Atatürk Kültür Sanat ve Kongre Merkezi'nde CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in katılımı ile 8 Mart Kadınlar Buluşması gerçekleştirildi.
Yoğun katılımla gerçekleşen buluşmaya CHP Kadın Kolları Genel Başkanı Asu Kaya ve Parti Meclisi üyesi ve Politika Kurulu Başkanı Sevgi Kılıç'ta katıldı.
Konuşma yapan Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Özgür Özel şu ifadeleri kullandı; "Kadın Kolları Genel Başkanımız, bugünü Eskişehir’de geçirmeyi önermişti. Bundan 2 yıl önce de yine 8 Mart’ta Eskişehir’de seçim takvimi sırasında; günde 3, 4, 5 miting yaptığımız günlerde 8 Mart’ta mitingimizi Eskişehir’de yapmıştık. O gün Eskişehir’e şöyle demiştim: Zor bir göreve talip olan birisi var. Çünkü Yılmaz Büyükerşen gibi efsane bir rektörden, efsane bir belediye başkanından sonra bu göreve Eskişehir’de bir kadın talip. O çok zor bir göreve talip ama biz ona çok inanıyoruz, çok güveniyoruz, onu size emanet ediyoruz demiştik.
Eskişehir, sevgili Ayşe Ünlüce’ye sahip çıktı, destek verdi. O günden sonra da Eskişehir’de hem Eskişehirli kadınların desteğiyle hem erkek belediye başkanlarımızın, kadın belediye başkanımızın desteğiyle omuz omuza birlikte bu çok zor yükü omuzladı. Hem Eskişehir’de hem Türkiye’de hatta verdiğimiz görevlerle Avrupa Konseyi’nde Yerel Yönetimler Türkiye Delegasyonunun da başkanı olarak bizim kendisine duyduğumuz güveni, inancı hiç boşa çıkarmadı ve güçlü bir kadın olarak hepimizi gururlandırdı. Ben onun şahsında Eskişehir’e teşekkür ediyorum.
Biraz önce de söylendi, 1857’de 129 kadın işçinin yaşamını yitirmesi o günden sonra bugünün Dünya Emekçi Kadınlar Günü olarak kutlanmasına sebebiyet verdi ve kutlanıyor. Dünyadaki kadın hakları mücadelesi büyük badirelerden geçti, ülkemiz ise Cumhuriyet ile birlikte bu alanda bir devrim yaptı. Bana biraz önce çok değerli sunucu arkadaşımız güzel şeyler söyledi ama yaptığımız her şey ülkenin kurucusu, partimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün vasiyetidir, emanetidir.
100 yıl sonra 2026 yılında, 2024 yılında kadınlara önem vermek, kotaları uygulamak, %33 olan kadın kotasını kademeli olarak %50’ye çıkarmak ya da partideki kadın belediye başkan sayısını 3.5 kat artırmak elbette ana göre kıymetlidir ama 100 yıl önce daha dünyanın en gelişmiş ülkeleri kadına bu hakları tanımamışken 1930’da yerel yönetimlerde, 1935’te Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde seçme ve seçilme hakkını tanıyıp 1935’te 18 kadın milletvekilini Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde temsilini sağlamak dünyanın en devrimci işidir. Dünyanın en büyük devrimcisinin hatırası önünde saygıyla eğiliyoruz.
Kurucumuz Gazi Mustafa Kemal Atatürk, "Mümkün müdür ki bir toplumun yarısı topraklara zincirle bağlı kalıp diğer yarısının göklere yükselebilmesi?" derken bir kere toplumun tüm alanlarındaki eşitlik ihtiyacına vurgu yapıp kadınları bir yerde bırakıp da ülkenin bir yere gitmeyeceğini büyük bir kararlılıkla ve çok önemli bir vizyonla ortaya koymuştur. Biz bugün toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması için ne söylersek ne yaparsak 100 yıl önce başlamış bir devrimin çok gecikmiş adımlarını tamamlama telaşı içinde olduğumuz için yapıyoruz. Cumhuriyet Halk Partisi olarak eşit temsile inanıyoruz. Kadın kotası Cumhuriyet Halk Partisinde %20’den %33’e çıkmıştı. Tüzüğümüze bunu her yaptığımız kurultayda bir adım ileriye giderek 3 kurultay sonra, yani 2 yılda 3 yılda bir yapıldığına göre 6 ila 10 yıl içinde %50 eşit temsili sağlamayı tüzüğümüze koyduk ve oy birliğiyle geçirdik.
