Odunpazarı Belediyesi Eskişehir Strateji Geliştirme Ofisi’nin hazırladığı “Türkiye ve Eskişehir’de Okul Öncesi Eğitim Hizmetlerinin Durumu” raporu, erken çocukluk eğitiminde ciddi bir erişim sorunu olduğunu gözler önüne serdi. Raporda, Eskişehir’in Türkiye ortalamasına göre daha iyi bir noktada olmasına rağmen mevcut durumun yeterli olmadığı vurgulandı.
“TÜRKİYE’DE OKUL ÖNCESİ EĞİTİM NEREDEYSE YOK”
Rapora göre Türkiye’de özellikle 0-2 yaş grubunda okul öncesi eğitim neredeyse yok denecek seviyede. OECD verileri, bu yaş grubunda katılımın yüzde 5’in altında kaldığını gösterirken, 3-5 yaş grubunda oran yüzde 54 seviyesinde bulunuyor. Genel tabloya bakıldığında ise Türkiye’de 0-5 yaş arası çocukların yalnızca yaklaşık yüzde 27-28’i okul öncesi eğitimden yararlanabiliyor.
Avrupa Birliği ülkelerinde ise 4-5 yaş grubunda katılım oranı yüzde 96’ya kadar çıkarken, 3 yaş altı çocuklarda bu oran yüzde 39 seviyesinde bulunuyor. Bu fark, erken çocukluk eğitiminin Türkiye’de hâlâ yeterince yaygınlaşmadığını ortaya koyuyor.
ESKİŞEHİR’DE ERİŞİM AÇIĞI BÜYÜK
Eskişehir özelinde açıklanan veriler ise tabloyu daha net ortaya koydu. Kentte 0-5 yaş grubunda bulunan 51 bin 987 çocuktan yalnızca 18 bin 605’i eğitim hizmetlerinden yararlanırken, 33 bin 382 çocuk sistem dışında kalıyor. Bu da yüzde 64,2’lik bir erişim açığına işaret ediyor.
KAPASİTE YETERSİZ
Raporda, Eskişehir’de toplam 43 kreş bulunduğu ve bu kurumlarda 3 bin 111 çocuğun eğitim aldığı belirtildi. Özel kreşlerin yanı sıra belediyelere bağlı kreşlerin önemli bir yük üstlendiği, ancak kamuya ait kreş sayısının yetersiz olduğu ifade edildi.
Kentte ayrıca 39 resmi anaokulu, 49 özel anaokulu ve 136 anasınıfı bulunduğu, toplamda 15 bin 494 öğrencinin okul öncesi eğitim aldığı kaydedildi. Ancak mevcut kapasitenin ihtiyacı karşılamadığı vurgulandı.
BİNLERCE DERSLİK İHTİYACI
Rapora göre Eskişehir’de mevcut açığın kapatılabilmesi için en az 1.670 yeni dersliğe ihtiyaç duyuluyor. Bu ihtiyacın karşılanabilmesi için yüzlerce yeni okulun planlanması gerektiği belirtiliyor.
Odunpazarı Belediyesi’nin tek başına sistemdeki çocukların yaklaşık yüzde 6,3’üne hizmet verdiği ifade edilirken, yerel yönetimlerin kapasite artırımı için önemli bir rol üstlendiği ancak mevcut kaynakların yeterli olmadığı kaydedildi. TÜİK verilerine de yer verilen raporda, eğitimin Türkiye’nin en önemli sorunları arasında yer aldığı ve son 12 yılda eğitim memnuniyetinin 13 puan düştüğü belirtildi. Bu düşüşte okul öncesi eğitime erişim sorunlarının etkili olduğu ifade edildi. Raporda, kamusal kreşlerin artırılması, 0-2 yaş grubu için özel kamu modellerinin geliştirilmesi, belediyelere daha fazla kaynak sağlanması ve erken çocukluk eğitimine yönelik kapsamlı bir ulusal politika oluşturulması gerektiği vurgulandı.
Türkiye ortalamasının üzerinde olmasına rağmen Eskişehir’de de erken çocukluk eğitimine erişim sorunu devam ediyor. Uzmanlara göre bu durum yalnızca eğitim değil, aynı zamanda sosyal eşitlik, kadın istihdamı ve ekonomik kalkınma açısından da önemli bir sorun olarak değerlendiriliyor.
