Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan yeni kanun teklifi, kentsel dönüşümden tapu işlemlerine kadar birçok alanda köklü değişiklikler içeriyor. AKP, riskli yapıların dönüştürülmesi, tapu ve imar düzenlemeleri, çevre politikaları, yapı denetimi ve Anayasa Mahkemesi kararları sonrası oluşan boşlukların giderilmesine yönelik 31 maddelik bir kanun teklifini TBMM Başkanlığı’na sundu. Pakette en dikkat çeken başlıklardan biri yerel yönetimlerin ticari faaliyetlerine getirilen sınırlama oldu. Teklife göre belediyelerin dolaylı veya bedelsiz şekilde şirket edinmesi, şirket kurması ya da kooperatiflere ortak olması Cumhurbaşkanı onayına bağlanıyor. Söz konusu adım, belediye iştiraklerinin denetimini artırmayı hedefliyor.
Tapu ve Değerleme Sisteminde Dijital Dönüşüm
Gayrimenkul sektöründe veri güvenliğini ve şeffaflığı artıracak maddeler de teklifte yer alıyor. Taşınmaz Değerleme Dairesi Başkanlığı kapsamında, SPK ve BDDK onaylı değerleme kuruluşlarının rapor verilerinin Tapu ve Kadastro’ya elektronik ortamda gönderilmesi zorunlu hâle geliyor. İlgili adımla değer haritalarının güncel tutulması amaçlanıyor. Ayrıca kamulaştırmalarda sağlıklı veri kullanımı ve kamu giderlerinin azaltılması hedefleniyor. TOKİ satış işlemleri elektronik ortamda ve uzaktan kimlik doğrulamayla yapılabilecek. TOKİ, mirasçılık belgesini doğrudan talep edebilecek ve dava işlemlerinde teminat yatırmaktan muaf tutulacak.
Sosyal Konutlara Vergi Muafiyeti ve Kamulaştırma
Barınma sorununa çözüm üretmek amacıyla sosyal konut projelerine yönelik teşvikler artırılıyor. Sosyal konut üretim maliyetlerini düşürmek amacıyla, TOKİ'nin sosyal konut projeleri için 31 Aralık 2027’ye kadar damga vergisi muafiyeti getiriliyor. Ayrıca sosyal konut projelerinin hızlandırılması için belirlenen alanlarda acele kamulaştırma yapılabilecek. Kullanılmayan Hazine taşınmazları sosyal konut ve dönüşüm için değerlendirilecek. Bahsi geçen taşınmazların gelirinin yüzde 40’ı ilgili idareye, yüzde 60’ı kamu kurumlarına aktarılacak. 6 Şubat depremleri sonrası hak sahiplerine verilen hibe ve kredilerin haczedilmemesi için de düzenleme yapılacak.
Site Aidatlarına Sınır ve Kooperatif Düzenlemesi
Vatandaşların en çok şikayet ettiği konulardan biri olan yüksek aidatlar yasal çerçeveye alınıyor. Site yöneticilerinin toplayacağı aidatların artık kat malikleri kurulunun onayına tabi olacağı düzenlemeyle, “yöneticilerin tek taraflı ve sınırsız aidat belirlemesinin” önüne geçilecek. Kooperatif mağduriyetlerini önlemek adına da yeni tedbirler geliyor. Yeni düzenlemeyle, yapı kooperatifleri son konut tamamlanmadan ve maliyet hesaplanmadan tapu devri yapamayacak. Böylece üyelerin hakları güvence altına alınmış olacak.
Yapı Güvenliği ve Müteahhitlik Belgeleri
İnşaat sektöründeki denetim mekanizması sıkılaştırılarak güvenlik standartları yükseltiliyor. Şantiyelerde yetki belgeli ustaların kaydı zorunlu olacak. Binalardaki yangın güvenliği kontrolleri ve uzman görev tanımları netleştirilecek. Sahte belgeyle alınan müteahhitlik belgeleriyle başlatılan yapıların ruhsatı iptal edilecek; belge numarası 5 yıl geçersiz olacak. Ruhsatsız yapılara hazır beton verilmesine ceza uygulanacak. Yangın güvenliğine yönelik periyodik kontrollerde tespit edilen eksikliklerin niteliğine göre idareler tarafından verilecek sürenin üst sınırı belirlenecek. Yapı gruplarının sınıflandırması netleştiriliyor.