2019 yılında kadın belediye başkanı sayımızı üç buçuk kat artırdık. Öyle bir durumdaydık ki İzmir gibi bir şehirde bile Cumhuriyet tarihi boyunca 30 ilçemiz var en son. Daha önce daha azdı tabii. Bütün ilçelerde toplam sadece 6 kadın belediye başkanı seçilmişti bütün partilerden. Biz son seçimde 9 kadını aday gösterebildik ve 8 kadın İzmirli tarafından göreve getirildi.
Yeterli değildir, eksiktir. İzmir'de 30'da 15 olmadıkça o eksiktir. Türkiye'de bu işin yarı yarıya temsil rakamı yakalanmadıkça eksiktir. Nüfusu 300.000'in üzerinde olan kentlerde, metropol ilçelerde Adana'da Seyhan'ı, Denizli'de Merkezefendi'yi, Karşıyaka'yı, İzmir'de Konak'ı, Karabağlar'ı, Kocaeli'de İzmit'i, İstanbul'da Maltepe, Üsküdar ve Bakırköy'ü kadın belediye başkanları yönetmektedir. Bu, geçmişe göre atılmış çok önemli, çok kararlı adımdır ama yarısı kadın, yarısı erkek olana kadar eksiktir ve kararlılıkla düzeltmeye muhtaçtır.
Diğer taraftan, diğer taraftan, diğer taraftan aile meselesini; geçtiğimiz yıllarda emekli yılıydı, emeklinin canına okudular. Şimdi aile yılı yaptılar. Aileler, aileler büyük bir yoksullukla, işsizlikle, genç işsizliğiyle, kadın işsizliğiyle karşı karşıyalar ve maalesef, maalesef Dünya Ekonomik Forumu'nun 2025 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporu'na göre kadınlarla erkekler arasındaki eşitsizliğin kapanması için dünya genelinde 130 yıla ihtiyaç olduğu söyleniyor.
Türkiye'de tablo çok daha ağır. Dünya Ekonomik Forumu'nun Küresel Cinsiyet Eşitliği Raporu'nda 148 ülke arasında maalesef bu iktidarın yönettiği ülkemiz 135. sırada, 135. Bizim önümüzdeki üç ülkenin isimlerini söyleyeceğim. Bakın, gerimizde değil, cinsiyet eşitliğinde önümüzdeki üç ülke: Suudi Arabistan, Papua Yeni Gine ve Umman Türkiye'nin önünde toplumsal cinsiyet eşitliğinde.
Bugün Türkiye'de kadınlar yoksulluğun en ağır yükünü çekiyorlar. Ülkemizde 15-24 yaş arası 1 milyon 889 bin kadın ne eğitimde ne istihdamda. Yani bu genç kadın nüfusun %34'ü demek. Ne okuldalar ne de işe yerleştirilmişler; evde oturuyorlar ev gençleri olarak yüzde 34. Geniş tabanlı verilere göre kadın işsizliği yüzde 40. Yani TÜİK kendi hesaplarında geniş tabanlı işsizlikte kadın %40.
Ne demek geniş tabanlı işsizlik? İşsiz olan, iş aramadan yılmış olan ya da iş arasa da bulmama umuduyla işim olsa çalışırım diyen ama çalışmayan ya da hak ettiği gibi bir işte değil; kısa zamanlı, gündelik, bölük pörçük işlerde çalışan. Belli bir yaşın üzerindeki kadınların ise üçte birinin hiçbir geliri yok, hiçbir geliri. Çalışan kadınların ise yüzde 30'u kayıt dışı çalışıyor. Hal böyle olunca da işsizlik büyük sorun ama kadın işsizliği çok daha büyük bir sorun. Kayıt dışı çalışma Türkiye'de sorun ama kadınların kayıt dışı çalıştırılması çok daha büyük bir sorun. Bir yandan da maalesef iş cinayetleri ve orada kaybettiğimiz kadınlar var.
