Son dönemde kredi veya kredi kartı başvurusu yapanlar şaşkınlık yaşıyor ve neden reddedildiklerini anlamaya çalışıyor. Finansal sicili temiz olmasına rağmen olumsuz yanıt alanların sayısındaki artış dikkat çekiyor. Bankaların kredi ve kredi kartı verirken incelediği bilgiler, klasik yöntemlerin ötesine geçmiş durumda. Kredi Notu Yetmiyor mu sorusunun cevabı artık netleşti. Artık yetmiyor. Bankalar kredi değerlendirmesinde yeni bir yöntem kullanıyor. Sadece kredi notuna bakmak yerine müşterinin banka hesabındaki işlem geçmişini de detaylı şekilde inceliyorlar. Söz konusu durum birçok kişinin farkında olmadan kredi imkanlarından mahrum kalmasına neden oluyor.
Davranışsal Risk Analizi ve Kriterler
Bankalar "davranışsal risk analizi" adı verilen yöntemle kart sahiplerinin alışkanlıklarını değerlendiriyor. Analiz, müşterinin finansal disiplinini ölçmeyi hedefliyor. Hesaba giren ve çıkan paranın düzeni, maaş girişlerinin düzenliliği ve faturaların zamanında ödenip ödenmediği gibi unsurlar mercek altına alınıyor. Harcama alışkanlıkları ve beklenmedik para hareketleri de sistemin radarında bulunuyor. Kaynağı belirsiz transferler, açıklaması olmayan para giriş çıkışları şüphe uyandırıyor. Düzensiz nakit akışı ve ani para hareketleri olumsuz değerlendiriliyor. Gelirle uyumsuz harcamalar, maaşın çok üzerinde yapılan işlemler risk olarak görülüyor.
Risk Puanı ve Otomatik Sistemler
Bankalar tüm verileri otomatik sistemlerle analiz ediyor ve bir puanlama yapıyor. Ortaya çıkan risk puanı kredi değerlendirmesini doğrudan etkiliyor. Puanlamada dikkate alınan faktörler arasında son 3-6 aylık hesap hareketleri başı çekiyor. Gelir-gider dengesi, düzenlilik ve öngörülebilirlik gibi kriterler sistemin algoritmasını şekillendiriyor. Riskli sektörlerle ilişki de puanı düşüren etkenler arasında sayılıyor. Farkında olmadan kara listeye girmek mümkün olabiliyor. Bazı hesap hareketleri kişileri bankaların "kredi verilemez" listesine sokabiliyor. Arkadaşa sık para gönderme, açıklamasız havale ve EFT gibi işlemler riskli bulunabiliyor.
Başvuru Öncesi Yapılması Gerekenler
Kredi başvurusu yapacakların dikkat etmesi gereken hususlar uzmanlarca sıralanıyor. Başvuru öncesi hesap hareketlerinizi gözden geçirin tavsiyesi yapılıyor. Son 3 ayı kontrol etmek önem arz ediyor çünkü bankalar genellikle son 3-6 aylık döneme bakıyor. Düzenli gelir göstermek ve maaş girişini belgelemek avantaj sağlıyor. Faturaları zamanında ödemek, gecikmiş ödemelerin olumsuz etkisinden kurtarıyor. Açıklamalı transfer yapmak ve havale işlemlerinde detay belirtmek şüpheleri ortadan kaldırıyor. Düzensiz işlemlerden kaçınmak ve başvuru öncesi dönemde hesabı düzenli tutmak şansı artırıyor.
Reddedilen Başvurular ve Çözüm Yolları
Başvurunuz reddedildiyse izlenecek adımlar da belli. Bankanızdan ret gerekçesini öğrenmek ilk yapılması gereken işlem oluyor. Findeks raporunu incelemek ve hesap hareketlerini değerlendirmek hatanın nerede olduğunu gösterebilir. 3-6 ay düzenli hesap kullanımı sergileyerek tekrar başvuru yapmak olumlu sonuç verebilir. Findeks puanı tek başına yeterli olmuyor; bankalar ek değerlendirmeler yapıyor. Değerlendirme kriterleri arasında mevcut borçlar ve gelir durumu da yer alıyor. Bankaların ilgili uygulaması yasal çerçevede yürütülüyor. Kredi verip vermeme kararı tamamen bankanın inisiyatifinde bulunuyor.
