Türkiye Gazetesi'nin haberine göre, son dönemde kredi notu iyi olmasına rağmen başvurusu reddedilen kişi sayısında belirgin bir artış yaşanıyor. Bankacılık sektöründen edinilen bilgilere göre bu durumun temelinde, bireylerin hesap kullanım alışkanlıkları yer aldı. Özellikle sanal bahis siteleriyle ilişkili işlemler, kaynağı net olmayan para transferleri ve düzensiz giriş-çıkışlar, bankalar açısından önemli bir risk unsuru olarak değerlendirildi.
Yeni sistemde bankalar, “davranışsal risk analizi” adı verilen bir yöntem uyguluyor. Bu analizde müşterinin gelir düzeni, harcama alışkanlıkları ve ödeme davranışları detaylı olarak ele alındı. Düzenli maaş girişi olan, faturalarını aksatmadan ödeyen ve öngörülebilir harcamalar yapan müşteriler düşük risk grubunda değerlendirilirken; ani ve açıklamasız para hareketleri ya da bahis ve oyun platformlarına yapılan ödemeler riskli kabul edildi.
OTOMOTİK SİSTEMLER YÜKSEK RİSK UYARISI VERİYOR
Bankalar bu süreci büyük ölçüde otomasyonla yönetiyor. Kara para aklama ve finansal suçlarla mücadelede kullanılan AML yazılımları, hesap hareketlerini geçmiş dönemlerle karşılaştırarak olağan dışı işlemleri tespit ediyor. Yapay zekâ destekli sistemler tarafından riskli olarak işaretlenen müşteriler, bankanın iç değerlendirme mekanizmalarında “yüksek riskli” statüsüne alınabiliyor. Bu durum, ilerleyen dönemlerde yapılacak kredi ve kart başvurularının otomatik olarak reddedilmesine neden olabiliyor.
Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Adli Bilişim Uzmanı Ali Murat Kırık, kredi notunun artık tek başına belirleyici olmadığını vurgulayarak, düzenli gelir ve tutarlı para akışının bankalar için büyük önem taşıdığını ifade etti. Kırık’a göre, gelirle uyumsuz harcamalar ve riskli sektörlerle kurulan finansal ilişkiler, kredi değerlendirmelerinde ciddi bir dezavantaj yaratıyor.
Uzmanlar, bankaların gelişen teknoloji sayesinde müşterilerin finansal alışkanlıklarını çok daha derinlemesine analiz edebildiğine dikkat çekiyor. Büyük veri ve yapay zekâ sistemleri; düzensiz para trafiği, gelir-harcama dengesizliği ve riskli sektörlerle temas gibi unsurları otomatik olarak puanlıyor.
Ortaya çıkan risk puanı, kredi ve kredi kartı başvurularının sonucunu doğrudan etkiliyor. Bankacılık çevreleri, özellikle sanal bahis işlemlerinin kredi değerlendirmesinde en olumsuz faktörlerden biri olduğunu belirtiyor. Bu nedenle birçok kişi, farkında olmadan yaptığı hesap işlemleri yüzünden bankaların kredi vermekten kaçındığı müşteri grubuna dahil olabiliyor.
