Sosyal güvenlik sisteminin tecrübeli ismi Özgür Erdursun, yaşlılık ödenekleri hususunda hayati bir ikaz yayınladı. Analizci, kamu personelinin sistemden ayrılma sürecindeki farklı kurgular sebebiyle muazzam nakit fireleri yaşayabileceğini aktardı. İşte o sarsıcı açıklamalar...
Zaman Çizgisindeki Kritik Kırılma
Kamu görevlileri özelinde 2008 yılı itibarıyla devreye sokulan yapısal mevzuat, maaş tayinlerinde derin ayrılıklara zemin hazırladı. Bilirkişi Özgür Erdursun, 1 Ekim 2008 tarihini takip eden evrede iş başı yapan kamu personellerinin, aynı hiyerarşi ve gelir diliminde bulunsalar dahi kıdemli çalışma arkadaşlarına kıyasla çok daha cüzi yaşlılık geliri çekme tehlikesi taşıdıklarını savundu.
İki Farklı Kanun İki Farklı Sonuç
Analist; 30 Eylül 2008'den evvel kamuya katılan personellerin 5434 numaralı Emekli Sandığı Kanunu bünyesinde “eski memur” olarak sınıflandırıldığını, 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren sisteme girenlerin ise 5510 numaralı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu dairesinde işlem gördüğünü aktardı. Mazideki modelde yaşlılık ödenekleri; derece, kıdem, ilave gösterge ve makam tazminatı misali etmenlere dayandırılırken, güncel formülde miktarların büyük oranda prime temel teşkil eden bedel vasıtasıyla ölçüldüğü bildirildi.
Ödemelerin Prime Yansımama Sorunu
Özgür Erdursun’un tespitlerine göre ana pürüz, kamu görevlilerinin gelirlerindeki birtakım ilavelerin SGK prim dökümlerine bütünüyle entegre edilmemesinden kaynaklanıyor. Yan ödemelerin ve belli tazminat kalemlerinin prim kapsamına alınmaması yüzünden, şahısların tahsil ettiği net gelir dolgun görünmesine rağmen, SGK’ye raporlanan brüt rakam cılız kalmaktadır.
Dehşete Düşüren Maaş Farkı Örneği
Bu tablonun ayrılık sürecinde sarsıcı bir uçurum yarattığını belirten Erdursun, devlet bünyesindeki bir psikoloğun dosyasını örnek gösterdi. Uzmanın paylaştığı tabloya göre, devlette görev yapan ve ortalama 75 bin TL kazanancı olan bir psikolog, 1 Ekim 2008 tarihinden sonra sisteme dahil olduğu için 5510 numaralı nizam dahilinde yorumlanıyor. Tüm bunlara karşın, şahsın emeklilik gelirinin ancak 20 bin TL dolaylarında sıkışıp kaldığı saptanıyor. Kuruma sunulan prime temel kazancın takriben 42 bin 839 TL civarında takıldığını bildiren analist, eşit bütçe seviyesinde sivil sektörde ter dökenlerin daha yüksek prim basamaklarıyla üst düzey gelir elde etme şanslarının var olduğunu ekledi.
