Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun emeklilik planlamasındaki kritik detayların ve mevzuat karmaşasının önemine dikkat çekti. Uzman isim statü geçişleri ile borçlanma süreçlerindeki yanlış uygulamaların büyük hak kayıplarına neden olduğunu vurguladı. En düşük emekli maaşının 20 bin TL seviyesinde kalmasına yönelik tepkiler sürerken kademeli emeklilik bekleyen vatandaşlar için paylaşılan tavsiyeler hayati öneme sahip görünüyor.
Doğum Borçlanmasında Hesap Hatası
1987 doğumlu ve 2006 sigorta girişli bir kadın çalışan üzerinden örnek veren Erdursun, 4A kapsamında 2.863 gün ve banka sandığında 2.034 gün prim bulunduğunu kaydetti. Toplamda 4.897 gün primi olan ilgili şahsın 360 gün doğum borçlanması yapmasına rağmen mezkur işlemin mantıklı bir nedenini açıklayamadığı belirtildi. Anılan kadının 58 yaşında olacağı 2045 tarihinde emekli olacağı ve önünde daha 19 yıl bulunduğu aktarıldı. Erdursun, mevcut 4.897 günle borçlanma ödenmese dahi emeklilik hakkının alınabileceğini ifade ederek “Yanlış planlama binlerce lira kayıp ve yıllarca gecikme demek” dedi. 25 yıllık sigortalılık süresinin aralıksız prim ödemek anlamına gelmediği, mezkur sürenin ilk başlangıçtan itibaren geçmesi gereken zaman dilimi olduğu hatırlatıldı.
Statü Geçişindeki Riskli Süreçler
Şirket ortaklığı bulunan sigortalılar için Bağkur statüsünün belirleyici olduğu açıklandı. Son 2.520 günün 1.261 gününden fazlası ilgili statüde geçerse emeklilik şartları 4A’dan çıkıp Bağkur’a dönmektedir. Bahse konu durumun 9.000 gün prim şartı anlamına geldiği ve maliyetleri ciddi şekilde yükselteceği vurgulandı. Şirket ortaklığı sürdükçe yaş şartı dolmasa dahi prim ödemelerinin devam etmesi gerekliliği sigortalılar üzerinde ek bir yük oluşturmaktadır. Erdursun, kademeli emeklilik beklentilerine dair kısa vadede bir düzenleme öngörmediğini belirterek yaş sınırında sadece sınırlı bir esneme olabileceğini tahmin ettiğini dile getirdi.
Maliyet ve Kazanç Dengesi Nasıl Olacak?
1973 doğumlu ve başlangıcı 11 Haziran 1990 olan bir erkek çalışanın durumu üzerinden on yıllık kayıplar örneklendirildi. Sigortalının 2018 yılında e-Devlet üzerinden kontrol yapana kadar başlangıcını bilmediği ve 47 yaşında 5.450 günle 2019 yılında emekli olma şansını kaçırdığı saptandı. 2.835 günü bulunan sigortalının iki çocuk için yapacağı borçlanma maliyeti yaklaşık 507 bin TL olarak hesaplanırken, elde edilecek toplam maaş avantajı 480 bin TL seviyesinde kaldı. Erdursun, söz konusu maliyet nedeniyle doğum borçlanmasını önermediğini belirterek 3.600 günü tamamlamanın 58 yaşında emeklilik için daha gerçekçi bir tercih olacağını paylaştı. Sosyal güvenlik sistemindeki küçük detayların 10-12 yıl geç emekliliğe neden olabileceği uyarısı yinelendi.
