Milyonları ilgilendiren dini tatilin tam 9 güne fırlamasıyla beraber idari iznin kime uygulanacağı ile çalışma karşılıkları aydınlandı. Gündemi izleyen kalem erbabı Noyan Doğan'ın analizlerinden süzülen gerçekliklerle, bu mola döneminde personellerin kazanımları listelendi.
Süreç Kimleri Barındırıyor?
Cumhurbaşkanlığı makamınca ilan edilen uzun molanın odak noktasında "idari izin" unvanı yer alıyor. Söz konusu dinlenme aralığı en çok devlette ve belediye birimlerinde mesai yürüten kamu işçileriyle memurları hedef alıyor. Saptanan kaideyle, takvimler 26 Mayıs Salı gününü işaret ettiğinde öğleden sonra devreye giren 1,5 günlük ekstra ilaveyle total süre 9 güne oturuyor. Ancak aynı imtiyaz ticari sahada mesai yapan özel sektör işçilerini şemsiyesi altına almıyor. Kurum patronları yalnız kendi gönül rızaları ile işçi tayfasına mola hediye edebiliyor.
Zoraki Çalıştırma Mümkün Mü?
Mola zamanlarında işletmeye gidip gitmeme hususu taraflar arasındaki ticari mukavele ile orantılıdır. Tarafınıza iletilen sözleşme matbuunda bayramda işletmede kalınacağına yönelik direkt bir ifade yok ise yöneticiler kimseye mesai dayatması icra edemez. İşverenin talep edebilmesi adına bizzat kişinin resmi onay kağıdının elinde bulunması şarttır.
Finansal Kazanç ve Katlamalı Ücretler
Uygulanan hukuk nezdinde, bayram vardiyasında kalan vatandaşlara olağan yevmiyelerinin üzerine fazladan bir tam günlük nakit aktarımı mecburidir; yani vatandaş çift yevmiyeye hak kazanır. Tatil, arife evresi 13.00 raddesinden itibaren başlamış sayıldığından, bu raddeden sonra icra edilen her mesaiye bizzat yarım paralık ilave tahsisatı işlenmektedir. Haftalık olan 45 saat bandının üzerinde ter dökülmesi anında bizzat "fazla mesai" başlığı altında yüzde 50 oranında ekstra rakam verilmesi kuralı devreye girmektedir.
Kazanımlar Başka Yollarla Telafi Edilemez
Dinlenme günlerinin bedeli olarak gelecekte mola vermek fikri yasal manada asla ama asla mubah bulunmamaktadır; hakedişler sırf nakdi ölçekle giderilmek zorundadır. Günümüz standartlarında baz alınan en asgari düzeyde ter döken şahsın bütünüyle iş yerinde kaldığı hesaba çekildiğinde kabaca 5.505 TL düzeyinde ilave tahsisat toparlaması olasıdır; hatta periyodun Cumartesi günü haftalık molaya isabeti kazancı yukarı atabilecektir. Özet olarak iş sözleşmesine paralel şekilde şahıslar tatil haklarını idari izinleri veya normal bayramlarıyla kaynaştırma kudretine sahipken, dileyen şahısların bütçeleri asla törpülenmez ve o kişi çalışıyor gibi değerlendirilir.