Kayıt dışılık Kocaeli Dilovası'ndaki gibi kadınlara ölüm getiriyor. Dilovası yangınının üzerinden 120 gün geçti. 3'ü daha çocuk, 6 kadın işçimiz göz göre göre can vermişti. İş-Kur binasının hemen yanında, daha önce şikayet edilmiş, kaçak parfüm üreten ve sermayesi yine AK Partili bir iş adamına dayanan, o yüzden denetlenmeyen, o yüzden şikayet edildiği halde gidilip basılmayan ve sonra çıkan yangında 6 kadının hayatını kaybettiği o acı olay. Dilovası'nda ölen 6 kadın işçimizle birlikte geçen yıl kaybettiğimiz kadın işçi sayısı 138. Yani her ay 12 kadın işçimizi tedbirsizlik nedeniyle kaybediyoruz.
Diğer yandan ise iş cinayetleri bir yanda, erkeklerin işledikleri cinayetlerle maalesef Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu'nun rakamlarına göre geçtiğimiz yıl 653 kadın cinayet ya da şüpheli ölüm nedeniyle yaşamını kaybetti. Geçen yıl ilk kez şüpheli kadın ölümü sayısı cinayet sayısını geçti. Aslında şüpheli kadın ölümü diye bir şey yoktur. Aydınlatılmayan dosyalar, korunan failler, sistemin koruduğu failler vardır. Aydınlatılmayan dosya diye söylendiğinde bu tablo yıllardır sürdürülen cezasızlık politikalarının bir sonucudur. Kadınların hayatını değersizleştiren bu düzen katlanılabilir ve sürdürülebilir değildir.
İktidara geldiğimizde yalnızca kadınları koruyan mekanizmaları güçlendirmekle kalmayacağız. Failleri, azmettirenleri ve bu cezasızlık düzenini kuranları hukuk önünde hesap verir hale getireceğiz. Devletin en temel görevi kadının yaşam hakkını korumaktır. Ben birçok yerde anlatıyorum, "Ya bu AK Parti hiç mi iyi bir iş yapmadı?" diyene, "Yaptı." diyorum. Hatta "Bana bir nazar boncuğu ver, onu AK Parti'ye takacaksın." dersen "Aha gel takıyorum." diye İstanbul Sözleşmesi'nden dolayı "Bu işi doğru yaptınız." diyeceğim tek iş buydu.
İstanbul Sözleşmesi, İstanbul'da İstanbul'un adını anarak, adını alarak kabul edildi bütün dünya ülkeleri tarafından. Biz hemen açıklama yaptık "Meclis'e hemen getirin oy verelim." diye ve İstanbul Sözleşmesi 2011 yılında kabul edildi. Biz Cumhuriyet Halk Partisi milletvekilleri olarak iki elimizi birden kaldırmıştık o gün destek vermek için AK Parti'nin döneminde yapılan bir işe. Ve 2011 yılı öyle bir yıl ki kadın cinayetlerinin geriye düştüğü ilk yıl oldu. Ve tek yıl oldu maalesef. Neden olduğunu söyleyeyim hepiniz hatırlayacaksınız.
Hepiniz hatırlayacaksınız eskiden kapkaç diye halen olan ama şimdi milyonda bir olan, binde bir olan ama eskiden her gün yaşanan motorlu kapkaç olayları vardı. Kadınların kolundaki çantayı kapar, bazen bırakmayan, bazen kolu takılan kadın yerlerde sürüklenir. Yapanlar yakalanır, bu kapıdan girer bu kapıdan çıkardı. Her gün haberde, üçüncü kez kapkaç yaptı yine tutuksuz yargılanıyor. Bu toplumun bir gün burasına geldi. Ben de Meclis'teydim, hepimizin burasına geldi. Nihayet Adalet ve Kalkınma Partisi "Şu kapkaçı çözelim." dedi. Partilerin milletvekilleri, bu konuyu iyi bilen milletvekilleri oturdular, iyi bir çalışma yaptılar, Adalet Bakanlığından da bilgiler alındı. Ve bir kanun çıktı kapkaç için.
