Pandemi dönemi ve sarsıcı depremlerin ardından tırmanışa geçen barınma masraflarında ibre nihayet tersine döndü. Piyasada yaşanan durgunlukla beraber konut sahiplerinin talep ettiği zam oranları hız kesti. Açıklanan veriler, gayrimenkul sektöründeki ateşin bir nebze olsun düştüğünü gösteriyor.
Rakamlar Yüzde 35'in Altına İndi
Piyasadaki yavaşlamayla beraber ocakta mevcut kiracılarda yenileme zammı yüzde 33,98 ile son 46 ayın, yeni kiralardaki yıllık artış ise yüzde 34,2 ile son 52 ayın en düşük seviyesine geriledi. Her iki cephede de artışlar yüzde 35'in altına indi. Kira artışında tavan oran, sözleşme yenileme döneminde TÜFE 12 ay ortalamasına göre uygulanıyor. Bahsi geçen istatistik 2022'nin ikinci yarısında yüzde 50'nin üzerine, yıl sonunda yüzde 70'in üstüne çıkmış, 10 Haziran 2022 - 1 Temmuz 2024 arasında mevcut kiracılar için yüzde 25 zam sınırı getirilmişti. Sınırın sona erdiği dönemde yüzde 60 seviyelerine çıkan oran, enflasyondaki gerilemeyle birlikte düşerek ocakta yüzde 33,98 oldu.
Şehirlerdeki Ortalama Barınma Maliyetleri
Konut kira değerlerindeki güncel değişimi yansıtan Yeni Kiracı Kira Endeksi ocakta bir önceki aya göre yüzde 3,5 arttı. Yıllık artış nominal yüzde 34,2, reel yüzde 2,7 olarak verildi. Geçmişte, bilhassa 2022'nin ikinci yarısında üç haneli artışların görüldüğü, yüzde 143 ile rekor kaydedilen dönemden sonra düşüş eğiliminin sürdüğü belirtildi. Metropollerdeki 100 m² evde ortalama kira bedelleri güncellendi. Açıklanan listede Türkiye: 22 bin 475 TL olarak hesaplandı. Mega kent İstanbul: 36 bin 786 TL bandında yer aldı. Başkent Ankara: 21 bin 7 TL seviyesine ulaşırken İzmir: 25 bin 218 TL şeklinde kayıtlara geçti. Düşüşün arkasında Suriyelilerden geri dönüşler ve deprem göçünün kısmen geri dönmesi etkili rol oynuyor.
TOKİ İmzalı Sosyal Kiralık Dönemi
Yaşanan yavaşlamaya rağmen mevcut bedellerin halen yüksek seyretmesi, devletin ilgili kurumlarını yeni planlamalara itti. Dar gelirli ailelerin barınma sorununu çözmek adına "sosyal kiralık konut" projeleri gündeme taşındı. İnşaat çalışmalarının TOKİ eliyle ilk etapta İstanbul'da 15 bin kiralık konut yapılmasının planlandığı bilgisi paylaşıldı. Gelecek aylarda ev arzının artmasıyla piyasadaki verilerin güncellenmesi öngörülüyor. Sektör temsilcileri, vatandaşların kiralama zorlukları sebebiyle mülk satın almaya yöneldiğini vurguluyor. Kiralık ev talebindeki azalma, fiyatların yatay seyre geçmesinde doğrudan etkili olan faktörler arasında sıralanıyor.
