EnSonHaber'in haberine göre, Ülke genelinde doğurganlık hızının, nüfusun kendini yenilemesi için kritik kabul edilen 2,1 seviyesinin belirgin biçimde altına inmesi, uzun vadeli riskleri beraberinde getiriyor. Uzmanlar, bu eğilimin devam etmesi halinde yaşlı nüfus oranının artacağını ve iş gücünde daralma yaşanabileceğini vurguluyor.
BATI VE KARADENİZ'DE TARİHİ GERİLEME
Marmara, Ege ve Karadeniz bölgelerinde doğurganlık hızları 1,2 ile 1,5 aralığına kadar düşmüş durumda. İstanbul, İzmir, Edirne ve Zonguldak gibi sanayileşmiş ve yoğun nüfuslu illerde çocuk sayısı, nüfusun yenilenme eşiğinin oldukça gerisinde kalıyor.
İÇ ANADOLU KRİTİK SINIRDA
İç Anadolu ve Akdeniz bölgelerinde bazı illerde doğurganlık hızı 1,6–1,9 bandında seyrederek kritik bir eşikte bulunuyor. Bu bölgelerde düşüş görece daha yavaş ilerlese de mevcut eğilim sürerse orta vadede nüfus kaybı kaçınılmaz olarak görülüyor.
Toplam doğurganlık hızının en düşük olduğu illerinden biri 1,12 çocuk ile Eskişehir oldu.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri, 2,5 ve üzerindeki doğurganlık hızlarıyla hâlen Türkiye ortalamasının üzerinde yer alıyor. Ancak bu bölgelerde de geçmiş yıllara kıyasla belirgin bir gerileme yaşandığı dikkat çekiyor.
Grafiklerde yer alan 2,1 düzeyi, bir ülkenin nüfusunu doğal yollarla sürdürebilmesi için gerekli doğurganlık hızını ifade ediyor. Türkiye ortalamasının bu çizginin altına düşmesi, uzun vadede nüfusun yaşlanması ve toplam nüfusun azalma sürecine girmesi anlamına geliyor.
20 YILDA BÜYÜK DÜŞÜŞ
Türkiye’de yıllık doğum sayısı 2001 yılında yaklaşık 1 milyon 323 bin iken, 2024 itibarıyla 937 bine kadar geriledi. Böylece son 20 yılda doğum sayısı yaklaşık 386 bin azalarak yüzde 29’a yakın bir düşüş göstermiş oldu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, daha önce yaptığı açıklamalarda doğurganlık hızındaki düşüşü Türkiye için “varoluşsal bir tehdit” olarak nitelendirdi. Aile yapısında yaşanan dönüşümlere dikkat çeken Erdoğan, yalnız yaşamayı tercih edenlerin ve boşanma oranlarının arttığını, buna karşılık evlilik ve çocuk sayısının azaldığını ifade etti. Tek ebeveynli ve parçalanmış ailelerin sayısındaki artışa da vurgu yapan Erdoğan, 2023 yılı doğum istatistiklerinin ciddi şekilde endişe verici olduğunu belirtti.
