T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü verilerine göre, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) vakaları Türkiye’de en çok ilkbahar ve yaz aylarında görülüyor. Bu nedenle sıcak havalarda doğada geçirilen sürenin artmasıyla birlikte korunma alışkanlıklarının günlük yaşamın bir parçası haline getirilmesi öneriliyor.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verileri de sivrisinek, kene ve benzeri vektörlerle taşınan hastalıkların dünya genelindeki enfeksiyon hastalıklarının yüzde 17’sinden fazlasını oluşturduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlar, her kene temasının hastalık anlamına gelmediğini; ancak riskin bilinmesi ve gerekli önlemlerin düzenli olarak uygulanmasının büyük önem taşıdığını belirtiyor.
RİSK SADECE KIRSAL ALANLARDA SINIRLI DEĞİL
Kene teması çoğu zaman kırsal bölgelerle ilişkilendirilse de, risk yalnızca tarla ve ormanlarla sınırlı değil. Parklar, mesire alanları, yazlık bahçeler, yürüyüş yolları ve kamp alanları da dikkat gerektiren yerler arasında bulunuyor.
Sağlık Bakanlığı’nın önerilerine göre, açık alanlarda mümkün olduğunca açık renkli ve vücudu örten kıyafetler tercih edilmeli. Pantolon paçalarının çorap içine sokulması ve açık alan dönüşünde özellikle kulak arkası, koltuk altı, kasık ve diz arkası gibi bölgelerin dikkatlice kontrol edilmesi gerekiyor.
Ayrıca kıyafetler, çantalar, kamp ekipmanları ve evcil hayvanların da kene açısından gözden geçirilmesi öneriliyor.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC), açık havadan döndükten sonra ilk iki saat içinde duş alınmasının ve detaylı vücut kontrolü yapılmasının riski azaltmaya yardımcı olabileceğini belirtiyor.
GÜNLÜK KORUMA NASIL SAĞLANIR
Açık hava aktiviteleri öncesinde koruyucu ürünlerin kullanım talimatlarına uygun şekilde uygulanması, alınabilecek temel önlemleri destekliyor. Bunun yanı sıra:
Uygun kıyafet seçimi, riskli alanlarla teması azaltma, açık alan dönüşünde vücut kontrolü, evcil hayvanların düzenli kontrolü gibi adımlar korunma rutinini tamamlıyor.
Özellikle köpek ve kedilerin tüyleri arasına tutunabilen keneler gözden kaçabileceği için, veteriner önerilerine uygun koruyucu uygulamaların ihmal edilmemesi önem taşıyor.
Kene tutunması fark edildiğinde bilinçsiz müdahalelerden kaçınılmalı. Sağlık otoriteleri, keneye çıplak elle dokunulmamasını; kolonya, yağ, sigara gibi yöntemlerin uygulanmamasını öneriyor. Bu tür uygulamalar kenenin taşıdığı etkenlerin vücuda geçme riskini artırabiliyor. Kene ile karşılaşıldığında en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurulması tavsiye ediliyor. Kene ve sivrisinek kovucu ürünler, kişisel korunmanın tamamlayıcı unsurları arasında yer alıyor. Uzmanlar ürün seçiminde şu kriterlere dikkat edilmesini öneriyor: Biyosidal ruhsat bilgisinin bulunması, kullanım talimatlarının açık olması, yaş grubuna uygunluk, etki süresi, aktif içerik bilgileri.
Biyosidal ruhsat, ürünün ilgili mevzuata uygun olarak piyasaya sunulduğunu gösteren önemli bir kriter olarak öne çıkıyor.
DEET içermeyen ve bitkisel kökenli aktif içeriklere sahip ürünler de kullanıcıların değerlendirdiği alternatifler arasında yer alıyor. Ancak içerik tercihinden bağımsız olarak, ürünün ruhsatlı olması ve kullanım talimatlarının net şekilde belirtilmiş olması büyük önem taşıyor.
AÇIK HAVADA BİLİNÇLİ KORUMA
Yaz aylarında doğayla iç içe zaman geçirmekten kaçınmak gerekmiyor. Basit önlemler ve düzenli kontroller sayesinde açık hava aktiviteleri daha güvenli hale getirilebilir.
Uygun kıyafet seçimi, açık alan dönüşünde kontrol alışkanlığı ve ruhsatlı koruyucu ürünlerin talimatlara uygun kullanımı; park, piknik, kamp ve seyahat gibi yaz aktivitelerinde güvenliğin temel unsurları arasında yer alıyor. Böylece açık havanın keyfi, bilinçli korunma alışkanlıklarıyla daha rahat çıkarılabiliyor.
