Altın fiyatlarının son dönemde hızlı yükselişi, borç verilen altınların maddi değerini daha da önemli hale getirdi. Küresel piyasalarda yaşanan gelişmeler, özellikle ABD ve Çin arasındaki gerilim, ons altının değerini artırırken; geçmişte borç verilen altınlar konusunda hukuki riskler yeniden gündeme geldi.
ALTIN ALACAKLARINDA 10 YILLIK KRİTİK SÜRE
Türk Borçlar Kanunu’na göre alacak hakları belirli bir süreyle sınırlı. Altın alacaklarında da bu süre, borcun verildiği tarihten itibaren başlıyor. Eğer alacaklı, 10 yıl boyunca borcun iadesini talep etmez ya da hukuki bir girişimde bulunmazsa, alacak zaman aşımına uğruyor. Bu durumda dava açma hakkı da ortadan kalkıyor.
Türkiye’de birçok kişi birikimini altınla değerlendirdiği için, borç verme işlemleri de çoğu zaman altın üzerinden yapılıyor. Ancak uzmanlar, bu tür borç-alacak ilişkilerinin kayıt altına alınmaması halinde ciddi mağduriyetler yaşanabileceği konusunda uyarıyor. Altın borcu olan kişiler, süresi içinde alacağını talep etmez veya yasal süreci başlatmazsa haklarını tamamen kaybedebiliyor.
HUKUKİ SÜREÇ NASIL İŞLİYOR?
Altın alacağına ilişkin davalar, borcun tutarına göre sulh hukuk ya da asliye hukuk mahkemelerinde açılıyor. Borcun eşler arasında doğması halinde ise görevli mahkeme aile mahkemesi oluyor. Dava dilekçesinde borcun miktarı, altının türü (bilezik, çeyrek, cumhuriyet altını gibi) ve teslim şekli açıkça belirtilmek zorunda.
Alacaklı, altının aynen iadesini isteyebileceği gibi, karşılığının Türk Lirası olarak ödenmesini de talep edebiliyor. Özellikle boşanma sürecinde gündeme gelen altın alacaklarında; düğün görüntüleri, fotoğraflar, banka kayıtları, tanık ifadeleri, yazılı sözleşmeler, senetler ve mesajlaşma kayıtları delil olarak kabul ediliyor. Yargı kararlarında düğün videoları, altın alacaklarının ispatında en güçlü kanıtlardan biri olarak öne çıkıyor.
Altın borçlarının zaman aşımına uğramaması için belirli durumlarda dava yoluna gidilebiliyor. Bunlar genel olarak şu başlıklar altında toplanıyor:
Evlilik sırasında takılan ziynet eşyalarının iade edilmemesi
Borç olarak verilen altının geri ödenmemesi
Ticari ya da kuyumculuk faaliyetlerinde altın tesliminin yapılmaması
Aile bireyleri arasında ödünç verilen altınların geri verilmemesi
