Sosyal Güvenlik Kurumu, kayıt dışı istihdam ile mücadele rotasında hem teknolojik takip imkânlarını hem de yerinde inceleme metotlarını kullanarak denetim faaliyetlerini hız kesmeden sürdürüyor. Saptanan usulsüzlükler doğrultusunda şahısların bağlanan maaşları kesilirken çeşitli idari yaptırımlar da derhal yürürlüğe giriyor. Bilirkişi İsa Karakaş, kaleme aldığı analizinde konuya dair güncel istatistikleri ve kurumsal işleyişin ciddiyetini tüm şeffaflığıyla paylaştı.
Yasal Şartlar ve Gerçek Çalışma
İsa Karakaş, SGK bünyesindeki sistemin özel bir sigorta mantığıyla işlemediğini kamuoyuna hatırlattı. Kanuni kriterler yerine getirilmeden sunulan bildirimlerin 4/1-a (SSK) kapsamında hiçbir geçerlilik kazanmayacağını belirten uzman, sigortalılığın bir hak olmasının ötesinde fiili mesai ve bir işverene aidiyet gerektirdiğini vurguladı. Mevzuat gereğince; ücret alımı ve bizzat iş başında bulunma şartlarından biri dahi noksansa, yapılan tüm işlemler kurum nazarında yok hükmündedir.
Çarpıcı Sonuçlar
Kurumun 2016 senesinden beri başarıyla yürüttüğü “Sahte İş Yeri ve Sahte Sigortalılık Tespit Projesi” sayesinde hata payı neredeyse sıfıra indirildi. Projenin 2025 yılına uzanan 16 farklı uygulama evresinde hayli sarsıcı veriler elde edildi. İncelemelerin 15. ve 16. faz periyotlarında denetlenen lokasyonların pek çoğunun naylon şirket olduğu resmen kanıtlandı. 15. Faz Sonuçları kapsamında; 128 sahte iş yerinde 18.191 sahte sigortalı belirlenirken 487,5 milyon TL'lik borç yükü belgelendi.
Kamu Zararı ve İptaller
Sürecin devamındaki 16. Faz Sonuçları ise 195 sahte iş yerinde 20.578 sahte sigortalı saptandığını ve 1,27 milyar TL'lik kamu zararı oluştuğunu hesapladı. Bugün gelinen noktada; 3.273 sahte iş yeri aracılığıyla bildirimleri yapılan toplam 245.740 kişinin sigortası ve emekliliği iptal edildi. Karakaş, rakamların teftişteki gücü simgelediğini ifade ederek haksız emekli olan 245 bin kişi hakkındaki hükmü netleştirdi.
