Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Özdamar, 1 Ekim 2008 yılı sonrası sigortalı olanlara yönelik uyarıda bulundu. En düşük maaş seviyesi olan 20 bin TL ile yaşam savaşı veren emekliler, mevzuattaki değişimleri yakından gözlemliyor. İlgili kitlelerin hak kayıplarını engellemek amacıyla yasal statülerdeki farklılıklar uzman tarafından tek tek izah edildi.
Gelirlerde Kesinti Şoku
Babasından kalan geliri alan kadınların kendi emeklilikleri durumunda yaşayacakları tablo netleşti. Özdamar, emekli maaşı bağlanan yetim kızın SSK aylığının kesileceğini açıkladı. Kız çocuklarına ödenen mezkur paranın devam etmesi adına aranan başlıca kriter, bireyin kendine ait bir emeklilik gelirine sahip olmamasıdır. Kendisine SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı veya Banka Sandığı üzerinden emekli maaşı bağlanan bekar, boşanmış ya da dul kalmış yetim kız kız çocuğuna ödenen SSK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığı statülü yetim maaşı kesilir. Lakin vefat eden baba Emekli Sandığı emeklisi olsaydı istisnai bir durum oluşacaktı. Uzman isme göre SSK emekli maaşına sahip olmak, Emekli Sandığı yetim aylığı bağlanmasına engel değil. Bahsedilen ayrım, sandık farklılıklarından kaynaklanan hukuki bir sonuçtur.
Yeni Dönem Emeklilik
Emeklilikte hangi kurumdan aylık bağlanacağı hususu 2008 yılı itibarıyla köklü bir değişime uğradı. Özdamar, 1 Ekim 2008 sonrası sigortalı olanlarda son yedi yıl kuralı yok bilgisini paylaştı. Eski uygulamadaki son 1260 gün kriteri mezkur tarihten sonra sisteme girenler adına geçerliliğini yitirdi. Artık primlerin çoğunlukta olduğu sigorta kolu, emeklilik türünü belirleyen ana unsur sayılıyor. Şahısların hangi kurumdan emekli olacağı, toplam ödeme günlerinin dağılımına bakılarak saptanıyor. Sözü edilen uygulama sayesinde yanlış statüden emekli olma riski bertaraf ediliyor. 5975 prim gününü doldurmak isteyenlerin 170 gün eksiği olması durumunda dahi statü ağırlığına bakılacaktır.
63 Yaş Baremi
2013 girişli bir tarım işçisinin SSK’ya geçiş çabası hakkında Özdamar şunları dile getirdi: İlk defa 2013 yılında sigortalı olan erkeklerin SSK statüsüne göre emekli hakkını kazanabilmeleri için 31.12.2035 tarihine kadar 5100 gün prim ödemeleri ve 63 yaşını tamamlamaları gerekiyor. Yan sıra sigorta başlangıcı 1.10.2008 tarihinden itibaren sigortalı olanların Bağ-Kur statüsüne göre emekliliğe hak kazanmaları için 5400 gün prim ödemeleri gerekiyor. İlgili kişinin ödemeleri Bağ-Kur yoğunluklu kalacağı için 1260 gün SSK primi de ödese emeklilik statüsü de gereken prim gün sayısı da değişmeyecek. Dolayısıyla vatandaş 5400 günü tamamlayarak 63 yaşında emeklilik hakkı kazanacaktır. Hakların korunması adına mezkur sürelerin doğru hesaplanması büyük önem arz ediyor.
