik başvurusu sırasında geçmişe dönük prim borçları detaylı biçimde sorgulanmadan maaş bağlanabilmesi, bazı borçların yıllar sonra ortaya çıkmasına neden olabiliyor. Diğer taraftan BAĞ-KUR kapsamında emekli olanlar açısından ise farklı bir tablo bulunuyor. BAĞ-KUR’luların emekli aylığı alabilmesi için tüm prim ve GSS borçlarını tamamen ödemiş olması şartı aranıyor. Dolayısıyla BAĞ-KUR emeklilerinin yeni kesinti uygulamasından etkilenmeyeceği belirtiliyor.
Milyonluk Borçlu Kitlesi ve GSS Detayı
Sistemin taranmasıyla ortaya çıkan rakamlar dikkat çekici boyutlara ulaştı. Geçmişte işten ayrıldığı dönemde GSS borcu oluşan ve daha sonra yeniden çalışarak emekli olan çok sayıda kişinin borcu, emeklilik sonrasında tespit ediliyor. SGK verilerine göre, prim borcu olduğu emekli olduktan sonra belirlenen emekli sayısı 1,3 milyona ulaşmış durumda. Borcun toplam büyüklüğü ise kurumun alacak hanesinde önemli bir yer tutuyor. İlgili emeklilere ait toplam prim borcunun ise 2025 yılı itibarıyla 2,9 milyar lira seviyesinde bulunduğu ifade ediliyor. Yeni düzenleme ile söz konusu borçların önemli bir bölümünün maaş kesintisi yoluyla tahsil edilmesi hedefleniyor.
Hak Sahipleri ve Kontrol Mekanizması
Kesinti uygulaması sadece doğrudan emekli olanlarla sınırlı kalmayacak. Yeni uygulama yalnızca emekli aylıklarıyla sınırlı tutulmadı. Dul ve yetim aylığı alanlar da düzenleme kapsamına alındı. Vefat eden sigortalının geçmiş dönemlere ait prim borcunun sonradan tespit edilmesi halinde, hak sahiplerine bağlanan dul ve yetim aylıklarından da yüzde 25’e kadar kesinti yapılabilecek. Mirasçılara intikal eden aylıklar üzerinden yapılacak tahsilat, kurumun alacağını garanti altına alıyor. Düzenleme, özellikle sabit gelirli emekliler açısından dikkatle takip edilmesi gereken bir süreci beraberinde getiriyor. Uzmanlar emeklilerin e-Devlet ve SGK kayıtlarını düzenli olarak kontrol etmeleri gerektiğine dikkat çekiyor. Sürpriz kesintilerle karşılaşmamak adına borç sorgulaması yapılması tavsiye ediliyor.
