Enerji piyasalarında hissedilen küresel gevşeme, pompaya indirim olarak yansıyor. Uluslararası maliyetlerin aşağı yönlü kırılması, yerel pazarda da tüketici bütçesini ferahlatacak yeni bir sürecin kapısını araladı. Akaryakıt ürünlerinde peş peşe indirim rüzgarları esmeye başladı.
Küresel Piyasalar ve Motorindeki Erime
ABD ile İran arasındaki savaşı bitiren anlaşmanın imzalanmasıyla petrol fiyatları sert düştü. Savaş döneminde 120 dolara kadar çıkan brent petrol, 78 dolarla son 3,5 ayın en düşük seviyesine geriledi. Bu süreçte 16, 17 ve 18 Haziran tarihlerinde motorine üst üste indirim geldi. Eşel mobil sistem gereği 16 Haziran'da motorine gelen 4 lira 88 kuruşluk indirim 1 lira 22 kuruş olarak pompaya yansıdı. 17 Haziran'da 1 lira 66 kuruşluk indirim 42 kuruş, 18 Haziran'da ise 1 lira 83 kuruşluk indirim 46 kuruş yansıdı. Son 3 günde indirim tutarı 2 lirayı aştı.
Benzin Fiyatlarına Büyük Müjde
Mazottaki gevşeme hareketlerinin ardından, nihayet benzin kullanan taşıt sahipleri için de beklenen indirim göründü. Bu gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere benzinin litresine 3 lira 96 kuruşluk indirim göründü. Ancak eşel mobil sistem gereği söz konusu indirim pompaya 99 kuruş olarak yansıyacak.
Hesaplama Formülü ve Vergi Düzenlemesi
Türkiye sınırlarında akaryakıt bedellerinin belirlenmesinde belirli formüller kullanılıyor. Gümrüksüz rafineri fiyatına ÖTV ve EPDK payının eklenmesiyle KDV hariç rafineri satış fiyatı bulunuyor. Gümrüksüz rafineri fiyatı hesaplanırken ise, Akdeniz-İtalyan piyasasında yayınlanan günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ve günlük dolar kuru takip edilerek, belli bir fiyat değişim farkında gümrüksüz rafineri tavan satış fiyatı elde ediliyor. Dalgalanmaları yumuşatan eşel mobil sistemi, akaryakıt üzerindeki Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) miktarının esnetilmesi esasına dayanır. Örneğin, kur nedeniyle benzinin litre maliyeti 2 TL yükseldiğinde; eğer eşel mobil yoksa pompa 2 TL artar. Ancak eşel mobil varsa ve devlet ÖTV'yi 1,5 TL azaltırsa tüketiciye sadece 0,5 TL'lik artış yansır.
