Yaklaşan bayram harçlıkları öncesinde Türkiye sathında 17 milyonu aşan bekleyiş içindeki vatandaşın dikkati iktidarın yapacağı açıklamalara kilitlenmişken, mali yardımların baştan aşağıya yenilenmesine dair oldukça kapsamlı hazırlık faaliyetleri sürdürülüyor. AK Parti merkez idaresi, Orta Vadeli Program (OVP) eksenindeki disiplinli maliye politikaları çerçevesinde mevcut harçlıkların sürdürülebilirliğini detaylıca masaya yatırıyor. Yetkililer, 2018 yılından beri kesintisiz yürürlükteki "herkese eşit ikramiye" şablonunu bırakarak "gelire göre destek" anlayışına hızla geçmeyi planlıyor.
Hazinedeki Devasa Yük
Toplumdaki artış beklentilerine paralel şekilde, yürürlükteki 4 bin liralık ödemenin yüzde 25 oranında yükseltilerek 5 bin liraya çıkartılması alternatifi tartışıldı. Lakin tamamlanan etki analizleri, 17 milyonu aşan devasa kitleye uygulanacak sadece bin liralık ufak yükselişin bile devlet kasasına yıllık bazda tam 44 milyar liralık ek maliyet yaratacağını kanıtladı. Ekonomi kurmayları, bin liralık farkın enflasyonist ortamda insanları mutlu etmeyeceğini, aksine Hazine tarafına muazzam zarar vereceğini öngörerek genel zam düşüncesinden tamamen uzaklaştı.
Maaşlara Göre Adalet Arayışı
Planlanan köklü değişikliğin ana omurgasını "sosyal adalet" ilkesi meydana getiriyor. İktidar temsilcileri, 22 bin lira düzeyinde maaş kazanan standart bir işçiyle, holding patronunun yahut yüksek gelirli vekillerin birebir aynı parayı cebine koymasını kesinlikle hakkaniyetsiz buluyor. Kısıtlı bütçe imkanlarının varlıklı kesimler yerine doğrudan gerçek ihtiyaç sahibi yoksul tabana aktarılması kuvvetle benimseniyor.
Yasal Engellerin Kolayca Aşılması
Yardımların "aylık geliri 50 bin liranın üzerinde olanlara" verilmemesi türünden keskin limitlerin Anayasa metnindeki "eşitlik ilkesine" takılarak Anayasa Mahkemesi (AYM) kurumundan dönebileceği şüphesi hukukçularca dillendirildi. Bahsedilen kritik engeli aşmak maksadıyla harçlıklar, 2027 yılında başlatılması planlanan Gelir Tamamlayıcı Aile Desteği Programı şemsiyesine eklenecek. Halk arasında "vatandaşlık maaşı" şeklinde anılan yepyeni projeyle ödenekler "genel bir hak" konumundan çıkarılıp "sosyal yardım" statüsüne evrilecek. Hane kazancına detaylıca bakılarak zenginler sistemden tamamen dışlanıp, tespit edilen dar gelirlilere harçlıklar verilirken, "eşitlik ilkesine aykırılık" itirazları sonlanacak.
