Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisinde konuşan YENİ Parti Meclis Üyesi Nihat Çuhadar, Türk Dünyası Bilim Kültür ve Sanat Merkezi’nin mevcut durumunu gündeme getirdi. Merkezin kapatılma gerekçesinin, devir sürecinin ve yeni kullanım planının kamuoyuyla paylaşılmasını isteyen Çuhadar, içerisindeki bilimsel ve kültürel materyallerin nerede muhafaza edildiğinin de açıklanmasını talep etti.
İlgili kurumların ortak bir çözüm üretmesi ve tesisin geleceğine ilişkin somut bir takvim belirlenmesi gerektiğini ifade eden Çuhadar, şu ifadeleri kullandı:
“Konumuz, Sazova Bilim Kültür ve Sanat Parkı içerisinde bulunan Türk Dünyası Bilim Kültür ve Sanat Merkezidir. Bu merkez sıradan bir bina değildir. Eskişehir’in Türk Dünyası Kültür Başkenti olduğu dönemde şehrimize kazandırılan en önemli kalıcı eserlerden biridir. 2013 yılında Eskişehir’in Türk Dünyası Kültür Başkenti olmasıyla birlikte şehrimize yalnızca bir yıllık etkinlikler değil, gelecek kuşaklara bırakılacak kalıcı eserler kazandırılması hedeflenmiştir. Bu anlayışla projelendirilen merkezin temeli 13 Haziran 2014 tarihinde atılmış, yapımı Türk Dünyası Vakfı tarafından tamamlanmış ve 15 Nisan 2017 tarihinde Anadolu Üniversitesine bağlı olarak hizmete açılmıştır.
Peki, bu merkez neden yapılmıştı? Türk dünyasının ortak tarihini, bilimini, kültürünü ve sanatını gelecek nesillere aktarmak, Türk İslam medeniyetinin insanlığa kazandırdığı bilimsel değerleri tanıtmak, gençlerimize tarih, bilim ve sanat bilinci kazandırmak amacıyla yapılmıştır. Burası yalnızca Eskişehir’e değil, bütün Türk dünyasına hitap edecek bir kültür ve bilim merkezi olarak tasarlanmıştır.
Değerli meclis üyesi arkadaşlarım, şimdi tesisin büyüklüğüne ve taşıdığı değerlere bir bakalım. Merkez, iki katlı ve toplam yaklaşık 15 bin metrekare kapalı alana sahip, 80 metre çapındaki kubbesi ve 28 metrelik yüksekliğiyle mimari açıdan son derece önemli bir yapıdır. İçerisinde Türk ve İslam dünyasının önemli bilim insanlarının tanıtıldığı Bilim Tarihi Müzesi, Türk dünyasının müzik kültürünü yaşatan Musiki Tarihi Birimi, Bilgi Dünyası Salonu, Bilim Kültür ve Sanat Okulu, resim ve geleneksel el sanatları atölyeleri, sergi ve fuar alanları ile 300 kişilik konferans ve etkinlik amfisi bulunmaktaydı.
Burada gençlerimiz bilimle tanışacak, çocuklarımız sanatla buluşacak, Türk dünyasının ortak kültürel değerleri tanıtılacak, ulusal ve uluslararası etkinlikler gerçekleştirilecekti. Yani bu tesis, Eskişehir’in kültürel kimliğine ve turizmine önemli katkı sağlayacak şekilde hazırlanmıştır.
Peki, bugün ne oldu? Bugün aynı tesisin kapalı olduğunu, halkımızın ziyaretine açık olmadığını ve kuruluş amacına uygun bir faaliyet yürütmediğini görüyoruz. İşte asıl sorgulamamız gereken mesele budur. Bir dönem büyük emekler verilerek, önemli kamu kaynakları kullanılarak hayata geçirilen böyle bir eser nasıl oldu da işlevsiz kaldı? Hangi tarihte kapatıldı? Kim, hangi gerekçeyle kapatılmasına karar verdi? Anadolu Üniversitesi bu tesisi neden boşalttı? İçerisinde bulunan bilim insanlarının heykelleri, müzik aletleri, sergi malzemeleri ve diğer kültürel eserler bugün nerede muhafaza edilmektedir? Bunların hiçbirinin kamuoyunda yeterince açıklığa kavuşmamış olması kabul edilebilir değildir. Ancak devirden sonra tesisin hangi amaçla kullanılacağı, ne zaman hizmete açılacağı ve nasıl değerlendirileceği konusunda hâlâ net bir tablo bulunmamaktadır.
Burada başka bir önemli konunun altını çizmek istiyorum. Bu tesisin yapıldığı dönemde yaklaşık 35-40 milyon liralık bir yatırım gerçekleştirildiği ifade edilmektedir. Bugün aynı yapının mimarisi, çelik konstrüksiyonu, kubbesi, teknik donanımı ve bütün bölümleriyle yeniden yapılmasının günümüz koşullarında yaklaşık 850 milyon ile 1 milyar lira arasında bir maliyete ulaşabileceği değerlendirilmektedir. Elbette bu rakamlar resmi bir güncel ekspertiz değeri değil, yeniden yapım maliyetlerine ilişkin bir tahmindir. Ancak bu tahminler bize çok önemli bir gerçeği göstermektedir. Ortada korunması ve yaşatılması gereken son derece büyük bir kamu yatırımı vardır. Bir tarafta kamu kaynaklarıyla yapılmış, bugünün koşullarında milyar liraya yaklaşan bir değere sahip tesis, diğer tarafta ise kapalı kapılar ardında bekleyen, işlevini yitirmiş bir kamu yatırımı bulunmaktadır. Bunu kabul etmek mümkün değildir.
