ESKİ genel kurul toplantılarının 2’inci birleşim 1’inci oturumu Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce başkanlığında gerçekleşti. Toplantıda söz alan AK Parti Meclis Üyesi Özlem Ünalır, ESKİ’nin 2025 yılı kesin hesabına ilişkin eleştirilerde bulundu.
“Öngörülen rakamların aşılmış”
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi AK Parti Meclis Üyesi Özlem Ünalır, ESKİ’nin 2025 yılı kesin hesabına ilişkin yaptığı değerlendirmede bütçe yönetimi, mali disiplin ve denetim süreçlerini eleştirdi. Ünalır, gider bütçesinin büyük ölçüde gerçekleştiğini ancak özellikle mal ve hizmet alımları, bakım-onarım ve hizmet alımı kalemlerinde öngörülen rakamların aşıldığını söyledi. Elektrik, kira ve bakım giderlerinin yüksekliğine dikkat çeken Ünalır, alternatif gelir kaynakları oluşturulmadığını savundu. Ünalır, “ESKİ Genel Müdürlüğü 2025 yılı gider bütçesi, 2024 yılı bütçesine göre %54,76 oranında artırılarak 2025 yılı gider bütçesi 3 milyar 528 milyon 500 bin TL olarak tahmin edilmiş olup bütçe giderleri hesabı 2024 yılında 2 milyar 212 milyon 701 bin TL, 2025 yılında 3 milyar 328 milyon 234 bin TL olarak gerçekleştiği, gerçekleşmenin %94,33 olduğu ve tahmin edilen gider rakamına büyük ölçüde ulaşıldığı anlaşılmaktadır. 2025 yılı bütçesinde personel giderleri için 412 milyon 644 bin TL ödenek ayrılmış, 386 milyon 67 bin TL olarak gerçekleşmiştir. SGK prim ödemeleri için 48 milyon 471 bin TL ödenek ayrılmış, 43 milyon 706 bin TL olarak gerçekleşmiştir. 2025 yılı bütçesinde mal ve hizmet alımı giderleri için 1 milyar 698 milyon 143 bin TL ödenek ayrıldığı, 2024 yılında 1 milyar 188 milyon 447 bin TL, 2025 yılında 1 milyar 897 milyon 980 bin TL olarak gerçekleşerek gerçekleşmenin %112 olduğu görülmüştür. Bu gider kaleminde 867 milyon öngörülen hizmet alımlarının 986,2 milyon TL, 106,7 milyon TL olarak öngörülen bakım onarım giderlerinin 224,4 milyon TL gerçekleşmesi dikkate değer görülerek bu fazlalığın sebebinin neden kaynaklandığı ise taşınır kesin hesabı, hesap bakiyelerinden anlaşılacaktır” diye konuştu.
“Denetim raporlarında hata var”
Denetim raporlarında hata ve eksiklikler bulunduğunu öne süren Ünalır, bağış ve yardım gelirlerinin raporlarda yer almadığını, bazı bilanço ve taşınır hesaplarının birbirini tutmadığını belirtti. Meclis üyelerine ödenen ücretlere rağmen denetimlerin yeterince dikkatli yapılmadığını savundu. ESKİ’nin belediyelerden ve Büyükşehir Belediyesi’nden yüksek miktarda alacağı bulunmasına rağmen borç yükünün arttığını dile getiren Ünalır, kısa ve uzun vadeli toplam borcun 1 milyar TL’yi aştığını söyledi. Belediyelerden tahsil edilmeyen yağmursuyu bertaraf bedelleri ve artan faiz yükünün kamu zararı oluşturduğunu ifade etti.
“Tamirhane değil sanki yedek parça dükkanı”
Taşınır hesaplarındaki stok miktarlarının dikkat çekici seviyeye ulaştığını belirten Ünalır, bakım-onarım ve yedek parça giderlerini eleştirerek “Tamirhane değil, sanki yedek parça dükkânı” ifadelerini kullandı. ASKİ benzeri sorunların ESKİ’de de yaşandığını savunan Ünalır, kurumda mali kontrol ve yönetim sisteminin yeniden yapılandırılması gerektiğini belirterek ESKİ’nin 2025 yılı kesin hesabına ret oyu vereceklerini açıkladı. Ünalır, “Taşınır kesin hesabında yine özensiz, dikkatsizce Meclisin bilgisine sunulan, bilançoya uymayan rakamları görmemiz bizleri hiç şaşırtmadı. 150 Stoklar Hesap Bilanço bakiyesi 311.813.826,28 TL, taşınır kesin hesabı bakiyesi 311.831.429,72 TL, yine 255'in Demirbaşlar bilanço hesabı 44.022.783,95 TL, taşınır hesap bakiyesi ise 44.022.783,88 TL'dir. Sayın Başkan, bu raporlarda özensizlik, dikkatsizlik, boş vermişlik hakim. Taşınır hesabında yer alan 150 ana hesapta dönem başı stok tutarı 176.855.000 TL, 2025 yılı alışları 616.757.000 TL, toplam tutar 793.613.000 TL, 2025 yılında tüketilen tutar ise 481.781.000 TL, 2026 yılına devreden stok tutarı ise 311.831.000 TL'dir. Mutfakta yıl içinde tüketilen tüketim malzemesi 2.040 TL, yıl sonu stoku 233.803 TL. Bakım, onarım, lastik grubu yıl içinde tüketilen tutar 343.936.525 TL, yıl sonu stoku 265.685.000 TL. Tamirhane değil, sanki yedek parça dükkanı. Sayın Başkan, ASKİ başınızı çok ağrıtacağa benziyor. Acilen ve derhal gerek ASKİ'de gerekse şirketlerinizde iyi bir mali sistem ve yönetim ekibi kurup acilen stok tespitlerinizi ve mali kontrollerinizi yaptırınız. Buradan hükümete laf saymak yerine lütfen kendi işinizi doğru yapın. ASKİ olayı ile ilgili oluşturduğunuz soruşturma ekibinden eğer aldıysanız sonuçları lütfen genel kurulla paylaşınız. Bu gerekçeler ile ASKİ'nin 2025 yılı kesin hesabına ret oyu vereceğimizi ifade eder, genel kurula saygılarımızı sunarız” ifadelerini kullandı.