Eskiden 1 yıl ceza, 1 yılla 3 yıl falan filan bir kapıdan yatarı yok çıkıyorlar devamlı. Kapkaça öyle şeyler yazdı ki hukukçular "Efendim bu suçu nitelikli hale getirelim." Getirin kardeşim. "İki kişi olursa bunları çeteye sokalım." Sokun kardeşim. "Kadın sürüklenirse kasten öldürmeye teşebbüse sokalım." Sokun kardeşim. Bir kanun çıkardık, kapkaççı dedi ki o gün "Bunlar kafaya taktı, ben bu işi yaparsam bir daha gün yüzü görmeyeceğim, 15 yıldan az yatmayacağım." O gün bugün kapkaç olayı kalmadı.
İstanbul Sözleşmesi de bütün milletvekillerinin oy birliğiyle geçince kadın cinayetleri bir tek o yıl geri gitmiş. Sonra AK Parti İstanbul Sözleşmesi'ni tartışmaya başladıkça, üstüne düşenleri yapmadıkça, en sonunda da en nihayetinde koca Meclis'in onayladığı anlaşmadan bir başına Tayyip Erdoğan tek imzayla çıkınca bence çıkmadı. Bizzat da dava açtım, kadın örgütleri de dava açtı ama Danıştay üç kişi evet dedi, iki kişi bizi destekledi diye çıkmış gibi muamele gördü. Ne oldu biliyor musunuz? Ha, kadına karşı şiddeti engelleme kanunu duruyor ya, duruyor da aynı kapkaççıda olduğu gibi bunlar hep beraber bu işi kafaya taktılar demiyor şimdi kimse. Diyor ki zaten İstanbul Sözleşmesi'nden çıkıldı. Yani Tayyip Erdoğan o gün attığı imzayla devleti kadının arkasından çekti. Katile de dedi ki ben eskisi kadar kararlı değilim. Ben kadın cinayetleri, kadına karşı şiddet konusunda bu mutabakattan caydım.
Bu örtülü bir talimat gibi savcının da kulağına gidiyor, hakimin de kulağına gidiyor bilinçaltından, polisin de gidiyor, bu olaya müdahale etmesi gereken herkesin gidiyor ve otomatikman birileri de bu işlerden cesaret buluyor. Onun için biraz önce Kadın Kolları Genel Başkanımız da söyledi; ben bazen böyle siyaset hem umutla hem kararlılıkla hem iddia koymakla yapılan bir iş. Böyle zaman zaman önemli iddialar koyuyoruz arkadaşlarıma da diyorum. Er ya da geç bu seçim yapılacak. Seçimi de Cumhuriyet Halk Partisi Allah'ın izniyle kazanacak. İnşallah Cumhuriyet Halk Partili bir Cumhurbaşkanı olacak. O Cumhurbaşkanı'nın Meclis'e yollayacağı ilk iş İstanbul Sözleşmesi'ni yeniden onaylamak olacak.
Bende de bir kalem duruyor. Şimdi sağ olsunlar burada da diyorlar ya, genel başkan işte kadınlarla birlikte mücadele veriyor, kadın temsilinin artması için emek sarf ediyor falan diye. 24. dönem kadın milletvekillerimiz, ben genel başkan olunca ilk dönem birlikte olduklarım bir araya gelmişler beni ziyarete geldiler genel başkan olarak. Böyle kadınların çok sevdiği bir dolma kalem almışlar bana, taşlı maşlı.
Dediler ki: "Bu kalemi sana hediye ediyoruz. Sen çok kadın dostu birisisin, bu kalemi sana hediye ediyoruz. İnşallah kadınlarla ilgili güzel kararlara imza atarsın." diye. Ben de kalemi özel kalemime verdim. O da çok emekçi bir kadın. İçine de dedim ki: "Bunun mor mürekkep çekin." Mor mürekkebi de çektirdik. Kalem Gülen'de duruyor. Ne zaman iktidar olacağız, cumhurbaşkanımız İstanbul Sözleşmesi'ni yeniden onaya yollayacak; ilk imzayı bu kardeşiniz o kalemle, o mor mürekkeple atacak.
