Tarımsal ürünlerdeki fiyat hareketliliği vatandaşın bütçesini zorlamaya devam ediyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 2025 yılında marketlerdeki fiyat değişimlerine dair çarpıcı veriler paylaştı. Yapılan araştırmada takip edilen 41 ürünün 28’inde fiyat artışı, 13 üründe fiyat azalışı olduğu görüldü. Özellikle narenciye grubundaki yükseliş dikkat çekici boyutlara ulaştı. Limonun yüzde 133,4’lük artışla zam şampiyonu olduğunu açıklayan Bayraktar, üretim ve tüketim dengesindeki değişimlere işaret etti. Vatandaşların temel gıda maddelerine erişim maliyeti geçen yıla göre önemli ölçüde arttı.
Marketlerde Fiyatı Katlanan Ürünler
Raflardaki etiketler incelendiğinde en yüksek artışın meyve ve kuruyemiş grubunda yaşandığı görülüyor. Bayraktar, limonu yüzde 110,4 ile elmanın takip ettiğini belirtti. Fiyatı ikiye katlanan bir diğer ürün grubu ise kuruyemişler oldu. Yüzde 106,6 ile fındık ve yüzde 100,8 ile Antep fıstığı listede üst sıralarda yer aldı. Artış oranları, tüketicilerin alım gücündeki erimeyi net bir şekilde ortaya koyuyor. Temel gıda maddelerindeki söz konusu yükseliş, enflasyon verilerine de doğrudan yansıyor. Tarımsal üretimdeki maliyet artışları ve iklimsel faktörler etiketleri yukarı çekiyor.
Sebze Grubunda Düşüş Eğilimi
Meyvelerdeki artışın aksine bazı sebze ürünlerinde fiyatlar geriledi. Bayraktar, 2024’e göre bu yıl markette fiyatı en fazla düşen ürünün yüzde 40,6 ile beyaz lahana olduğuna işaret etti. Mevsimsel bolluk ve üretim fazlası, sebze fiyatlarını aşağı çekti. Beyaz lahanadaki fiyat düşüşünü yüzde 39,8 ile marul ve yüzde 39,5 ile karnabahar izledi. Mutfakların vazgeçilmezi olan kuru soğan da ucuzlayan ürünler arasında yer aldı. Yüzde 29,1 ile kuru soğan fiyatlarında gerileme yaşandı. Tüketiciler sebze alışverişlerinde geçen yıla göre daha avantajlı bir tabloyla karşılaştı.
Üretici Fiyatlarındaki Keskin Değişimler
Tarladan sofraya uzanan zincirde üretici fiyatları da dalgalı bir seyir izledi. Üretici tarafında ise 33 ürünün 16’sında fiyatların artığını, 15 üründe fiyat düşüşü yaşandığını, 2 üründe ise fiyat değişimi olmadığını dile getiren Bayraktar, detayları paylaştı. Geçen yıla göre bu yıl üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 343,4 ile limonda görüldü. Üreticiden çıkış fiyatındaki bahsi geçen rekor artış, market raflarındaki zammın ana kaynağı oldu. Limondaki fiyat artışını yüzde 160,4 ile Antep fıstığı takip etti. Kuru meyvelerde de benzer bir tablo oluştu. Yüzde 159,3 ile kuru kayısı ve yüzde 125,4 ile fındık üreticisini sevindirdi.
Tarlada Ucuzlayan Ürünler
Üreticinin yüzünü güldürmeyen ürünler de raporda kendine yer buldu. Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 58,8 ile sivri biberde görüldü. Çiftçinin geliri bazı kalemlerde eridi. Sivri biberdeki fiyat düşüşünü yüzde 56,3 ile karnabahar izledi. Marul üreticisi de yüzde 54,8 oranında bir kayıpla karşılaştı. Kuru soğan üreticisi ise yüzde 51,2 oranında bir düşüş yaşadı. Üretici fiyatlarındaki sözü edilen düşüşlerin tüketiciye yansıması her zaman aynı oranda gerçekleşmiyor. Aracı maliyetleri ve lojistik giderleri makasın açılmasına neden olabiliyor. Tarım sektöründeki fiyat istikrarsızlığı hem üreticiyi hem de tüketiciyi etkilemeye devam ediyor.
