Türkiye'de milyonlarca kullanıcıyı ilgilendiren sosyal medya düzenlemesiyle birlikte dijital platformlarda yeni bir dönem başladı. Çocukların internet ortamında karşılaşabileceği riskleri azaltmayı amaçlayan düzenleme, sosyal ağ sağlayıcılarına yaş doğrulama, ebeveyn kontrolü ve çocuklara özel güvenlik önlemleri konusunda yeni yükümlülükler getiriyor.
1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe giren Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik kapsamında, özellikle 15 yaşından küçüklerin sosyal medya kullanımı sınırlandırılıyor. Mevcut hesaplar için de geçiş süreci öngörülüyor.
15 yaşından küçüklere sosyal medya hesabı açılması engellenecek
Yeni düzenlemeye göre sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Bu nedenle 15 yaşından küçük kullanıcıların yeni sosyal medya hesabı oluşturmasına izin verilmeyecek.
Mevcut hesaplarda da yaş kontrolü yapılacak. Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına ilişkin şüphe oluşması halinde platform, hesabı geçici olarak askıya alabilecek ve kullanıcıdan yaşını doğrulamasını isteyebilecek.
Yaş doğrulama e-Devlet üzerinden mi yapılacak?
Düzenlemeyle birlikte sosyal medya hesaplarında yaş doğrulama sisteminin kullanılması öngörülüyor. Paylaşılan bilgilere göre kullanıcıların e-Devlet üzerinden yaş bilgilerini doğrulayan dijital bir kod alması ve bu kodu ilgili platformda kullanması planlanıyor.
Yaş doğrulama sürecinde kişisel verilerin korunması da önem taşıyor. Kullanıcıların kimlik ve yaş bilgilerinin güvenli biçimde işlenmesi, sistemin temel başlıkları arasında bulunuyor.
Mevcut sosyal medya hesapları kapatılacak mı?
Yeni düzenleme kapsamında bütün mevcut sosyal medya hesaplarının doğrudan kapatılması söz konusu değil. Mevcut kullanıcıların yeni kurallara uyum sağlaması için 31 Mart 2027'ye kadar geçiş süresi bulunuyor.
Bu süreçte yaş doğrulama işlemlerinin tamamlanması bekleniyor. Özellikle 15 yaşından küçük kullanıcıların hesaplarının yeni düzenleme kapsamında nasıl değerlendirileceği önem taşıyor.
15-17 yaş grubuna hangi kısıtlamalar getirildi?
Düzenleme, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına girmemiş kullanıcılar için de çeşitli güvenlik önlemleri içeriyor.
Bu yaş grubundaki kullanıcıların hesapları varsayılan olarak gizli olacak. Çocuk hesaplarında canlı yayın yapılmasına ve kişiselleştirilmiş reklam gösterilmesine izin verilmeyecek.
Ayrıca bu kullanıcılar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek. Diğer kullanıcıların çocukların takipçi ve takip edilen listelerine erişimi de sınırlandırılacak.
Çocuklara yönelik hizmetlerde sonsuz kaydırma olmayacak
Sosyal medya platformlarında kullanıcıların sürekli yeni içeriklerle karşılaşmasını sağlayan sonsuz kaydırma özelliği de düzenlemede ele alınan konular arasında yer aldı.
Çocuklara yönelik hizmetlerde bağımlılık oluşturabilecek bu tür tasarım özelliklerine izin verilmeyecek. Böylece çocukların sosyal medya platformlarında kontrolsüz şekilde daha uzun süre vakit geçirmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Ebeveynlere sosyal medya denetimi imkânı
Yeni kurallarla sosyal medya şirketlerinin ebeveyn kontrol araçları sunması da zorunlu hale geliyor.
Bu araçlar sayesinde ebeveynler çocuklarının hesap ayarlarını yönetebilecek, kullanım sürelerine sınır koyabilecek ve ücretli işlemler için izin mekanizmalarını kontrol edebilecek.
Yaş doğrulama dolandırıcılığına dikkat!
Düzenlemeyle birlikte yaş doğrulama işlemlerini fırsata çevirmek isteyen dolandırıcılara karşı da dikkatli olunması gerekiyor.
"Hesabınız kapatılacak" veya "Yaşınızı hemen doğrulayın" gibi ifadeler içeren mesajlarla gönderilen şüpheli bağlantılara tıklanmaması önem taşıyor. Kullanıcıların yaş doğrulama işlemlerini yalnızca resmî kanallar üzerinden gerçekleştirmesi, e-Devlet şifrelerini ve doğrulama kodlarını üçüncü kişilerle paylaşmaması gerekiyor.