Bunları niye yapacağız? Bugün Muğla’da Sermin Bacak, 42 yaşında eşi tarafından öldürüldü. Dün, Allah gani gani rahmet eylesin, dün Konya’da acılı ailesini ziyaret ettim, Fatma Nur öğretmenin, okulda devletin koruyamadığı bir şekilde 17 yaşındaki bir katil tarafından öldürüldü. Aynı gün Fatma Nur öğretmenle birlikte, o da Fatma Nur Çelik, o da Fatma Nur Çelik, ne fena bir tesadüf, ne acı bir tesadüftür, Fatma Nur Çelik ve kızı Hifa İkra denizde ölü bulundu.
Ama Fatma Nur Çelik ve kızı Hifa İkra, kameraların önünde, onunla görüşen bizim arkadaşlarımıza, geçtiğimiz dönem Kadın Kolları Genel Başkanımız, şimdi Kadın Politikalarından Sorumlu Politika Kurulu Başkanımıza verdiği ve kayıt altındaki sohbette diyor ki: "Beni ve kızımı öldürebilirler, sonra da cinayeti örtmek için intihar süsü verebilirler. Eğer kızımla ben ölürsek bilin ki öldürülmüşüz, bizim peşimizi bırakmayın." Bu kadının katili, geçmişte kendisini istismar eden, sonra namus temizlenecek diye zorla evlendirildiği kocası. Bu kadının doğurduğu 8 yaşındaki kendi evladına tacizde bulundu diye kadın o adamdan kaçıyor.
Ama ama düşünün ki biraz önce kardeşimizin dediği gibi, 30 yerinden bıçaklamış, 16’sı öldürücü sayılmış, 2. mahkemede salınmış, bırakılmış, sonra tepkilerle alınmış. Ya da Oya Tekin kocasının yaptığı telefon görüşmesinden cezaevinde tutuklu olacak, bu adam filanca tarikattaymış diye birileri koruyacak kollayacak ve bu adam tutuksuz yargılanacak. Şimdi de kızıyla eşi öldürülmeden önce "Ölürsek bilin ki o öldürmüştür, kaza süsü vermiştir." diyecek. Denizde bulunacaklar, hala da bunu iktidara yakın medya bu çıplaklığıyla yazmaya karartma uygulayacak, hatta yazanlar yazamasın diye gizlilik kararı koyacaklar. Böyle bir ülkede yaşıyoruz.
Onun için bir daha Fatma Nur’lar olmasın, ne Fatma Nur Çelik öğretmen öldürülsün ne kızıyla birlikte Fatma Nur Çelik ölü bulunsun diye iktidarımızın ilk döneminde hem İstanbul Sözleşmesi hem bu konudaki en caydırıcı tedbirler alınacak. Biz kadınların korkusuzca yaşadığı, gençlerin, genç kadınların umutla yarınlara baktığı bir Türkiye’yi inşa etmek için yola çıkıyoruz. Kadına yönelik şiddetin cezasız kalmasını önleyeceğiz. Yeni, etkin yasal düzenlemeleri hayata geçirip eksiksiz uygulatıp eksik uygulayanlardan hesap soracağız. Kadını siyasi, sosyal ve ekonomik hayatta güçlendireceğiz.
Her mahallede devlet kreşleri açarak kadınların hem iş hayatına hem sosyal hayata katılmalarının önündeki engelleri kaldıracağız. Aile gelirinin %6’sını aşan kreş giderlerini devlet tarafından karşılayacağız. Eşit işe eşit ücret uygulamasını hayata geçirecek, kadın emeğinin erkek emeğinden %20 daha eksik ücretlendirildiği bu düzeni ortadan kaldıracağız. Kamu alımlarını kadın girişimcileri desteklemek için kullanacağız. Kadın-erkek eşitliğini iktidarımızın ilk 5 yılının sonunda kamu eliyle yapılabilecek her şeyi yaparak bütün göstergelerde ölçülebilir şekilde eşitliğe kavuşacak adımları atacağız.
Ben hem Kadın Kollarımıza hem Eskişehir’in kadın belediye başkanlarına, Eskişehir’in kadın milletvekiline, örgütümüzdeki bütün kadınlara, bizimle mücadele veren bütün yol arkadaşlarımız adına teşekkür ediyorum. Türkiye’deki bütün kadınları saygıyla selamlıyorum. Eşit, şiddetsiz, ölümsüz yarınlarda hep birlikte yaşamayı ümit ediyorum."
