BOTAŞ ve EPDK düzenlemeleri kapsamında 4 Nisan 2026 tarihinden itibaren hayata geçirilen il bazlı ve aylık limitli yeni doğal gaz tarife sistemi, Eskişehir’deki konut aboneleri üzerinde tartışmaları beraberinde getirdi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Makine Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Haydar Aras, yeni sistemin ekonomik ve sosyoekonomik etkilerini inceleyerek sistemin acilen gözden geçirilmesi gereken üç kritik yönüne dikkat çekti.
Ekim ve Kasım Ayı Limitleri Tartışma Yarattı
Yeni düzenlemeye göre Eskişehir’de son 5 yılın konut tüketim ortalamasının %75 fazlası esas alınarak aylık tüketim limitleri belirlendi. Limit altında kalan aboneler vergiler dâhil 17,88 TL/m³ birim fiyattan faturalandırılırken, sınırı aşan abonelerde bu fiyat yaklaşık %50 artışla 26,73 TL/m³ seviyesine çıkıyor. Ancak elektrikteki kademeli sistemden farklı olarak, doğal gazda sınır yalnızca 1 metreküp dahi aşıldığında fatura bölünmüyor ve o ayki tüketimin tamamı yüksek tarifeden hesaplanıyor.
Özellikle geçiş aylarındaki düşük limitlerin Eskişehir’in sert iklim koşullarında dezavantaj yarattığını belirten Prof. Dr. Haydar Aras, Ekim ayı için belirlenen 46,74 Sm³ (günlük 1,51 Sm³) ve Kasım ayı için belirlenen 137,04 Sm³ (günlük 4,57 Sm³) limitlerinin yetersizliğine vurgu yaptı. Aras, "Örneğin Ekim ayında tüketimi 46,74 Sm³’te kalan bir abonenin faturası 835,71 TL olurken, sınırı yalnızca 1 metreküp aşarak 47,74 Sm³ tüketim yapan bir abonemizin faturası bir anda 1.276,09 TL olmaktadır" örnekliğini paylaştı.
"Enerji Yoksulluğu Riskini Artırıyor"
Prof. Dr. Aras, sistemde düzeltilmesi gereken üç önemli hususu şu başlıklarla özetledi:
-
Geçiş Aylarındaki Limitlerin Hassasiyeti: İklim koşullarına göre düşük kalan Ekim ve Kasım ayı limitleri hane bütçesini zorluyor.
-
Marjinal Maliyet ve Fatura Eşikleri: Sınırı 1 metreküp aşan bir hane ile 200 metreküp aşan bir hanenin tüm tüketiminin aynı yüksek tarifeden ücretlendirilmesi, tasarruftan ziyade ani mali yüklere neden oluyor.
-
Hane Halkı Büyüklüğü ve Sosyal Denge: Şehit aileleri, gaziler ve ibadethanelerin muaf tutulması yerinde olmakla birlikte; evdeki kişi sayısı, bebek, yaşlı veya hasta bireyler dikkate alınmaksızın her sayaca sabit limit uygulanması kalabalık ailelerde enerji yoksulluğu riskini artırıyor.
Adil Kademe Sistemi ve Nüfus Esaslı Güncelleme Çağrısı
Isınmanın en temel insan hakkı olduğunun altını çizen Prof. Dr. Haydar Aras, kış mevsiminin uzun ve sert geçtiği Eskişehir’de vatandaşların bütçe dengesini korumak için yetkililere çağrıda bulundu. Aras, doğal gazda da elektrikte olduğu gibi yalnızca sınırı aşan kısmın zamlı ücretlendirildiği adil bir kademe sistemine geçilmesi ve limitlerin hane nüfusunu dikkate alarak güncellenmesi gerektiğini belirtti.
