Enerji maliyetlerindeki artış ve sübvansiyonların geleceği tartışılırken uluslararası finans kuruluşlarından dikkat çeken analizler gelmeye devam ediyor. Bank of America’nın Türkiye raporunda şubat ayında elektrik tarifelerine yaklaşık yüzde 19 oranında zam gelebileceği öngörüldü. Milyonlarca haneyi ve işletmeyi ilgilendiren tahmin, piyasalarda hareketlilik yarattı. ABD merkezli yatırım bankası Bank of America (BofA), Türkiye ekonomisine ilişkin son raporunda enflasyon hedefleri ve bütçe dengeleri ışığında değerlendirmelerde bulundu. Raporda, enerji sübvansiyonlarının sürdürülebilirliği ve enflasyon hedefleri doğrultusunda tarifelerde güncelleme ihtimalinin güçlendiği ifade edildi. Tahminin kamuoyuna yansımasının ardından gözler enerji yönetimine çevrildi. Vatandaşlar, kış aylarında artacak fatura yükünden endişe ediyor.
Ankara Kulislerinde Oran Tartışması
Zam beklentisi sadece dış kaynaklı raporlarla sınırlı kalmayıp içeriden gelen bilgilerle de destekleniyor. Gazeteci Olcay Aydilek’in aktardığı kulis bilgilerine göre Ankara’da zam oranının yüzde 15 ile 20 bandında olabileceği konuşuluyor. Enerji bürokrasisi ve sektör temsilcileri arasında yapılan görüşmelerde maliyet artışlarının tarifelere yansıtılması gerektiği savunuluyor. Özellikle üretim ve dağıtım şirketlerinin finansal sürdürülebilirliği için fiyat ayarlaması kaçınılmaz görülüyor. Sanayiciler ise enerji maliyetlerindeki artışın üretim üzerindeki baskısını dile getiriyor. Hükümetin alacağı karar, enflasyonla mücadele stratejisini de doğrudan etkileyecek.
EPDK Başkanı'ndan Düzenleme Mesajı
Konuyla ilgili en yetkili ağızlardan biri olan EPDK Başkanı'nın açıklamaları da beklentileri teyit eder nitelikte. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Mustafa Yılmaz daha önce katıldığı bir televizyon programında şubat ayına işaret ederek, “Şubat ayında hesap yapacağız, yine bir düzenleme yapabiliriz” ifadelerini kullanmıştı. Yılmaz'ın sözleri, tarife değişikliğinin masada olduğunu ve ekonomik göstergelere göre karar verileceğini gösteriyor. Enerji fiyatlarının belirlenmesinde döviz kurları ve küresel emtia fiyatları da belirleyici rol oynuyor. Düzenleyici kurumun alacağı karar, milyonlarca abonenin faturasına yansıyacak.
Sübvansiyonların Geleceği ve Bütçe
Enerji fiyatlarındaki artışın vatandaşa yansımaması için uygulanan sübvansiyonların bütçe üzerindeki yükü artıyor. Ekonomi yönetimi, mali disiplini sağlamak adına kademeli olarak fiyatları serbest piyasa koşullarına yaklaştırmayı hedefliyor. Bank of America raporunda da söz konusu duruma dikkat çekilerek sübvansiyonların azaltılması gerektiği vurgulandı. Elektrik fiyatlarına yapılacak zammın, bütçe açığını daraltmaya katkı sağlayacağı düşünülüyor. Ancak hane halkı üzerindeki sosyal etkileri de göz ardı edilmiyor.
Tüketicinin Bekleyişi ve Tasarruf
Zam haberlerinin gölgesinde kalan vatandaşlar, resmi açıklamayı bekliyor. Enerji tasarrufu yöntemlerine yönelen tüketiciler, fatura yükünü hafifletmeye çalışıyor. Sanayi ve ticaret aboneleri ise maliyet hesaplarını yeniden yapıyor. Elektrik fiyatlarındaki olası artış, iğneden ipliğe birçok ürünün fiyatını etkileme potansiyeli taşıyor. Enerji piyasasındaki dengeler, şubat ayında yapılacak toplantıyla netleşecek. Zam oranının ne kadar olacağı ve hangi abone gruarını kapsayacağı merak konusu olmaya devam ediyor.
