Çalışma hayatında hak ihlallerine karşı uygulanan yaptırımlar 2026 yılı itibarıyla güncellendi. Yeni yıl ile birlikte 4857 Sayılı İş Kanununa aykırılık hallerinde uygulanacak idari para cezaları da arttı. İşçinin emeğinin karşılığını zamanında ve eksiksiz alması için denetim mekanizmaları sıkılaştırılıyor. Yasal düzenleme gereği cezaların her yıl yeniden değerleme oranına göre artırılması, caydırıcılığı korumayı hedefliyor. İşçinin ücretini ödemeyen veya eksik ödeyen işverene işçi başına her ay için 2 bin 734 TL ceza uygulanacak. Söz konusu artış, işverenlerin yükümlülüklerini daha dikkatli takip etmesini gerektiriyor. Vatandaşın cebini etkileyen vergi ve harçlarda yeniden değerleme oranı yüzde 18,95 olarak belirlenmekle birlikte İş Kanunu kapsamındaki idari para cezaları yüzde 25,49 oranında arttı.
Ücret Ödemelerinde Uygulanacak Cezalar
Kanun uyarınca işçinin ücretinin süresi içinde kasten ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde ceza mekanizması devreye giriyor. İşçi başına ödeme yapılıncaya kadar her ay için 2.179 TL olan idari para cezası yeni yılda 2.734 TL’ye çıktı. Banka kanalıyla ödeme zorunluluğuna uymayanlar da aynı yaptırımla yüzleşecek. İşçinin ücretini ve diğer her türlü alacaklarını banka hesabına yatırmayan işverenler de yine işçi başına her ay 2.734 TL idari para cezasıyla karşı karşıya kalacak. Asgari ücretin altında maaş verilmesi de aynı kapsamda değerlendiriliyor. Yasal sınırın altında ödeme yapanlar, işçi başına ceza ödemek zorunda kalacak.
Cezaların Niteliği ve İşçi Hakları
Kesilen cezaların tahsilatı devlet hazinesine yapılıyor. Söz konusu cezalar, ücreti süresinde ve eksiksiz ödemeyen işverence devlete ödenecek. Yani o para işçinin cebine gitmeyecek. Ancak işçinin mağduriyetini gidermek için farklı yasal yollar bulunuyor. İşçinin ödenmeyen veya eksik ödenen ücret alacakları için beş yıl içinde dava açma hakkı mevcut. Ayrıca haklı nedenle fesih imkanı da tanınıyor. Ücreti eksik ödenen veya hiç ödenmeyen işçinin bir diğer hakkı ise kıdem tazminatını almaya hak kazanacak şekilde iş akdini sonlandırabilmesidir.
Fazla Mesai ve Serbest Zaman İhlali
Çalışanların mesai saatleri dışındaki emekleri de koruma altına alınıyor. İşçiye fazla çalışmalara ilişkin ücreti ödemeyen işverenler cezai yaptırıma tabi tutuluyor. Fazla çalışma ücreti yerine hak ettiği serbest zamanı 6 ay içinde kullandırmayan işverene bu durumdaki her işçi için 4.815 TL ceza veriliyor. Emeğin karşılığının verilmemesi, idari para cezasıyla sonuçlanıyor. İşverenlerin mesai takibini yasal sınırlara göre yapması önem taşıyor.
Yıllık İzin Hakkının Korunması
Dinlenme hakkı, işçinin en temel yasal güvencelerinden biridir. Yıllık izin süreleri tarafların anlaşmasıyla bir bölümü on günden az olmamak üzere bölümler halinde kullanılabilir. Ancak iznin keyfi olarak bölünmesi veya kullandırılmaması suç teşkil ediyor. İşverenin yıllık izni yasaya aykırı şekilde bölmesinin cezası da 4.815 TL. Çalışanın rızası olmadan yapılan izin planlamaları, işverene mali yük olarak geri dönüyor. Denetimlerde tespit edilen ihlaller, işletmelere ağır faturalar çıkarabiliyor.
