Araç sahibi olmayı planlayan engelli vatandaşlar için beklenen düzenleme hayata geçirildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen yeniden değerleme oranları kapsamında ÖTV muafiyet limitlerinde güncellemeye gidildi. Yapılan artışla birlikte engellilerin araç alımındaki seçenekleri genişletildi. 2026 yılı yeniden değerlemeyi serbest bırakmayla birlikte engelli araçlara uygulanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyeti limiti 584 bin lira artırıldı. Böylece üst limit 2 milyon 290 bin 200 liradan 2 milyon 873 bin 972 liraya yükseldi. Söz konusu rakam, otomobil piyasasındaki fiyat artışları karşısında engellilerin alım gücünü korumayı hedefliyor.
Muafiyetten Yararlanma Şartları ve Kapsam
Düzenleme kapsamında engellilik oranı yüzde 90 ve üzerinde olan, değeri 2 milyon 873 bin 972 liraya kadar olan bir araç ÖTV ödemeden satın alınabiliyor. Rapor sahibi bireylerin yanı sıra birinci derece yakınları da aracı kullanma hakkına sahip bulunuyor. Ancak araçta özel tertibat bulunması durumunda kullanım şartları değişebiliyor. Araç özel tertibatlı değil, birinci derece yakınlar tarafından da kullanılabiliyor. Ayrıca ÖTV muafiyetiyle satın alınan engelli araçlar, aynı zamanda Motorlu Taşıtlar Vergisi'nden (MTV) de muaf tutuluyor. Sağlanan çifte vergi avantajı, engelli ailelerinin bütçesine önemli bir katkı sunuyor.
Düşük Engel Oranında Özel Tertibat Zorunluluğu
Engellilik oranı yüzde 90'ın altında olan da belirli koşullar sağlamaları halinde ÖTV'siz araç alabiliyor. Ancak söz konusu gruptaki vatandaşlar için prosedür biraz daha farklı işliyor. Bunun için sağlık kurulu raporunda "Hareket ettirici aksamda özel tertibatlı araç kullanılması gerekir." ibaresinin yapılması gerekiyor. Kişinin engel durumuna göre aracın modifiye edilmesi şart koşuluyor. Ayrıca araçta engelli bireylerin bireylerine uygun özel parçalı olması şartı aranıyor. Böylece aracı sadece engelli bireyin kendisi kullanabiliyor.
Satış Kısıtlaması ve On Yıl Kuralı
Devletin sağladığı vergi avantajının suistimal edilmemesi adına satış konusunda sıkı kurallar uygulanıyor. ÖTV muafiyetiyle alınan araçlar için 10 yıl boyunca satış yasağı bulunuyor. Süre dolmadan aracın elden çıkarılması durumunda devlet, alınmayan vergiyi faiziyle geri talep ediyor. Bu süre dolmadan araç satılırsa, maliye tarafından hesaplanan ÖTV'nin ayrılmasının talep edilmesi gerekiyor. Örneğin, 30 Aralık 2025'te ÖTV muafiyetiyle alınan bir araç, 30 Aralık 2035'ten sonra satılırsa herhangi bir ÖTV ödemesi yapılamıyor.
Yargı Kararı ve Geçiş Süreci
Yasal düzenlemelerdeki değişiklikler yargı kararlarıyla da şekillenebiliyor. Danıştay, 27 Aralık 2024 tarihinde kaydedilen engelli araçlar için 10 yıllık satış şartına yönelik durdurmayı durdurma talimatı uyguladı. Alınan karar, geçmiş dönemde araç alanlar için farklı bir takvim işleyeceğini gösteriyor. Bu yetenek, söz konusu artmadan önce alınan araçlar eski düzenlemeye göre 5 yıl sonra ÖTV ödenmeden satılabiliyor. Vatandaşların araç alım tarihlerine göre haklarını kontrol etmesi önem arz ediyor.