Kamu kaynakları kimsenin şahsi malı değildir. Bu kaynaklar milletin vergileridir, Eskişehir halkının emeğidir, geleceğimiz olan çocukların hakkıdır. Bir kamu yatırımı yapılırken harcanan para kadar, o yatırımın nasıl korunduğu, nasıl işletildiği ve halkın hizmetine nasıl sunulduğu da önemlidir. Bizim itirazımız tam da bu noktadadır, değerli meclis üyesi arkadaşlarım.
Burada konuyu herhangi bir siyasi partinin başarısı veya başarısızlığı üzerinden değerlendirmek istemiyoruz. Bu eser hangi dönemde, hangi yönetim anlayışıyla yapılmış olursa olsun, Eskişehir’e kazandırılmıştır ve dolayısıyla hepimizin ortak değeridir. Ancak bir gerçeği açıkça ifade etmeliyiz. Bir tesisi yapmak kadar onu yaşatmak ve yönetmek de büyük bir sorumluluk gerektirir. Kurumlar arasındaki devir işlemleri, idari anlaşmazlıklar veya bürokratik süreçler, böylesine önemli bir yatırımın kapalı kalmasına gerekçe olmamalıdır.
Eskişehir, Türk Dünyası Kültür Başkenti unvanını almış bir şehirdir. Bu unvanın gereğini yerine getirmek gerekir. Kültürel mirasımıza sahip çıkmak hepimizin sorumluluğudur. Sazova Parkı bugün çocuklarımızın, ailelerimizin, yerli ve yabancı turistlerin ziyaret ettiği önemli bir yaşam alanıdır. Böyle bir yerde 15 bin metrekarelik bir kültür ve bilim merkezinin kapalı durması, ekonomik kaybın yanı sıra şehrimizin kültürel kimliğine, turizm potansiyeline ve gelecek kuşaklara karşı sorumluluğumuza da zarar vermektedir.
Buradan ilgili kurumlara ve yetkililere açıkça sesleniyoruz. Bu merkezin kapalı kalmasının gerekçesi nedir? Kapatılma tarihi ve kararı kamuoyuyla paylaşılmalıdır. Anadolu Üniversitesinin tahsis ve kullanım sürecine ilişkin açıklamalar yapılmalıdır. Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne yapılan devir işleminin protokolü ve tesis için hazırlanan yeni kullanım planı açıklanmalıdır. Müzede bulunan eserlerin, bilimsel ve kültürel materyallerin nerede olduğu kamuoyuna bildirilmelidir. En önemlisi de bu tesisin geleceği konusunda somut bir takvim ortaya konulmalıdır.
Bizim talebimiz çok açık ve nettir. Bu tesis yeniden değerlendirilmeli, mümkünse ilk kuruluş amacına uygun biçimde Türk Dünyası Bilim Kültür ve Sanat Merkezi olarak kapılarını açmalıdır. İlgili kurumlar bir araya gelmeli. Anadolu Üniversitesi, Türk Dünyası Vakfı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Eskişehir Valiliği ve yerel yönetimler ortak bir çözüm üretmelidir. Eğer farklı bir kullanım düşünülüyorsa bu da şeffaf biçimde kamuoyuyla paylaşılmalı, tesisin boş ve işlevsiz kalmasına kesinlikle izin verilmemelidir.
Biz bu konuyla siyasi polemik üretmek istemiyoruz. Eskişehir’in ortak değerine sahip çıkmak istiyoruz. Çünkü bizim anlayışımıza göre kamu yatırımları, siyasi dönemlerin değil, milletin ve kentin ortak mirasıdır.
Sözlerimi şu ifadeyle tamamlamak istiyorum. Bir şehre eser kazandırmak elbette önemlidir. Ancak o eseri koruyamamak, yaşatamamak ve gelecek kuşaklara aktaramamak çok daha büyük bir sorumluluk doğurur. Eskişehir’in kültürüne, tarihine ve geleceğine kazandırılmış böyle değerli bir tesisin kapalı kapılar ardında kaderine terk edilmesini kabul etmiyoruz. Biz istiyoruz ki Sazova’daki bu merkez yeniden ışıkların yandığı, çocukların seslerinin yükseldiği, gençlerin bilimle buluştuğu, sanatın ve kültürün yaşatıldığı bir merkez olsun. Eskişehir’in ortak değerine sahip çıkmak hepimizin görevidir. Bu tesis yeniden Eskişehir halkının hizmetine kazandırılmalıdır. Bizler yerel yönetimlerde görev yapan insanlar olarak vatanın, vatandaşın hakkını, hukukunu ve kamu kaynaklarını savunmak zorundayız.”