“Mahkeme kararına göre hareket edeceğiz”
ESKİ Genel Kurulu’nda 2025 yılı kesin hesabına ilişkin eleştirilere yanıt veren ESKİ Genel Müdür Vekili Niyazi Solak, "Hizmet alım giderleri ödeneği 1 milyar 698 milyon 143 milyon TL belirlenmiştir. 2024 yılında yapılan bütçenin 1 milyar 897 milyon 980 bin 352,22 TL'si gerçekleşme olmuş, buradaki fark enflasyon kaynaklıdır. Sermaye giderleri bütçesi kullanılamayan kısmı iptal edilmiştir denildi, 157 milyon TL 2026 bütçesine aktarılmıştır. Denetçi raporunda gelir tutarları, ret ve iadeler düşüldükten sonra net tutar olarak yazılmıştır. Denetçi raporu, bütçe gelirleri kesin hesap cetveline ve muhasebe kayıtlarına göre uygun tutulmuştur. Onun dışında kendi aldığım notlarda yağmur suyu hatlarının yapımı ile ilgili diğer belediyelerle olan mahsuplaşma işlemlerinden bahsedildi tahsil edilemeyen gelirlerden. Bunlarla ilgili diğer belediyelerle yazışmalarımız devam etmektedir. Genel müdürlüğümüzde yapılan çalışmaların bir bedeli çıkarılmaktadır belediyelerin de genel müdürlüğüne yapmış olduğu çalışmalar vardır. Bunlarla ilgili gerekli yazışmalar sürüyor. Ayrıca bir belediyemizle de konu hukuka yansımıştır, mahkeme kararına göre hareket edeceğiz” diye konuştu.
“İş makinelerinde öz mal modeline geçiyoruz”
Solak, “Alternatif enerji kaynaklarına yönelinmesi noktasında zaten eski genel müdürlüğümüzdeki arıtma tesisinin çatısında bir GES santrali kuruldu. Bunun dışında arıtma, atık su arıtma tesisimizde biyogazdan elektrik üretiyoruz ve o tesisimizin tüketmiş olduğu elektriğin 2026 yılı için yaklaşık %60'ını bu üretilen enerjiden karşılıyoruz. 2025 yılı için de bu oran %50 olarak gerçekleştirilmiştir. Yeni bir Karapazar'da da bir GES yatırımımız olacak. Orada da yaklaşık 2 megavat gücünde bir güneş enerjisi santrali yapmayı düşünüyoruz şu anda ihalesi gerçekleştirildi. Bakım onarım giderleri ile ilgili bizim biliyorsunuz eski genel müdürlüğü bünyesinde, şuradan doğru rakamları vereyim başkan. Bizim kendi mülkiyetimizde 257 tane iş makinesi ve aracımız bulunmaktadır. Bunun dışında da, bunlar doğru rakamlardır, 81 adet kiralık aracımız bulunmaktadır. Kiralık araçların tabii bakım onarımları ilgili firmalar tarafından gerçekleştirilmektedir. Ancak 257 aracın bakım onarım giderleri de masraflı olmaktadır diye açıklayayım bunu. Onun dışında da büyük iş makinesi ve kamyonlarda kiralama yönteminin yerine kendi öz malımıza katma şeklindeki bir çalışmamız vardır. Eski genel müdürlüğü bünyesinde genelde kamyonet, Doblo dediğimiz araçlar kiralanmaktadır. Bunun da kiralanmasının sebebi öz malımız olduğu takdirdeki hesaplanan ekonomiye göre daha uygun olduğu için kiralama yönüne gitmektedir. İş makinesi ve kamyonlarda öz malımıza katarak ilerliyoruz. 2024, 2025 ve 2026 yıllarında da 4 adet kazıcı yükleyici, 2 adet ekskavatör, 4 adet kamyon, 1 adet su tankeri ve 1 adet vidanjör öz malımıza katılmıştır” ifadelerini kullandı.
